Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/13872 K.2023/1450

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının yurtdışında (Libya) geçen hizmetlerinin geçerli olduğunun, aylığın kesilme tarihi itibariyle yeniden bağlanması gerektiğinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 08.09.2015 tarihli ve 2015/107 Esas 2015/3 Karar sayılı kararıyla; gerek pasaport kayıtlarından , gerek hudut kayıtlarından, gerekse Libya hükümeti tarafından düzenlenen işçi hüviyet kayıtlarından davacının Libya ülkesinde çalışmış olduğunun yazılı belgelerle kanıtlandığı, davacı hakkında sahte evraka dayalı olarak hizmet elde ettiğine ilişkin başlatılan bir cezai soruşturmanın mevcut olmadığı, davalının yazılı belgeler ile kanıtlamış olduğu, hizmetinin sahte olduğuna ilişkin aksi yönündeki iddianın da aynı nitelikteki delillerle kanıtlanması gerektiği, ancak bu iddianın davalı tarafça ispat edilemediği,

bu itibarla davacının yurt dışı çalışmalarının fiili olduğunun kabulünün gerektiği gerekçesi ile davanın kabulüne davacının yaşlılık aylığının iptaline ilişkin olan kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında, Mahkemece, öncelikle, sigortalılığın ve dolayısıyla yaşlılık aylığının iptaline esas olan 17.08.2012 tarih ve 01 sayılı müfettiş raporu ve bu rapora esas tüm tahkikat evrakları ile ...

Cumhuriyet Başsavcılığından davacı hakkında soruşturma olup olmadığı veya dava açılıp açılmadığının sorularak varsa ceza dosyası getirtilip incelenmeli, emniyet vs. kayıtları ile yurtdışına giriş-çıkışının bulunup-bulunmadığı araştırılmalı, özellikle Libya çalışma belgesi celp edilerek tercümesi yaptırılmalı, ayrıca Dışişleri Bakanlığından veya mümkünse Trablus Büyükelçiliğinden davacıya ait yurt dışı hizmet belgesine dayanak olan bilgi ve belgeler istenmeli,

Libya ülkesinde kurulu bulunan dava dışı Libaş A.Ş.'ne ait işyerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalışan ve çalışması kayıtlara geçmiş olan sigortalılar resen saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalıdır gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının yaşlılık aylığına hak kazanmasında dikkate alınan 01.09.1985 - 31.12.1986 tarihleri arasında Libya'da geçen hizmetinin gerçek dışı olduğu gerekçesiyle aylığı iptal edilmiş ise de, davacının belirtilen dönemde yurt dışında olduğu, Libya'da ikamet ve çalışma izninin bulunduğu, yurt dışı hizmet belgesinin sahte olduğu iddiasıyla yapılan suç duyurusu neticesinde kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği,

hizmetin fiili ve gerçek olduğunun tanık beyanlarıyla sübuta erdiği gerekçesiyle davacının yaşlılık aylığını iptal eden kurum işleminin iptaline, davacının yurtdışında (Libya) geçen hizmetlerinin geçerli olduğunun ve aylığın kesilme tarihi itibariyle yeniden bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı kurum vekili, müfettiş incelemesinde belgenin içeriğinin sahte olduğunun tespit edildiğini, yeterli araştırma yapılmadan karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının Libya ülkesinde geçen ve yaşlılık aylığı bağlanmasında dikkate alınan hizmetinin geçerli olduğunun tespiti, yaşlılık aylığının iptaline dair kurum işleminin iptali istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi

3. Değerlendirme

Eldeki davada, mahkemece kabule yönelik verilen hükmün eksik araştırmaya dayalı olduğu anlaşılmaktadır. Öncelikle davacı adına düzenlenen hizmet belgesinin sıhhati yöntemince araştırılmalı, başta anılan belge olmak üzere davacı tarafından sunulan kayıtlara resmiyet kazandıracak şekilde, Libya Ülkesi veya Türkiye Büyükelçiliği nezdinde bir işlem veya kaydın bulunup bulunmadığı sorulmalı, davacıyla aynı dönem ilgili işveren nezdinde çalışan bordro tanıkları dinlenmeli, ayrıca kurumla yazışma yapılmak suretiyle yapılan denetim kapsamında bildirimleri iptal edildikten sonra tekrar yaşlılık aylığı bağlananlar var ise, bu kişilerin de beyanlarına başvurulmalı sonucuna göre karar verilmelidir.

Öte yandan, hizmetin fiili olmadığının anlaşılması halinde dahi, davanın yaşlılık aylığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali istemine de yönelik olduğu değerlendirilerek, iptal edilen süreler olmadan da tahsis talep tarihinde aylık koşulları bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,