Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/3529 K.2022/11298

Dava, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi

I-İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı kurumun davacı şirketin 01/04/2013 tarihinde ...’ı, 02/01/2013 tarihinde ...’ı ve 21/06/2013 tarihinde ...'i kendisine ait olan iş yerinde işe girdiği halde bu kişilere ait işe giriş ve çıkış bildirgeleri ile Nisan 2013, Ocak 2013 ve Haziran 2013 aylarına ait APH bildirgelerinin tanzim edilerek davalı kuruma verilmesini istediğini, davacı şirket tarafından davalı kuruma yapılan itirazın reddedildiğini, bu red kararına karşı ...

İdare Mahkemesinde dava açtıklarını ancak açılan davanın yetkili mahkemenin iş mahkemesi olduğu gerekçesiyle reddedildiğini, bahsi geçen kişilerin davacı şirket nezdinde fiilen çalışılmayan günlerde hizmet akdi yapılsa dahi sigortalı sayılamayacağı, aksi halde davalı kurumun haksız bir kazanç elde edeceğini bu nedenle davalı kurumun haksız işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı hakkındaki işyeri dosyasında, ilgili il Milli Eğitim Müdürlüğünce düzenlenen rapor gereği sigortalı ... hakkında işe giriş ve işten çıkış bildirgesi ile 2013/6. Aya ait APHB istenildiğini, Kurum işleminin haklı ve yasal temele dayandığını beyanla davanın reddini istemiştir. Diğer davalılar yazılı cevap dilekçesi sunmamışlardır.

MAHKEME KARARLARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

“1-Davanın kabulü ile, a-... adına 02/01/2013 tarihli işe giriş ve işten çıkış bildirgesi ile 02/01/2013 tarihli bi günlük Ocak 2013 ayına ait APHB tanzim edilerek davalı kuruma verilmesi yönündeki işlemin iptaline, b-... adına 01/04/2013 tarihli işe giriş ve işten çıkış bildirgesi ile 01/04/2013 tarihli bir günlük Nisan 2013 ayına ait APHB tanzim edilerek davalı kuruma verilmesi yönündeki işlemin iptaline, c-... adına 11/06/201 tarihli işe giriş ve işten çıkış bildirgesi ile 11/06/2011 tarihli bir günlük Haziran 2011 ayına ait APHB tanzim edilerek davalı kuruma verilmesi yönündeki işlemin iptaline,” karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

“Davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine,” karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı Kurum vekili, davacı ... Eğit. Hiz. Turz. San. Tic. Ltd. Şti adına işlem gören işyeri dosyasına İl Milli Eğitim Müdürlüğü' nün 28.06.2013 tarih, 1554676 yazıları ekinde denetim elemanlarınca düzenlenen rapor gereği ... adlı sigortalının 5510 sayılı kanunun 4/1-a maddesi kapsamında sigortalı olması kanaatine varıldığını, bu sebeple ... adına 21.06.2013 tarihli işe giriş bildirgesi, işten ayrılış bildirgesi ve 2013/06. Aya ait Aylık Prim Hizmet Belgesi talep edildiğini, sosya kapsamında adı geçen diğer sigortalıların da aynı şekilde davacı işyerinde çalışmakta oldukları kanaatine varıldığından, bu sigortalılar bakımından da, işe giriş bildirgesi, işten ayrılış bildirgesi ve APHB istenildiğini, kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

5510 sayılı Kanunun 86'ncı maddesinde.

"Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca, fiilen yapılan denetimler sonucunda veya işyeri kayıtlarından yapılan tespitlerden ya da kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatı gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler neticesinde veya kamu kurum ve kuruluşları ile bankalar tarafından düzenlenen belge veya alınan bilgilerden çalıştığı anlaşılan sigortalılara ait olup, bu Kanun uyarınca Kuruma verilmesi gereken belgelerin yapılan tebligata rağmen bir ay içinde verilmemesi veya noksan verilmesi halinde,

bu belgeler Kurumca re’sen düzenlenir ve muhteviyatı sigorta primleri Kurumca tespit edilerek işverene tebliğ edilir. İşveren, bu Maddeye göre tebliğ edilen prim borcuna karşı tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde, ilgili Kurum ünitesine itiraz edebilir. İtiraz, takibi durdurur. İtirazın reddi halinde, işveren kararın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde yetkili iş mahkemesine başvurabilir.

Yetkili mahkemeye başvurulması, prim borcunun takip ve tahsilini durdurmaz..." hükmü düzenlenmiştir.

Dosya kapsamına göre, Karabük Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Safranbolu Sosyal Güvenlik Merkezi’nin 12.07.2013 tarih 1158607 sayılı yazısı ile, davacı şirket adına işlem gören işyeri ile ilgili olarak İl Milli Eğitim Müdürlüğü denetim elemanlarınca düzenlenen ve 14.02.2013 tarih 1445 sayılı yazıları eki raporunda çalıştığı tespit edilen ... adına 02.01.2013 tarihli işe giriş-çıkış bildirgesi ile 02.01.2013 tarihli bir günlük 2013 yılı Ocak ayına ait APHB istendiği, davacı tarafın itirazının 2013/24 sayılı komisyon kararı ile red edildiği.

Karabük Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Safranbolu Sosyal Güvenlik Merkezi’nin 25.06.2013 tarih 10600731 sayılı yazısı ile davacı şirket adına işlem gören işyeri ile ilgili olarak İl Milli Eğitim Müdürlüğü denetim elemanlarınca düzenlenen ve 10.05.2013 tarih 919452 sayılı yazıları eki raporunda çalıştığı tespit edilen ... adına 01.04.2013 tarihli işe giriş-çıkış bildirgesi ile 01.04.2013 tarihli bir günlük 2013 yılı Nisan ayına ait APHB istendiği, davacı tarafın itirazının 2013/26 sayılı komisyon kararı ile red edildiği.

Karabük Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Safranbolu Sosyal Güvenlik Merkezi’nin 23.10.2013 tarih 17001732 sayılı yazısı ile, davacı şirket adına işlem gören işyeri ile ilgili olarak 21.06.2013 tarihinde Karabük Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından yapılan tetkikte fiilen ve kayden çalıştığı tespit edilen ... adına 21.06.2013 tarihli işe giriş-çıkış bildirgesi ile 21.06.2013 tarihli bir günlük 2013 yılı Haziran ayına ait APHB istendiği, davacı tarafın itirazının 2014/6 sayılı komisyon kararı ile red edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, öncelikle Kurumca ... adına 21.06.2013 tarihinde çalışması nedeniyle, 21.06.2013 tarihli işe giriş-çıkış bildirgesi ile APHB istenmesi karşısında, davacı tarafça talebi açıklattırılarak ... yönünden iptali istenen kurum işlemi tespit edilmeli, İl Milli Eğitim Müdürlüğünden, ..., ... ve ... için kurum yazılarında bahsi geçen, denetim elemanlarınca düzenlenen raporlar celp edilerek kurum işleminin dayanağı tespit edilmeli, İl Milli Eğitim Müdürlüğünden dava konusu edilen kurum işlem tarihlerinde ..., ... ve ... ile davacı şirket arasında yapılan sözleşme ve sözleşme nedeniyle verilen olur belgeleri olup olmadığı sorulmalı,

Kurumca sigortalı olarak kabul edilen tarihlerde davacı adına tescilli işyerinde çalışan bordrolu tanıklar ve kursiyerler belirlenerek tanık sıfatıyla beyanlarına başvurulmalı, böylece, ..., ... ve ...’in iptali istenen kurum işlemlerinde bahsi geçen tarihlerde fiilen çalışıp çalışmadıkları irdelenip değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece yukarıda belirtilen hukuki ve maddi olgular göz önünde bulundurulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.