Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/14609 K.2023/28

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, ücretsiz izinli olduğu 2013 yılı ramazan ayı dışında, 09.02.2011 - 11.02.2014 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde tam ve kesintisiz çalışmasına rağmen kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Davanın kısmen kabulüne, ... T.C. Kimlik Numaralı davacı ...'in ... /... adresinde bulunan ... işyeri sicil numaları davalı ... Su Ürünleri Oto Kiralama Tur. Nak. Gıda San. Ve Tic. Limited Şirketi'ne ait balık satışı işi iş yerinde 09.02.2011-01.07.2013 ve 31.08.2013-11.02.2014 tarihleri arasında asgari ücretle ve hizmet akdine dayalı olarak toplam:1023 gün çalıştığının ve bu çalışmasının Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediğinin tespitine, fazla talebin reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstinaf kanun yoluna başvuran davalı vekili, karara esas alınan bilirkişi raporunda davacının soyut beyanları esas alınarak 09.02.2011 - 11.02.2014 tarihleri arasında 1023 günlük çalışma olduğu yönündeki tespitin doğru olmadığını, davacının, müvekkiline ait işyerinde hiçbir zaman hizmet akdi ile işçi statüsünde çalışmadığını, tanık beyanları haricinde çalışma olgusunun tespitine yetecek kesin ve inandırıcı bir delil bulunmadığını, davacının çalışma başlangıç tarihinin tanık ifadeleri ile çeliştiğini, davacının çalışma iddiasının gerçeği yansıtmadığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İstinaf kanun yoluna başvuran fer'i müdahil Kurum vekili, mahkemece verilen kararın sadece tanık anlatımlarına dayalı olduğunu, tanık beyanları arasındaki çelişkinin giderilmediğini, tanıkların işe başlangıç tarihleri ve ara vermeler hususunda net beyanda bulunamadıklarını, davacının çalışmalarının kesin bir şekilde ispatlanamadığını, bu nedenle davacının kesintisiz çalıştığının kabulünün mümkün olmadığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Aliağa 1. İş Mahkemesi'nden verilen 04.11.2020 tarih, 2015/538 Esas ve 2020/148 Karar sayılı kararının kaldırılmasına yönelik davalı işveren vekili ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının 6100 sayılı yasanın 353/1-b.1 hükmü gereğince esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili istinaf gerekçelerini tekrarla, taraflar arasında gönül ilişkisi bulunup hizmet akdi bulunmadığı, zaman zaman işyerine gelip gittiği, işyerinin bir dönem belediye tarafından mühürlendiği ve bu sırada çalışma olmadığı,

Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf gerekçelerini tekrarla, davanın ispatlanamadığı, eksik araştırma ve incelemeyle karar verildiği gerekçeleriyle kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının davalıya ait işyerinde çalışmasına rağmen kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile

2. Dava, 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9 inci maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”

Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

3. Değerlendirme 1-Verilen karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır. Bordro tanığı ve şirket yetkilisinin, davacının 2011 yılı Ekim ayında işe başladığı beyanları karşısında, davacının işe başlama tarihinin 09.02.2011 olarak kabulü isabetsizdir.

2-Öte yandan davacının dava konusu dönemde 2925 sayılı kanuna tabi sigortalılık süreleri bulunmasına rağmen, bu hususun mahkemece değerlendirilmemiş olması hatalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

...