Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/1476 K.2022/3989

Dava, primine esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, uyulan bozma sonrası ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı ve fer-i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, 2006 – 2010 yılları arasında davacı şirkette geçen çalışmalarının gerçek ücretinden düşük bildirildiği gerekçesiyle prime esas gerçek ücretlerinin tespitini talep etmiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

1- Dosya kapsamında toplanan delillere ve gerektirici sebeplere göre, davalı ve feri müdahil vekillerinin aşağıdaki bent dışındaki tüm sair itirazlarının reddine,

2- 5510 sayılı Kanunun 80. maddesinin ilgili kısımları “4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançları aşağıdaki şekilde belirlenir.

a) Prime esas kazançların hesabında.

1) Hak edilen ücretlerin, 2) Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan o ay içinde yapılan ödemelerin ve işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen tutarların, 3) İdare veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yukarıdaki (1) ve (2) numaralı alt bentlerde belirtilen kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin, brüt toplamı esas alınır. b) Ayni yardımlar ve ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti,

ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30’unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tabi tutulmaz. c) (b) bendinde belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemeler prime esas kazanca tabi tutulur.

Diğer kanunlardaki prime tabi tutulmaması gerektiğine dair muafiyet ve istisnalar bu Kanunun uygulanmasında dikkate alınmaz. d) Ücretler hak edildikleri aya mal edilmek suretiyle prime tabi tutulur.

Diğer ödemeler ise öncelikle ödendiği ayın kazancına dahil edilir ve ücret dışındaki bu ödemelerin yapıldığı ayda üst sınırın aşılması nedeniyle prime tabi tutulamayan kısmı, ödemenin yapıldığı ayı takip eden aydan başlanarak iki ayı geçmemek üzere üst sınırın altında kalan sonraki ayların prime esas kazançlarına ilâve edilir.

Toplu iş sözleşmelerine tabi işyerleri işverenlerince veya kamu idareleri veya yargı mercilerince verilen kararlara istinaden, sonradan ödenen ücret dışındaki ödemelerin hizmet akdinin mevcut olmadığı veya askıda olduğu bir tarihte ödenmesi durumunda, 82 nci madde hükmü de nazara alınmak suretiyle prime esas kazancın tabi olduğu en son ayın kazancına dahil edilir.

Bu durumlarda sigorta primlerinin, yukarıda belirtilen mercilerin kararlarının kesinleşme tarihini izleyen ayın sonuna kadar ödenmesi halinde, gecikme cezası ve gecikme zammı alınmaz ve 102 nci madde hükümleri uygulanmaz” şeklindedir.

Davacının hesabına “2009-2010 çıkan personel kalan” açıklamasıyla yatan 17.127,85 TL. paranın, mahkemece 2009 ve 2010 yılı primine esas kazanç miktarlarına dağıtılması gerektiği kabul edilmişse de bu sonuca eksik araştırma ve incelemeyle varılmıştır.

Yapılması gereken, taraflar isticvap yolu ile duruşmaya davet edilip taraflardan sorularak yapılan ödemenin niteliği somut olarak belirlenmeli, ücret farkı olarak yatırılmış ise karar doğru olup önceki şekilde karar verilmeli, ikramiye veya prim ödemesi ise ödendiği ay ve en fazla takip eden 2 aya, sigorta primine esas kazanç tavanı da gözetilerek mal edilmesi gerekmektedir.

O halde, davalı ve fer-i müdahil Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.