Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/13351 K.2022/16879

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi No :

Dava, Kurum işleminin iptaliyle iptal edilen hizmet sürelerinin gerçek ve fiili olduğunun tespiti, kesilen aylığının yeniden bağlanması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı iş yerinde 05.05.2011-11.05.2012 tarihleri arasında kesintisiz bir şekilde araç boyacısı olarak çalıştığını, emekliliğe hak kazanarak emekli maaşı aldığını, Kurum tarafından davacının davalı şirketteki çalışmalarının sahte olduğu gerekçesiyle emeklilik aylığını durdurduğunu, ödenen aylıkların iadesini istediğini, davacının çalıştığı dönem ile ilgili olarak kuruma karşı yapılması gereken tüm edimler yerine getirildiğini, kurum tarafından davacının fiilen çalışmış olduğu dönemde çalışmamış sayılmasının usul ve yasaya uygun olmadığını belirterek davacının davalı iş yerinde 05.05.2011-11.05.2012 tarihleri arasında fiili olarak çalıştığının tespitine, emekli aylığının yeniden bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı iş yerinde yapılan denetimde iş yerinden bildirilen tüm hizmetlerinin geçersiz sayıldığını, davacının iptal edilen hizmetleri tekrar dikkate alındığında davacının hizmetinin 3565 güne düştüğünden emekli aylığını almış olduğu tarih itibari ile davacıya 35.021,02 TL. Yersiz ödeme tahakkuk ettirildiğini, kurum tarafından yapılan işlemlerde herhangi bir usulsüzlük bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

“ SGK kaydı, kolluk araştırması, ticaret ve vergi kayıtları birlikte değerlendirildiğinde; davacının sigortalı hizmetlerinin iptal edilmesine ilişkin olarak düzenlenen müfettiş raporunun aksini kanıtlayan bir delil bulunmadığından Kurum tarafından bu rapora dayanılarak yapılan hizmet iptali ile hizmet süresinin değişmesi dolayısıyla yaşlılık aylığının iptali işleminin yerinde olduğu anlaşıldığından davanın reddine ” karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

“-Davacı vekilinin, Adana 1. İş Mahkemesinin 05/03/2021 tarih ve13/04/2017, 2015/133 E. - 2017/103 K. sayılı kararına yönelik istinaf başvurusunun, HMK'nin 353/1-b maddesinin (1) numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine,” karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı vekili kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Kurum müfettişlerince düzenlenen inceleme raporuna istinaden, davacı adına ... sicil nolu davalı işyerinden bildirim yapılan 05/05/2011-11/05/2012 tarihleri arasındaki çalışmalarının gerçek olmadığının tespit edilerek bu tarihler arasındaki bildirimlerinin iptal edildiği, bunun üzerine eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. (5510 sayılı Kanun’un m. 86/9.) maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda; 20.01.2015 tarih 2015/15 sayılı inceleme raporunda, Ziyapaşa Vergi Dairesi tarafından davalı işyerinde yapılan 23.09.2010 tarihli yoklamada herhangi bir ticari faaliyetin bulunmadığı, 01.11.2010 tarihinde terkin edildiği, vergi borçlarının hiçbirinin ödenmemiş olması ve tebligatların ulaşmaması nazara alınarak yapılan tüm bildirimlerin sahte olduğunun tespit edildiğinin anlaşılması üzerine, yapılan tüm bildirimlerin iptal edildiği, buna göre dairemizce yapılan geri çevirme sonrası gelen belgelerden 2010/9-2012/7 döneminde davacı birlikte sadece ...’nın bildiriminin olduğu, 2010/8-2009/8 dönem arasında ise bildirimleri yapılan ... ve ...’nın yapılan bildirimlerinin bulunduğu ve tüm bildirimlerin kurumca iptal edildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece bir takım araştırmalar yapılmış ve tanık dinlenmişse de verilen hüküm eksik araştırmaya dayalıdır.

Mahkemece yapılacak iş; Dinlenen tanıklarında çalışmaları iptal edildiğinden varsa çalışması iptal edilmeyen bordro tanığı bulunması halinde ifadesine başvurulmalı, mahkemece dinlenen tanık ... ifadesinde kendisinin de hizmetinin iptal edildiğini ve buna ilişkin dava açtığını belirtmesi karşısında dava açılıp açılmadığı araştırılmalı, davalı Kurumdan ve ilgili vergi dairesinden araştırma yapılarak aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli,bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli ve sonucuna göre bir karar verilmelidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf isteminin esastan reddine dair kaldırılarak ilk derece mahkemesince verilen karar bozulmalıdır.