Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/14302 K.2023/545

Taraflar arasındaki prim ödemelerinin iadesine ilişkin kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacı adına 05.10.2020 tarihinde ... İl Müdürlüğüne başvuruda bulunduğunu, başvuru üzerine fazladan yatırdığı ve emekliliğinde kullanılmayan prim ödemelerinin müvekkiline iadesini talep ettiğini, talebe verilen cevapta Kurumun 14.12.2020 tarihli ve ... sayılı yazısı ile 10 yıllık zamanaşımından bahisle primlerin iade edilemeyeceğinin bildirildiğini, müvekkilinin 2000- 2007 yılları arasında hem ... ... Sigortasının hem de ...

A.Ş'ye ait otellerde kadrolu şef olarak geçen çalışmaları sebebiyle 5510 sayılı Kanunun 4/1-a bendi kapsamında sigortasının yapıldığını, müvekkilinin 2018 yılından beri emekli olduğunu ancak yatırdığı ve emekliliğinde kullanılmayan prim ödemelerinin müvekkiline iadesinin yapılmadığını, fazla yatırılan primlerin müvekkiline geri ödenmesi gerektiğini, fazla yatırılan primin iadesinin kişinin kendisi yönünden kesinleşmiş ve kişisel niteliğe dönüşmüş bir hak olduğunu, ...'nın kamu gücünü elinde tutarak müvekkiline,

10 yıllık zamanaşımını iddia etmesi yönüyle hem kamu erkini elinde bulundurmuş hem de kişiler hukukuna ilişkin zamanaşımını hukuksuz bir biçimde müvekkiline yüklemiş olduğunu, fazladan yatırılan primlerin ya müvekkilinin emekliliğine yansıtılması ya da iadesi gerekirken Kurumun ödemeleri müvekkilinin emekliliğe yansıtmadığı gibi iadesini de yapmadığını, müvekkilinin bu süre içerisinde fazla yatırılan primlerin emekliliğine yansıyacağını düşünerek herhangi bir talepte bulunmadığını,

TMK'nın 2. maddesi gereğince müvekkilinin borçlarını dürüstlük kuralları gereğince yerine getirirken davalı Kurumun hukuka aykırı şekilde fazla ödemelerini zamanaşımı iddiası ile gasp ettiğini beyanla; müvekkilinin prim ödemelerinin iadesine yönelik olarak yapılan başvurunun reddine ilişkin Muğla Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 14.12.2020 tarihli ve 15.687.750 sayılı yazısı ile tesis edilen kurum işlemi kaldırılarak müvekkilinin emekliliğine dahil edilmeyen ve fazladan yatırılan primlerinin işletilecek yasal faizleriyle birlikte geri ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili, cevap dilekçesinde, davanın haksız ve yersiz olduğunu, dava konusu kurum işleminin 14.12.2020 tarihli ve ... sayılı yazı ile Muğla Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından yapılmış olduğundan, davanın görülmesinde Muğla İş Mahkemesi'nin yetkili olduğunu, ... sigorta sicil numarası ile kurumun sigortalısı olan davacıya 01.08.2018 tarihinden itibaren 1/7216921 tahsis numarasıyla yaşlılık aylığı bağlandığını,

Kurumun 08.05.2017 tarihli ve ... sayılı yazısı ile davacıya 4/a hizmetlerinin vergi kaydı mükellefiyetinin bulunuyor olması nedeniyle 4/a ve 4/b hizmetlerinin çakışmasından dolayı iptal edildiğinin bildirildiğini daha sonra davacının ... sayılı iş yerinden yapılmış olan bildirimlerinin 2001/01-02-03 dönemlerinde fiili olmadığının tespit edilmesi üzerine iptal edildiğini, davacının 25.05.2017 tarihli ve ... sayılı dilekçesiyle primlerin tarafına iadesini talep ettiğini ancak Kurumun 26.09.2017 tarihli ve ... sayılı yazısı ile 5510 sayılı Kanunun 89/3. maddesi uyarınca işlem yapıldığını ve ... sicil numaralı ...

AŞ. unvanlı iş yerinden yapılan 15.06.2002- 03.11.2006 tarihleri arası dönemlere ait tahsilatın 10 yıllık zamanaşımına uğraması nedeniyle iade edilemeyeceğinin bildirildiğini, davacının 11.01.2019 tarihli aynı nitelikteki talebinin 01.04.2019 tarihli ve ... sayılı Kurum yazısı ile aynı gerekçelerle reddedildiğini, davacının 14.10.2020 tarihli ve ... sayılı aynı nitelikteki talebinin de 14.12.2020 tarihli ve ... sayılı Kurum yazısı ile 10 yıllık zamanaşımı sebebiyle reddedildiğinin bildirildiğini, Kanunun açık hükmü karşısında 10 yıllık zamanaşımına uğramış olan prim ödemelerinin iadesinin mümkün olmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 01.09.2008-31.12.2008 ve 03.04.2009-31.05.2009 tarihleri arasında yapılmış olan sigortalı hizmet bildirimlerinin fiili ve gerçek çalışmaya dayanmadığı göz önüne alındığında söz konusu hizmet bildirimleri sebebiyle yapılan prim ödemelerinin yanlış ve yersiz olarak alındığından söz edilemeyeceği, 30.04.2001-14.06.2002,

15.06.2002-03.11.2006 tarihleri arasında tescilli bulunan sigortalılık hizmetlerine ilişkin prim ödemeleri 29.05.2001-31.07.2002 ve 31.07.2002-28.12.2006 tarihleri arasında yapılmış iken davacının ilk olarak 27.11.2018 tarihinde primlerin iadesi talebiyle kuruma başvuruda bulunduğu göz önüne alındığında söz konusu prim ödemeleri yönünden 506 sayılı Kanunun 84'ncü maddesinde öngörülen on yıllık süre geçmiş olduğundan belirtilen prim ödemelerinin de geri istenmesi olanaklı olmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, davalı kurumun prim hesaplarını doğru ve dürüst bir şekilde tutma ve takip etme yetki ve sorumluluğuna sahip iken, davacının davalı ... yanılttığına dair bir eylemin de bulunmadığı göz önüne alınarak, davacıdan fazladan tahsil etmiş olduğu primleri yıllarca kullanıp, emekliliğe yansıtmayıp iade etmemesi, Kurumun işleminin TMK 3 iyi niyet ve hakkaniyet kurallarına uygun düşmeyeceği yönünde oluşan vicdani kanaat neticesinde iş bu davayı açtıklarını, yerel mahkemece verilen karar ve bu karara dayanak oluşturan bilirkişi raporunun dosyadaki mevcut delillerle çelişkili olduğunu, usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı davacı tarafça iadesi istenen primlerin bir kısmı 10 yıllık zaman aşımı süresi geçirilmiş olmakla istenemeyeceği, bir kısmının ise fiili ve gerçek olmayan çalışmalarla ilgili olup bunların yanlış ve yersiz alındığından söz edilemeyeceği gerekçeleri ile davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının prim iadesine ilişkin talebinin reddine dair kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'un (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 84 üncü maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesi. 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, özellikle davacının zorunlu ... sigortalısı olduğu dönemle çakışması nedeniyle iptal edilen 15.06.2002- 03.11.2006 tarihleri arasında .... Tic.

A.Ş. işyerindeki, 30.04.2001-14.06.2002 tarihleri arasında ise ... sicil sayılı ... İnş. Tic. ... A.Ş. işyerindeki sigortalı günleri için yapılan prim ödemelerinin dosya arasına celp olunan müfredat kartlarına göre tahsil tarihleri dikkate alındığında, davacının Kuruma başvuru tarihi olan 22.07.2017 tarihi itibariyle 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu,

01.09.2008- 31.12.2008, 02.04.2009- 03.04.2009 ve 03.04.2009- 31.05.2009 tarihleri arasındaki çalışmalarının ise sahte sigortalılık sebebiyle iptal edildiği nazara alındığında 5510 sayılı Kanunun 89'ncu maddesinin 3 üncü fıkrası kapsamında değerlendirilmesi ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,