Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/14450 K.2023/465

vekili Avukat ... FER'Î MÜDAHİL : ... vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 29.11.2018

İLK DERECE MAHKEMESİ

Eskişehir 1. İş Mahkemesi

SAYISI

2018/984 E., 2021/190 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı ve fer'i müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil SGK vekilleri tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 15.08.2002 ile 15.11.2005 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığının tespitini talep etmiştir.

Davacı vekili ,müvekkili davacının 15.08.2002 ile 13.10.2015 tarihleri arasında davalı şirkette çalıştığını, davalı tarafından işe giriş tarihinin 15.11.2005 tarihi olarak bildirdiğini, müvekkilinin 15.08.2002 ile 15.11.2005 tarihleri arasındaki çalışmalarının kuruma bildirilmediğini belirtmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Giyim Sanayi ..A.Ş. cevap dilekçesinde; davacının kuruma bildirilen dışında bir çalışmasının bulunmadığını, kurum tarafından teftiş kurulu müfettişi ...'ın raporlarında müvekkili işyerinde bildirilen işçilerden başkaca çalışan bulunmadığının tespit edildiğini belirterek; davanın reddini istemiştir.

2.Davalı SGK cevap dilekçesinde; davacının çalışmasının kuşkuya yer bırakmayacak şekilde ispatlanması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davasının kabulü ile davacının davalı yanında 15. 08.2002 ile 15.11.2005 tarihleri arasında çalıştığının tespitine , karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil SGK vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı vekili istinaf dilekçesinde; hizmet tespiti davalarında 5 yıllık süre hak düşürücü süre olup bu durumun yerel mahkeme tarafından resen nazara alınması gerektiğini, davacının 15.11.2005 tarihinde işe başladığına ilişkin yazılı delil bulunmasına rağmen soyut tanık beyanları ile hizmet tespitine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, belirterek; davanın reddini istemiştir.

2.Fer'i Müdahil SGK vekili istinaf dilekçesinde; sigortalılıktan söz edebilmek için çalışmanın varlığının içtihatlardaki ilkelere uygun olarak belirlenmesi gerektiğini, davacının işyerindeki çalışmasının ispat edilemediğini belirterek ; davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dinlenen tanıkların davacının dava edilen dönemde davalı iş yerindeki çalışmasını doğruladığını, dosya kapsamı , mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığını belirterek; davalı ve fer'i müdahil SGK vekillerinin başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil SGK vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davanın hak düşürücü süre yönünden reddedilmesi gerektiğini, 15.11.2005 yılında işe başladığını ispatlayan yazılı delillere rağmen soyut, sığ ve emin olmayan ifadelere ve sadece tanık beyanıyla hizmet süresinin tespit edilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek; davanın reddini istemiştir.

2. Fer'i müdahil SGK vekili temyiz dilekçesinde; davacı tarafın hizmetinin tespitini talep ettiği dönemde, davalıya ait iş yerinde çalıştığına dair kurum kayıtlarında yapılan incelemede, davacı tarafın, diğer davalıya ait işyerinde çalışması tespit edilemediğini belirtilerek; davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79 uncu maddesi ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86 ıncı maddesidir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

3. Değerlendirme 1.Eldeki davada verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. Mahkemece, yalnızca taraf tanıkları dinlenilmek suretiyle karar verilmiş olup, iş yerinden verilen bordrolar getirtilmek suretiyle tarafsız bordro tanıkları kendi hizmet süreleri de gösterilerek, tespit edilmeli; işe giriş bildirgesi öncesi talep edilen dönem yönünden beyanları alınmalı, işe giriş bildirgesinin neden işe girişinden üç yıl sonra verildiği üzerinde durulmalı; davacının fiili çalışma ve başlangıcı tereddütsüz ortaya konulmalıdır.

2.Öte yandan, davacının işçilik alacakları davası da açtığı belirlendiğinden bu dava dosyası kesinleşmiş ise belirlenen hizmet sürelerinin iş bu davada güçlü delil niteliğinde olduğu hususu gözetilmeli; ayrıca davalı iş yerinden puantaj kayıtları da celp edilerek, gelen belgeler davacıya da sorularak değerlendirilerek; sonuca göre karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...