Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/13081 K.2022/15354

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, davacının davalı iş yerinde 01/11/2013-17/02/2017 tarihlerinde kesintisiz en son 1.750 TL brüt ücretle ses ve ışık teknikeri olarak çalışmasına rağmen sadece 13/11/2015- 31/05/2016 tarihleri arasındaki çalışmasının Kuruma bildirildiğini belirterek, Kuruma bildirilmeyen sürelerde hizmet akdiyle çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II- CEVAP

Davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri davanın reddini talep etmişlerdir.

III- MAHKEME KARARI

A- İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

“Davanın kabulüne

Davacının davalı... Tic. Ltd. Şti. ünvanlı işyerinde 31.11.2103- 17.02.2017 tarihleri arasında fiili ve eylemli olarak kesintisiz şekilde

01.11.2013 - 31.12.2013 tarihleri arasında 60 gün 34,05 TL fark ücretle

01.01.2014 - 30.06.2014 tarihleri arasında 180 gün 35,70 TL fark ücretle

01.07.2014 - 31.12.2014 tarihleri arasında 180 gün 37,80 TL fark ücretle

01.01.2015 - 30.06.2015 tarihleri arasında 180 gün 40,05 TL fark ücretle

01.07.2015 - 12.11.2015 tarihleri arasında 162 gün 42,45 TL fark ücretle

31.05.2016 - 31.12.2016 tarihleri arasında 210 gün 54,90 TL fark ücretle

01.01.2017 - 17.02.2017 tarihleri arasında 48 gün 59,25 TL fark ücretle

çalıştığının tespitine

Kuruma bildirimi yapılan süreler dışlanarak işlem yapılmasına” karar verilmiştir.

B- BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

“... 22. İş Mahkemesi'nin 24/11/2020 tarihli, 2017/189 Esas - 2020/293 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı vekili ile feri müdahil Kurum vekillerinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı Yasa'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine” karar verilmiştir.

TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri, ön inceleme duruşmasında talebin daraltıldığı, daha sonra genişletildiği, talebin genişlemesine muvafakatlerinin bulunmadığı, talep aşılarak karar verildiği, davacının işe giriş evraklarının 27.10.2015 tarihli olup işe başlamasından itibaren tüm bildirimlerinin yapıldığı tanık beyanların soyut ve çelişkili olup davanın kabulüne yeterli olmadığı, bir kısmının husumetli olduğu gerekçeleriyle kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9. maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”

Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Tanık beyanları değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren, işçi ve işyeriyle ilişkileri düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça bordrolu, komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar da dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.

Mahkemece, toplanan deliller hüküm kurmaya elverişli olmayıp eksik inceleme ve araştırmayla karar verilmiştir.

Somut olayda, öncelikle davacının talebi somutlaştırılarak uyuşmazlık konusu net olarak belirlenmelidir.

Devamında dosya kapsamına göre, davacının yaptığı iş ses ve ışık teknikerliği olup, işyerinin de sadece hafta sonları açık olması karşısında davacının tam gün çalışıp çalışmadığı araştırılmalı, sezon dışı dönemlerde -davacının beyanının da bu yönde olduğu gözetilerek -hangi işyerinde ne kadar sürelerde çalıştığı belirlenmeli oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

O halde, davalı ve feri müdahil Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince verilen istinaf istemlerinin esastan reddine dair karar kaldırılarak ilk derece mahkemesince verilen karar bozulmalıdır.