Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/13103 K.2022/15226

Bölge Adliye Mahkemesi :İş Mahkemesi No :

Dava, hizmet tespiti ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyulmak suretiyle ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne, davalı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davalılardan Kurum vekili ve ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde res'en araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu davada, davacı, davalı gerçek kişilere ait dolmuşlardan oluşan toplu taşıma hattında ... olarak 01.08.2003 - 10.02.2014 tarihleri arasında hizmet ilişkisine bağlı çalışmasının tespitine yönelik açtığı dava sonunda Mahkemece davanın kısmen kabulü ile davacının, davalılara ve dahili davalılara ait Düztepe- ... dolmuş hattı duraklarında kontrolör ve ... olarak hizmet akdi ile 01/08/2003-30/09/2011 tarihleri arasında prime esas kazancın alt sınırındaki ücretle, 01/10/2011-13/01/2014 tarihleri arasında günün prime esas kazancının alt sınırındaki ücretinin 1.3693 katı tutarındaki ücretle çalıştığının tespitine,

fazlaya ilişkin tespit talebinin reddine,davacının dava dışı ... ... Ltd. Şti. unvanlı ... sicil nolu işyerinden 01/07/2006 tarihinde bildirilen 1 günlük sigorta bildiriminin iptaline, dair karar verilmiş ise de eksik inceleme ve değerlendirme sonucu hüküm kurulmuştur.

Mahkemenin,dosyada mevcut davacının çalışmalarından 14.11.2007 tarihinden itibaren 13.01.2014 tarihine kadar olmak üzere davacının çalıştığını iddia ettiği ... dolmuş hattında davalı ... tarafından düzenlenen hatta çalışan dolmuşlarla ilgili düzenlenen 46 adet araç denetim ve tespit tutanağında, davacının imzasının bulunması nedeniyle bu dönemle ilgili araştırma yeterli ise de dosyadaki ilk tutanak tarihinden önceki döneme ilişkin araştırma yeterli değildir.

Mahkemece, Büyükşehir Belediye Başkanlığından 2003-2007 arası döneme ilişkin aynı minübüs hattına ilişkin denetim tutanakları celbedilmelidir. Ayrıca, bu hatta çalışan dolmuş şoförleri, malikleri usulünce tespit edilerek çalışmanın başlangıcını da tespit edecek şekilde çalışma süresini belirlemeye yönelik dinlenilmeli, çalışmanın sürekli olup olmadığı tereddütsüz şekilde ortaya konulmak suretiyle, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurum vekili ile ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.