Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/14501 K.2023/3199

...

MAHKEMESİ

İş Mahkemesi

SAYISI

2021/421 E., 2022/818 K. ... HÜKÜM/KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ödeme emrinin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıya ait "otobüs ile yolcu nakliyatı " işyerinde davalı Kurumca eksik işçilik bildirildiği gerekçesiyle çıkarılan 29.11.2007 tarihli ödeme emrinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.04.2009 tarihli 2007/1059 Esas 2009/182 Karar sayılı kararıyla; davacının aynı nedenle davalı Kurumca tahakkuk ettirilen idari para cezalarının iptali için açtığı ... 1. İdare Mahkemesinin 2007/1140 Esas nolu dosyasında görülen davada; İdare Mahkemesince verilen 04.06.2008 tarihli karar ile davacıya ait işyerinde sigortalı çalıştırıp Kuruma bildirmediğinin somut olarak tespit edilemediği gerekçesiyle idari para cezasının iptaline karar verildiği, bu kararın ... Bölge İdare Mahkemesince onanmak suretiyle kesinleştiği, bu karar ile davacının işyerinde eksik işçi çalıştırmadığının saptanıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davalı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. 21 Hukuk (Kapatılan ) Dairesinin 19.10.2010 tarihli ve 2010/8132 Esas, 2010/10174 Karar sayılı ilamında; işin esasına girilerek davacının Kurum İtiraz Komisyonunun 26.07.2007 tarihli 191 sayılı Kararının iptali için ...

İş Mahkemesine dava açıp açmadığını araştırmak, dava açmış ise bekletici mesele sayarak çıkacak sonuca göre bir karar vermek, dava açmadığının anlaşılması halinde ise dosyada bulunan Kurum sigorta müfettişi raporunda belirtilen ancak dosya içinde bulunmayan rapor ekleri özellikle ...

Terminal Müdürlüğünün dava konusu dönemle ilgili defter vs. kayıtları, davacıya ait işyeri ile ilgili tüm defter ve kayıtlar getirtilerek asgari işçiliği teknik usullerle hesaplamasını bilen bir hukukçu bilirkişi ile ilgili meslek odasından (otobüsle yolcu taşımacılığı) seçilecek iki bilirkişiden oluşturulacak heyete inceleme yaptırılarak rapor almak, bilirkişi raporunun Kurum müfettiş raporundan farklı olması halinde bilirkişilere bunun gerekçelerini açıklattırmak,

verilen raporu dosyada bulunan belgelerle karşılaştırıp çıkacak sonuca göre bir karar vermek ve eksik işçiliğin yalnızca çalıştığı ancak işverence Kuruma bildirilmediği tespit edilen sigortalılar yönünden değil, işin bitiminden sonra da işyerine emsal işyerleri, işin nitelik kapsam ve kapasitesine göre de belirlenebileceği, ayrıca İdare Mahkemesi tarafından idari para cezasının iptali ile ilgili olarak verilen kararın bu dava yönünden kesin hüküm oluşturmayacağı ve mahkemeyi bağlamayacağı belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bozmaya uyan Mahkemece 20.05.2019 tarihli ve 2011/157 Esas 2019/408 Karar sayılı karar ile , kesin süre içerisinde gider avansınının mahkeme veznesine yatırılmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairenin 08.03.2021 tarihli 2020/5459 Esas 2021/2793 Karar sayılı ilamı ile , mahkemece verilen kesin sürenin usule uygun olmadığı anlaşıldığından, gerekli gider avansı miktarı belirtilip, yatırılmadığı takdirde sonuçlarını içerecek şekilde muhtıranın davacı vekiline tebliği sağlanıp sonucuna göre karar verilmesi gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, davacının Kurum İtiraz Komisyonunun 26.07.2007 tarihli 191 sayılı Kararının iptali için açtığı dava dosyası bekletici mesele yapıldığı, ... 1. İş Mahkemesinin 2018/737 Esas 2020/174 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verildiği, anılan karar ile SGK ... İl Müdürlüğünün 26.06.2006 tarih ve 191 sayılı SGK ...

Sigorta il Müdürlüğü İPC itiraz komisyonu kararının kısmen iptaline, davacı ...'ın 570,68 TL asıl alacak, 467,35 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 1.038,03 TL borçlu olduğuna, davacının bakiye 2.595,62 TL prim ve 16.03.2007 tarihine kadar hesaplanan 1.929,93 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 4.525,55 TL borçlu olmadığının tespitine hükmedildiği,

Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 22.02.2022 tarih, 2020/2878 Esas 2022/2343 Karar sayılı ilamı ile anılan kararın onanarak kesinleştiği, anılan karar ile davacı ...'ın ... sicil numaralı işyeri ile ilgili olarak 2004/ 01, 02, 03, 04, 05, 06, 07, 08, 09, 10, 11, 12. aylarına ilişkin olarak davalı Kuruma bildirilen eksik işçiliğin tespit edildiği, 2018/737 Esas sayılı dava dosyası için alınan bilirkişi heyet raporunda da araçta bulunan iki kişinin araç kullanması ve kendi araçları olduğu için muavinlik yapmaları mümkün olduğundan 3. bir kişiyi çalıştırmalarına ihtiyaç bulunmadığından,

davacının ... sicil numaralı işyeri ile ilgili olarak 2014/01-2014/12 döneme ilişkin eksik işçilik bildiriminin netleştiği, eksik işçilik bildirimi kesinleşmesi beklenen dava dosyası ile tespit edildiğinden aynı dönem için eksik işçilik tespiti söz konusu olamayacağından; davalı kurum tarafından davacıya 6.669,65 TL asıl prim borcu ve 6.267,80 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 12.937,45 TL borç çıkaran ...

SGK İl Müdürlüğü’nün 29.11.2007 tarih ve 2007/19967 takip sayılı ödeme emrinin iptaline karar verildiği gerekçesi ile davanın kabulü ile ... SGK İl Müdürlüğü’nün 29.11.2007 tarih ve 2007/19967 takip sayılı ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; Kurum denetmeni tarafından düzenlenen raporların aksi sabit oluncaya kadar geçerli sayılacağını, mahkeme tarafından sefer sayıları, süreleri, işin emsali ve niteliği dikkate alınmadan ve araştırılmadan hatalı bilirkişi raporları esas alınarak karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanunun 79 ve 130 uncu maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 85/1 inci maddesidir.

3. Değerlendirme

Somut olayda, hükmüne uyulan bozma ilamı kapsamında ,komisyon kararının iptaline ilişkin kesinleşen davaya dayanıldığı gerekçe gösterilmiş ise de, karara dayanak yapılan ... 1.İş Mahkemesinin 2018/737 Esas 2020/174 Karar sayılı kararında kısmen kabul ve redde konu tutarlar gözetilmeksizin (anılan kararda davanın kısmen kabulüne, SGK ... Sigorta İl Müdürlüğünün 26.06.2006 tarih ve 191 sayılı SGK ...

Sigorta İl Müdürlüğü İPC itiraz komisyonu kararının kısmen iptaline, davacının 570,68 TL asıl alacak, 467,35 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 1.038,03 TL borçlu olduğunun, davacının bakiye 2.595,62 TL prim ve 16.03.2007 tarihine kadar hesaplanan 1.929,93 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 4.525,55 TL borçlu olmadığının tespitine hükmedilmiştir) eldeki davaya konu ödeme emrinin tümden iptaline karar verilmesi isabetsizdir.

Diğer taraftan, iptali istenen 191 sayılı komisyon kararı ve onama ile kesinleşen komisyon kararının iptaline ilişkin ... 1.İş Mahkemesinin 2018/737 Esas 2020/174 Karar sayılı davasındaki noksan tahakkuk tutarının 2004/1-12 aylar dönemine ilişkin olduğu, eldeki ödeme emrinin iptali davasında ise, anılan dönemlerle birlikte 2005/8 ay kurum alacağının da ödeme emrine konu olduğu ve dava edildiği anlaşıldığından bu konuda olumlu olumsuz karar verilmemiş olması hatalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

...