Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/13244 K.2022/15800

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi No :

Dava, hizmet tespiti ve prime esas kazanç tespiti istemlerine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, davacının 01.03.2011 ile 15.04.2016 tarihleri arasında aylık net 1800 TL ücretle davalı işyerinde geçen çalışmasının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı, davacının tespitini istediği tarihlerde dava dışı işyerlerinde geçen çalışmaları olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacının adına hizmet bildirimi olmayan dönemlerde ... ... ve ...'in yanında çalıştığı, davalı nezdinde hizmet akdiyle çalışmasının bulunmadığı gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince; yapılan yargılama ile tüm dosya kapsamından ve dinlenen tanık beyanlarından, davacının davalı yanında geçen çalışmaları ispatlanamadığından davanın reddine dair kurulan hükme ilişkin mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı vekili; benzin istasyonunda davalı tarafından yapılan kampanya ile yakıt alan herkesin arabasının yıkandığını, davacının çalışmasının tüm tanıklarca doğrulandığını kararın eksik incelemeye dayalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun geçici 7. maddesi uyarınca, 01.10.2008 tarihi öncesi isteme ilişkin davanın yasal dayanağı mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 79/10. ve 01.10.2008 tarihi sonrası isteme ilişkin davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddeleridir.

506 sayılı Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.

Eldeki davada, davacının 14.12.2005 ile 08.05.2009 tarihleri arasında çalışmasının davalı adına tescilli 1098794 sicil numaralı işyerinden kesintisiz ve tam olarak bildirildiği, tespite konu dönemde 25.01.2011 ile 10.09.2015 tarihleri arasında dava dışı işyerlerinde kısmi ve kesintili çalışmalarının bulunduğu,

davalı işyeri ile ... ... arasında 05.06.2011 tarihinde imzalanan adi yazılı sözleşme ile ... içi orta kat yıkama ünitesinin araç temizliği/yıkama işinin kiraya verildiği,sözleşmenin 6.maddesinde kiracı ... ...’in istasyona gelen her aracın dış yıkamasını ücretsiz olarak yapmayı taahhüt ettiği, ... ... adına 05.02.2012 sonrasında devam eden araba yıkama işinden vergi kaydı bulunduğu, sunulan faturalarda ... adresinde oto yıkama işinin ... ... tarafından gerçekleştirildiğinin görüldüğü,

bordro tanıklarının dinlendiği ve tanıkların davacının çalışmasının kısmı mi tam süreli mi olduğu konusunda beyanları çelişkili olmakla birlikte tespite konu dönemde yıkama bölümünde çalıştığını doğruladıkları anlaşılmaktadır.

Eldeki dosyada; yıkama bölümünün benzin istasyonu içinde olması,taraflar arasında benzinliğe gelen her aracın dış yıkamasının kiracı tarafından gerçekleştirileceğinin taahhüt edilmesine dair sözleşme hükümleri, davacının daha önce aynı işyerinden hizmet akdi kapsamında yapılan bildirimleri bulunması nedeniyle, davacının oto yıkama hizmetini sadece dava dışı ... ...’e mi hasrettiği yoksa davalı işverene de hizmet sunup sunmadığı hususu açıklığa kavuşturulmalı, duruma göre, davacıya mehil verilerek dava dışı ... ...’in HMK md.124 gereği davaya katılımı sağlanmalı, her iki işyerinden tespit edilecek bordro tanıkları dinlenerek,

deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilmeli, çalışma olgusunun ispatlanması halinde, davacının haftada kaç gün çalıştığı, part-time mı tam süreli mi çalıştığı belirlenerek, dava dışı işyerlerinden yapılan bildirimler dışlanmak suretiyle karar verilmelidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak; İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.