Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/13987 K.2022/16600

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi No :

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı fer'i müdahil kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, fer'i müdahil kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, müvekkilinin 20/03/2007-20/03/2014 tarihleri arasında kesintisiz olarak davalı ... ... Şirketi'nde işçi sıfatıyla çalıştığını, müvekkilinin hizmet dökümünde sigortalılık sürelerinin eksik gösterdiğini beyanla, müvekkilinin davalı ... ... Şirketinde 20/03/2007 ile 20/03/2014 tarihleri arasında aralıksız 2520 gün çalıştığının tespitine, bu hizmetlerinin diğer hizmetleri ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı vekili, kurum işleminin Kanun ve mevzuat hükümlerine aykırılık arz etmediğini, yetki, derdestlik, husumet, hakdüşürücü süre ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını belirterek davanın reddini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

"HÜKÜM

1-Davanın kısmen kabulüne, kısmen usulden reddine, 2-Davacının davalıya ait işyerinde 20/03/2007-28/04/2011 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığının tespitine, 3-Kalan kısım yönünden davanın usulden reddine" karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

"1)Feri müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine" karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Fer'i müdahil kurum vekili, eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

1) Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7. maddesi gereğince 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddeleri olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Bu tür davalarda mahkemece yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen işyerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli,

aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve işçilik hakları davasında dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, işin mevsimlik olduğu anlaşılırsa dönemleri belirlenmeli,

bu dönemde davacı ile işveren arasındaki sözleşmenin askıda olduğu ve mevsimlik dönemlerde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği gözönünde bulundurulmalı; böylelikle; çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi, sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır.

Eldeki davada, Mahkemece verilen hüküm eksik araştırmaya dayalıdır.

Somut olayda, davacının ayrı sigorta sicil numarası almış birden fazla inşaatta çalıştığı tanık beyanlarından anlaşılmakta olup Mahkemece ilgili Belediye'den de davacının çalıştığı inşaat veya inşaatlara ilişkin ruhsat vs. belgeleri sorulmadan ve işyerinin kapsama alınış, inşaatın başlangıç ve bitiş tarihleri belirlenmeden aralıksız şekilde çalıştığına dair kabulle tek sicil numaralı işyerinden hizmet tespitine karar verilmesi hatalı olup davacının hangi inşaatlarda çalıştığı ve bu işyerlerinin sicil numaraları tespit edildikten sonra bu inşaatlara ilişkin ruhsat bilgileri sorulmalı, Kanun kapsamına giriş tarihleri tespit edilmeli, inşaatın başlangıç ve bitiş tarihleri belirlenmeli, dosya kapsamındaki tüm bilgi/belge ve tanık beyanları değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, fer'i müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.