Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/14528 K.2023/4064

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne dair, karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davalı işveren vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 11.04.2023 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Murafaalı temyiz eden davalı adına Av...... ile davacı ... Başkanlığı Adına Av. ..... geldiler. Duruşmaya başlanarak, hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilerek aynı günde Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. Beşiktaş SGM'de işlem gören Yamata Yatırım...

Sigortalılarından iken 14/12/2008 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu sürekli iş göremez durumuna giren ......n 249.596,81 TL tutarında peşin değerli gelir bağlandığını, istirahatli kaldığı sürede 3.111,00 TL geçici iş göremezlik ödeneği ödendiğini, tedavisi esnasında 1.292,60 TL tedavi gideri yapıldığını, kurum zararının 254.000,41 TL 'ye ulaştığını, iş kazasının işveren şirketin Rusya Federasyonunda inşaat işinde çalışırken gerçekleştiğini, olay nedeni ile kurumlarının düzenlediği 15.06.2010 tarihli inceleme raporunda yeterli tedbirlerin alınmadığını, işverenin kusurlu bulunduğunu,

açıklanan nedenlerle kusur ve miktar bakımından fazlaya ilişkin talepler saklı kalmak kaydıyla 63.500,10 TL kurum zararının masraflar için sarf ve ödeme , gelirler için onay tarihinden itibaren tahsil tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, özetle: davacı ile şirket arasında 13.05.2008-14.11.2008 tarihlerini kapsayan İşkur onaylı iş sözleşmesinin olduğunu, davacının Rusyada okul binası inşaatında Sac Kaplama Ustası olarak çalıştığını, davacının 15.12.2008 tarihinde -20 derecede gizli buzlanma oluşan çatıda merdivenin yerini değiştirirken kaza geçirdiğini, kazadan hemen sonra hastaneye kaldırıldığını, her türlü tedavisinin yapıldığını, iş kazasının davacının dikkatsiz davranması gerekli özeni göstermemesi ve beklenmeyen nedenlerden dolayı olduğunu, iş güvenliği ile ilgili bütün tedbirlerin alındığını, olayın meydana gelmesinden dolayı kusurlu olmadıklarını,

çalışanlara işe başlamadan gerekli araç ve gerecin verildiğini, davacı tarafından yapılan ödemelerin haksız ve fazla olduğunu, açıklanan nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun açılmış davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 22.12.2015 tarihli ve 2012/1006 Esas, 2015/1057 Karar sayılı kararıyla; "...Davanın iş kazasına bağlı tazminat nedeni ile rücu en tazminat olması sonucu sorumluluğun kusur oranlarıyla orantılı olması nedeni ile davalının oluşan iş kazasındaki kusur oranının esasa etkili olması nedeni ile bu hususta kusur raporunun ... Anadolu 13. İş mahkemesinin 1472 Esas sayılı dosyasına sunulduğu ve burada davalının %80 oranında kusurlu bulunduğu görülmüştür.

İş kazasına bağlı tazminat ve rucu en tazminat sorumluluğunda iş kazasına uğrayanın maluliyet oranının da etkili olması nedeni ile bu hususta SGK'nın raporunda belirtildiği gibi iş kazası geçiren Recep Karaağaç'ın %63 oranında maluliyetinin olduğu anlaşılmıştır.

SGK ödemeleri arasında kazalı işçiye 20.10.2011 onay tarihinde 249.596,81 TL ilk peşin sermaye değerli gelir ve 24.11.2009 ödeme gününden başlayarak muhtelif tarihlerde toplam 2.488,80 TL geçici iş göremezlik ödeneği ayrıca 10.583,25 TL tedavi giderleri ödemesi yapıldığını daha doğrusu bu miktarların %80 kusura tekabül eden miktarlar olduğu görülmüştür.

Dosya tüm bilgi ve belgelerle birlikte bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi mahkemeye sunduğu raporunda ilk peşin değer, geçici iş göremezlik ve tedavi ödemeleri ile birlikte toplam miktarların davacının kusuru ile maluliyet durumu dikkate alındığında toplam kurum alacağının 212.749,50 TL olacağını belirttiği, görülmüş, davacı kurumun 14.09.2015 tarihinde yapılan ıslah ile dava miktarını arttırdığı anlaşılmış, sonrasında davacının talebinin usul ve yasaya uygun görülmesi nedeni ile; davanın kabulüne, bilirkişi raporunda belirtilen onay ve ödeme tarihlerinden başlayacak bir yasal faize davalının kusuru oranında toplam 212.749,50 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin 22.12.2015 tarihli ve 2012/1006 Esas, 2015/1057 kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemiz, kararın temyiz edilmesi üzerine; ".... Yukarıdaki maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak özellikle davaya konu kazayla ilgili maddi olgu doğru belirlenerek, olayın niteliği, davalının ve dava dışı tarafların olay anındaki sıfatları ve olaya etkileri araştırılarak, mevcut dosya sigortalısının davaya konu olayla ilgili tazminat davasında alınan kusur raporunun bağlayıcı olmadığı gözetilerek anılan hususların irdelendiği,

olayın nasıl gerçekleştiği ile tarafların kusur oranlarının ayrıntılı olarak değerlendirilebilmesi ve varsa diğer dava dosyalarındaki kusur oranları arasındaki çelişkilerin giderilmesi amacıyla, uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden uygun bir kusur raporu alınmadan ve mevcut çelişkiler giderilmeden, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir ve bozmayı gerektirir..." gerekçeleri ile karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "...Mahkememizce bozmaya uyularak yargılamaya devam olunmuştur. Tarafların kusur oranlarının belirlenmesi ve çelişkilerin giderilmesi amacıyla iş sağlığı ve güvenliği alanında uzman bilirkişi heyeti oluşturularak kusur raporu alınmıştır.

Somut olayda bahse konu olan kazada toplu koruma önlemlerini alamayan, yatay ve düşey yaşam hattı çekmeyen, sağlam şekilde sabitlenir merdiven tesis etmeyen davalı Yamata Yat. İnş. Tur. ve Tic.

A.Ş. kazanın meydana geldiği tarihte yürürlükte bulunan 4857 sayılı İş Kanunu madde 77, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü madde 2,3,4 ve İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ek-II madde 4.1.2, Ek-II madde 42'de yer alan yükümlülüklerini yerine getirmediğinden dolayı kusurlu olduğu ve kusur oranının %80 olduğu, dava dışı kazalı sigortalının %20 kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.

Tazminat dosyasında da taraflara aynı kusur izafe edilmiş olup bu hâliyle kusura ilişkin çelişkiler ortadan kaldırılmıştır. Buna müteakip davacının rücuen tazmin sorumluluğunun belirlenmesi için yeniden güncel aktüer bilirkişi raporu alınmış ve dosya kapsamına dahil edilmiştir.

Davalı şirketin, sigortalıya bağlanan gelirlerin ilk peşin sermaye değeri, geçici iş göremezlik ödenekleri ve tedavi masrafları yönünden, %80 kusuruna isabet eden toplamda 212.749,50 TL sorumluluğu bulunduğu tespit edilmiş ve davanın kabulüne, davacı Kurumun tarafından ödenen toplamda 212.749,50 TL’nin.

(199.677,45 TL kazalıya bağlanan gelirlerin ilk peşin sermaye değeri yönünden 20.10.2011 gelir onay tarihinden, geçici iş göremezlik ödenekleri yönünden 798,40 TL için 2.7.2009 ödeme tarihinden, 378,88 TL için 23.7.2009 ödeme tarihinden, 473,60 TL için 24.11.2009 ödeme tarihinden, 751,68 TL için 14.12.2009 ödeme tarihinden, 86,24 TL için 14.12.2009 ödeme tarihinden, 10.583,25 TL tedavi masraflarının 21.11.2011 masraf tarihinden itibaren) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı temyiz dilekçesinde; mahkemece esas alınan kusur oranlarının yerinde olmadığını, kendisine izafe edilen kusurun hatalı ve fahiş olduğunu, olayın iş kazası olarak nitelendirilmeyeceğini, belirterek, kararın bozulmasını, istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 14.12.2008 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu sürekli iş göremez durumuna giren sigortalı hakkında Kurumca yapılan yardımların davalı işverenden tahsili gerekip gerekmediğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortaları ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 21 inci ve 76 ncı madde hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davacı yararına takdir edilen 8.400 TL avukatlık ücretinin davalı şirkete yükletilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,