Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/14459 K.2023/2530

Taraflar arasındaki hizmet tespiti ve prime esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil SGK tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 2012/7 inci aydan 30.06.2015 e kadar lunapark işletmelerinin işlerini takip eden, sorumlu müdür olarak, hizmet akdi ile 3000 TL maaş ile çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı cevap dilekçesinde; davacının ... bünyesinde bilet mesut müdürü olmak kaydıyla 29.12.2016 da işe girdiğini 16.09.2019 'a kadar asgari ücretle çalıştığını belirterek; davanın reddini istemiştir.

2. Fer'i müdahil SGK cevap dilekçesinde; hak düşürücü sürenin geçtiğini, bu tür davaların kamu düzenini ilgilendirdiğini, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiğini, Kurum kayıtlarının resmi ve yazılı belge niteliğinde olup, aksini kanıt aynı nitelikte yazılı delillerle olması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, 31.07.2012 ile 30.06.2015 tarihleri arasında asgari ücretle çalıştığının tespitine , fazlaya ilişkin istemin ise reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacının davalı bünyesinde sigortasız olarak çalıştırılmadığını, tanık beyanları ile bu durumun ispatlandığını belirterek; davanın reddini istemiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum istinaf dilekçesinde; kurum kayıtlarının resmi nitelikte olduğundan resmi belgeler karşısında tanık beyanlarına itibar edilmeyeceğini belirterek; davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı iş yerinin dava edilen dönemde kapsamda olduğu, mahkemece dinlenilen bordro tanıklarının beyanları ve kapsamdaki bilgi ve belgelerden, davacının davalı dönemde çalışmasının sübut bulduğu ancak asgari ücretten fazla ücret aldığının ispatlanamadığı gerekçesi ile davalı ve fer'i müdahil kurum vekillerinin başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil ... vekili temyiz dilekçesinde; istinaf başvurusu ile aynı sebepleri belirterek, davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve prime esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 1 nci maddesi, 114 ncü maddesinin 1 nci fıkrasının b bendi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 5510 sayılı Genel Sağlık ve Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 86 ıncı maddesi.

3. Değerlendirme 1.Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

2.Tanık beyanları değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren, işçi ve işyeriyle ilişkileri düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça bordrolu, komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar da dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.

3.Somut olayda, mahkemece verilen karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır. Öncelikle davayı somutlaştırma kapsamında davacı isticvap edilmeli, kendisinin davalı bünyesinde ne iş yaptığı, hangi kurum ve kuruluşlarda iş takibinde bulunduğu hususları sorulmalı; davacının dava konusu dönemi kapsayacak tarihlerde genel bir vekaletnamesinin ya da özel bir vekaletnamesinin bulunup bulunmadığı sorulmalı; vekaletname ile iş yaptığı kuruluşlar varsa bu kurumlardan davacı ve yaptığı işlemlerle ilgili bilgiler öğrenilmeli; bu kapsamda tespit edilebilecek tanıklar dinlenilmeli öte yandan şirkette yetkili kişi olduğu halde neden sigortalılık bildirimlerinin kayıt dışı kaldığı durumu değerlendirilerek; elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle ; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

...