Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/14746 K.2023/13069

Taraflar arasındaki iş kazasından tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın süresi içerisinde ... (...) Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılarak yeniden esas hakkında kısmen kabul ve redde dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılardan ... ve ... vekili ile davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmiş, davacı ... ve ... vekilinin temyiz isteminin süre aşımı nedeniyle yapılmamış sayılmasına dair ek karar verildiği ve anılan davacılar vekilinin iş bu ek karara karşı süresi içerisinde temyiz başvurusunun başvurusunda bulunulmuş olmakla önceki inceleme kapsamında tespit edilen noksanların ikmal edildiği anlaşılmakla; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkillerinden bir kısmının çocuğu, bir kısmının ise kardeşi olan ...’ın davalı ... Bakanlığında mesleki eğitim almakta iken staj eğitimi kapsamında çalıştığı ... Tur. Yem. Gıda İnş. Tic. Ltd. Şti.'ye ait işyerinde olay günü işyerine gelen yemek siparişini teslişm etmek amacıyla siparişin verildiği şantiyeye yemek götürmek üzere bulunduğu (yargılama sırasında ... Yatırım Tesktil Tar. İnş. Nak. Oto. San. ve Tic. Ltd.

Şti. unvanını alacak olan) ... Tar. Ür. İnş. Nak. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına trafik kaydında tescilli olan ... sevk ve idaresindeki (yargılama sırasında ... Sigorta A.Ş. unvanını alacak olan) ...

Sigorta A.Ş. nezdinde sigortalı olan araçta geçirmiş olduğu trafik iş kazası sonucu vefat etmiş olması nedeniyle anne ..., baba Mehmet lehlerine 1.000,00 TL'şer destekten yoksunluk sebebiyle maddi tazminat ile 75.000,00 TL'şer manevi tazminati kardeşleri..., ... ve ... lehlerine ise 25.000,0 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle (davalı ... sadece maddi tazminatlardan sorumlu tutulmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, yargılamanın devamında maddi istemlerini anne ... için davalı ... şirketi için 64.380,84TL, davalı ...

Yatırım (... Tarım Şirketi) yönünden 42.920,56 TL'ye, baba Mehmet için davalı ... şirketi için 49.952,76 TL, davalı ... Yatırım (... Tarım Şirketi) yönünden 33.301,84 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili; davacı iddialarının gerçeği yansıtmadığını, yaşanan kazada müvekkili idarenini kusurunun olmadığını savunmuştur.

2.Davalı işveren ... Tur. Yem. Gıda İnş. Tic. Ltd. Şti.vekili cevap dilekçesinde; davacı iddialarının gerçeği yansıtmadığını, meydana gelen kaza ile ilgili olarak müvekkili işverenin kusur ve sorumluluğun olmadığını savunmuştur.

3.Davalı ... (...) Sigorta A.Ş. vekili; müvekkilinin zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında ölümlü kazalarda kişi başı 175.000,00TL poliçe teminatı ile sınırlı olarak sorumlu olduğunu, gerçek zarar, gelir ve destek oranına göre tazminat meblağının belirlendiğini, müvekkil şirkete kaza ihbarında bulunulmadığını savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda esas ve karar numarası belirtilen kararında özetle davalı MEB yönünden davanın (kusurunun bulunmaması nedeniyle) reddine, 1)Maddi tazminat davasının kısmen kabul ve kısmen reddi ile davacı anne ... için 85.841,12 TL net maddi tazminatın 20.10.2011 kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş.'nin tamamından, davalı ... Yemek Gıd. İnş. Tic. Ltd. Şti.'nin 64.380,84TL ile, Davalı ...

Tar.Ürünleri İnş.Nak.Tur.İth.İhr.San. ve Tic. Ltd. Şti'nin 42.920,56TL ile sorumlu olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Davacı baba ... için 66.603,68 TL net maddi tazminatın 20.10.2011 kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş.'nin tamamından, davalı ... Yemek ...İnş.Tic.Ltd.Şti.'nin 49.952,76TL ile davalı ... Tar. Ürünleri İnş. Nak. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd.

Şti'nin 33.301,84TL ile sorumlu olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 2) Manevi tazminat davasının kısmen kabul ve kısmen reddi ile; davacı anne ... için takdiren 55.000,00 TL, Baba ... için takdiren 55.000,00 TL, Kardeşler için takdiren 20.000,00 TL'şer net manevi tazminatların 20.10.2011 kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ... Yemek Gıd. İnş. Tic. Ltd. Şti. ile ... Tar. Ürünleri İnş. Nak. Tur. İth. İhr.

San. ve Tic. Ltd. Şti'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, vekalet ücreti yönünden ise. Duruşmada vekil ile temsil edilen davacı lehine Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre avukatın emeği, çabası, işin önemi, niteliği ve davanın süresi göz önüne alınarak, Maddi tazminat talebi yönünden 14.945,58 TL vekalet ücreti takdirine, bu ücretin davalılar ... Yemek ...İnş.Tic.Ltd.Şti. (11.896,69TL'lik kısmından sorumlu olmak üzere), ...

Tar.Ürünleri İnş.Nak.Tur.İth.İhr.San. ve Tic.Ltd.Şti. (8.734,46TL'lik kısmından sorumlu olmak üzere) ile ... Sigorta A.Ş'den ( tamamından sorumlu olmak üzere) sorumlulukları oranında müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine ,Manevi tazminat talebi yönünden 17.350,00 TL vekalet ücreti takdirine bu ücretin davalılar ... Yemek ...İnş.Tic.Ltd.Şti. ile ...

Tar.Ürünleri İnş.Nak.Tur.İth.İhr.San. ve Tic.Ltd.Şti'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Maddi tazminat talebi yönünden duruşmada vekil ile temsil edilen davalı MEB lehine Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre avukatın emeği, çabası, işin önemi, niteliği ve davanın süresi göz önüne alınarak, 2.000,00TL vekalet ücreti takdirine bu ücretin davacıdan alınarak davalı Bakanlığa verilmesine, Manevi tazminat talebi yönünden duruşmada vekil ile temsil edilen davalılar lehine Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre avukatın emeği, çabası, işin önemi, niteliği ve davanın süresi göz önüne alınarak,

6.950,00TL vekalet ücret takdirine, bu ücretin davacıdan alınarak davalılar ... Yemek ...İnş.Tic.Ltd.Şti. İle davalı Bakanlığa verilmesine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... (...) Sigorta A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesinde; kusurdan sorumlu olmadıklarını, kusur indiriminin yapılmadığını, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, SGK tarafından yapılan ödemelerin mahsup edilmesi gerektiğini, temerrüt tarihi olarak kaza tarihi değil, sigorta şirketine kayıt ve belgelerin verildiği tarih olduğu, davacıların sigorta şirketine herhangi bir başvurusunu olmadığından dava tarihinin temerrüt tarihi olması gerektiğini ileri sürmüştür

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarihi esas ve karar numarası belirtilen kararında özetle; somut olayda iş güvenliği uzmanlarından oluşan bilirkişi raporlarına göre davacının trafik kazası sonucu ölüm olayının gerçekleştiği, araç şoförü dava dışı müteveffa ...'in %50, davalı işveren ... şirketinin %25 oranında kusurlu olduğunu, davalı ...'nın herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davalı ... sigorta şirketinin poliçedeki sınırlı olan limitten sorumlu olduğu ve müteveffa staj öğrcisinin %25 oranında kusurlu olduğu anlaşılmaktadır.

Yerel Mahkemece hükme esas alınan hesap bilirkişisinin bu kusur oranları dikkate alarak müteveffanın kusuru indirilmemek suretiyle maddi tazminatın tamamından davalı ... şirketini, diğer davalıları ise davacının kusuru indirilmek suretiyle maddi tazminattan sorumlu tutması hukuka aykırıdır. Sigorta şirketinin sorumluluğu araç işleteni olan davalı ... Tarım şirketinin sorumluluğu kadardır. Yerel Mahkemece bu husus gözetilmeden hüküm kurulması hatalıdır.

Ayrıca davalı ... yönünden temerrüt tarihi kaza tarihi değil, davacılarca tüm kayıt ve belgelerin sigortacıya ödeme için başvuru yapıldığı tarihtir. Davalı ... şirketinin davacılarca herhangi bir başvuru yapılığı ispatlanamadığından, temerrüt tarihi sigorta şirketi yönünden kaza tarihi değil dava tarihidir. Yerel Mahkeme kararı bu yönüyle hatalıdır. Dairemizce bu husus düzeltilecektir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... temyiz başvurusunda bulunurken, davacılardan ... ve ... ortak vekilinin ise temyiz başvurusunun süreden reddine dair ek karar verilmiş, anılan davacılar vekili iş bu ek karara karşı süresi içerisinde temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz isteminin süreden reddine dair ek kararı temyizinde özetle; Temyiz başvurma harcını UYAP ortamından yatırmış olduğu 26.11.2020 tarihi itibariyle temyiz başvurusunda bulunmuş olduğu kabul edilerek temyiz itirazlarının değerlendirilmesi gerektiğini beyanla ek kararın bozulup esasa ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararında lehlerine hükmedilmiş olan vekalet ücretinin Bölge Adliye Mahkemesince esas hakkında verilen kararda kaldırılmış olmasının hatalı olduğunu beyanla kararın bu yönle hatalı olduğunu beyan etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacılar vekili yönünden temyiz başvurusunun yerinde olup olmadığı, davalı ... Bakalığı yönünden ise husumetten ret kararı nedeniyle vekalet ücreti takdiri noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Temyiz incelemesi açısından 364, 369, 370 ve 371 inci maddeleri, hükmün kapsamı açısından 297 nci madde ile yargılama giderlerinden olan vekalet ücretine ilişkin aynı Kanunun 323, 326, 330 ve 332 nci maddeleri ile giderek AAÜT'nin 7 nci maddesi kapsamı ilgili mevuat hükümlerini oluşturmaktadır.

3. Değerlendirme

A) Davacılar vekilinin Bölge Adliye Mahkemesince temyiz başvurusundan vazgeçmiş sayılmasına dair verilen ek karara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

6100 sayılı HMK'nun 364 üncü maddesi kapsamında temyiz başvurusunun dilekçe ile yapılacağı açıktır. Somut olayda Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacılar vekiline 18.11.2020 tarihinde tebliğ edildiği, davacılar vekilinin temyiz dilekçesini kararda ve kanunda gösterilen kanun yolu süreleri geçtikten sonra UYAP sistemi üzerinden 19.01.2021 tarihinde e-imzalı dilekçesi ile temyiz ettiği, her ne kadar temyiz harcını iş bu süreden önce 26.11.2020 tarihinde yatırdığı anlaşılmakta ise de; harcın temyiz başvurusunun fer'i niteliğinde olup bu tarih itibariyle temyiz başvurusunda bulunduğunu ortaya koyan bir dilekçenin dosya kapsamında bulunmadığı anlaşılmakla Bölge Adliye Mahkemesinin temyiz başvurusunun süreden yapılmamış sayılmasına dair ek kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

B) Davalı ... vekilinin temyiz başvurusunun incelenmesinde; 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere temyiz edenin sıfatına temyiz kapsam ve nedenlerine özellikle temyiz etmeyen taraf lehine usuli kazanılmış hakka aykırı olarak temyiz inceleme yapılamayacak olmasına göre davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin7/2 nci maddesinde davanın dinlenebilmesi için kanunlarda öngörülen ön şartın yerine getirilmemiş olması ve husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde, davanın görüldüğü mahkemeye göre bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçmemek üzere üçüncü kısımda yazılı avukatlık ücretine hükmolunacağı, düzenlenmiştir.

3. Bu hüküm karşısında hakkındaki dava husumetten reddolan davalı ... yargılamada kendisini vekille temsil ettirmiş olması nedeniyle Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararda karar tarihi itibariyle geçerli olan 3.400 TL maktu ret vekalet ücretine hak kazandığının tespiti gerekirken yazılı şekilde lehine ret vekalet ücreti takdir edilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olmuştur.

4. Öte yandan yargılamanın devamında dosya içerisine yansıyan Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtlarına göre Davalı "... Sigorta A.Ş."nin unvan değişikliğine giderek "... Sigorta A.Ş." unvanını alması, "... Tar. Ür. İnş. Nak. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti."nin de unvan değişikliğine giderek "... Yatırım Tekstil Tarım İnşaat Nakliyat Oto. San ve Tic Ltd Şti" unvanını aldığı anlaşılmakla karar başlık ve içeriğinde anılan bu yeni unvanların kullanılması gerekirken, kullanımı terk edilen eski unvanların yazılması da usul ve yasaya aykırı olmuştur.

5. O halde, temyiz eden davalı ... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi hükmü bozulmalıdır.

6. Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının bu kısımları düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

1. Davacılar vekilinin Bölge Adliye Mahkemesinin 20.01.2021 tarihli temyiz başvurusundan vazgeçmiş sayılmasına dair ek karara yönelik temyiz itirazlarının reddiyle EK KARARIN ONANMASINA,

2. Davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi ile;

Bölge Adliye Mahkemesinin 23.10.2020 tarih ve 2018/2347 E- 2020/1156 K sayılı ilamında

A) Karar başlık ve içeriğinde yer alan "... Sigorta A.Ş." unvanlarının silinerek yerlerine "... Sigorta A.Ş." unvanı, "... Tar. Ür. İnş. Nak. Tur. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti."nin de unvanının silinerek yerlerine "... Yatırım Tekstil Tarım İnşaat Nakliyat Oto. San ve Tic Ltd Şti" unvanları yazılmak,

B) Kararın hüküm fıkrasında yer alan "j" bendinin silinerek yerine:

"j- 1-Davalılar ... Turizm Yem. Gıda İnş. Tic. Ltd. Şti. ile ... Yatırım Tekstil Tarım İnşaat Nakliyat Oto. San ve Tic Ltd Şti kendilerini vekille temsil ettiğinden, reddedilen manevi tazminat yönünden AAÜT'nin 10/2.maddesi gereğince hesap edilen 8.600,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

j- 2- Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT'nin 7/2.maddesi gereğince tespit edilen 3.400 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak hakkında husumetten ret kararı verilen iş bu davalıya verilmesine," rakam ve sözcükleri yazılmak suretiyle hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

3.İstek hâlinde temyiz başvurusu için yatırılan harcın temyiz eden davacılara iadesine,

4.Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,