Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/5512 K.2023/8381

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davalı ... yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili, davalı ... ve davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçelerinde özetle; davalı belediyenin kendi tesislerini kiraya verdiğini, ihaleyi ...'nın aldığını, ...'nın vekaletname ile işveren vekili olarak ...'ı atadığını, ...'ın işyerinin tamir işleri ile ilgilenmeye başladığını, tamir işinin Üçel İnşaat yetkilisi olan...'a verildiğini,...'un işi yaptırmak için piyasada çalışan ... ile anlaştığını, ...'nın ise işçi olarak ... ve ... ile 20.05.2011 tarihinde davalıların yanında işe başladığını, müvekkilinin sigorta bildiriminin hiç yapılmadığını, 31.05.2011 tarihinde iş kazası geçirdiğini ve kalıcı maluliyet oluştuğunu ileri sürerek 93.759,34 TL maddi, 35 bin TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili belediyenin taşınmazı ihale yolu ile kiraladığını, davacının binanın bakımsız olması nedeniyle değil iş yerinde güvenlik tedbirleri alınmaması nedeniyle iş kazası geçirdiğini, bu nedenle müvekkili belediye açısından husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Diğer davalılar Üçel İnş. Ot. Tur. Can. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti., ..., Abdüldakir Akburun ve ...'ya dava dilekçesi ile duruşma gün ve saatini bildirir davetiye tebliğ edilmesine karşın adı geçen davalılarca cevap dilekçesi ibraz edilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21.01.2016 tarih ve 2013/201 Esas, 2016/65 Karar sayılı kararıyla; kazanın meydana gelişinde davacının %25, davalı ...’nin %15, davalı ...’nın %20, davalı ...’in davalı ...'ya verilen %20’nin içindeki %5, davalı Üçel Şirketinin %40 oranında kusurlu oldukları, davacı kazalının yargılamaya konu iş kazasından dolayı %40,00 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığından bahisle davacının maddi ve manevi tazminat istemlerinin kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesi'nin 21.01.2016 tarih ve 2013/201 Esas, 2016/65 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı ..., davalı ... ve davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesi'nin 26.11.2019 tarih, 2018/7115 Esas, 2019/7196 Karar sayılı kararı ile temyiz edenin sıfatına, temyizin kapsam ve nedenlerine göre; davalılar ...ve Metin'in tüm temyiz itirazlarının reddine, davalı ... Belediyesi'nin temyiz itirazlarının kabulüne, somut olayda, davalı ...

Belediyesi'nin kendisine ait düğün salonu, çay bahçesi ve restoranı 5 yıl süreyle işletilmek üzere kiraya verdiği, bu durumun onu asıl işveren konumuna getirmediği, bu nedenle düğün salonunun çatı tadilatı işinin yapılması sırasında kiralayan sıfatındaki Belediye'nin gözetim ve denetim yapmak gibi bir sorumluluğu bulunmadığı açık olduğuna göre,...Belediyesi yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken sorumluluğu yoluna gidilmesi isabetsiz olduğundan bahisle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyulduktan sonra verilen temyiz incelemesine konu 07.10.2020 tarih ve 2020/49 Esas, 2020/605 Karar sayılı kararla, davalı ... yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesi'nin 07.10.2020 tarih ve 2020/49 Esas, 2020/605 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... ve davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, Yargıtay bozma gerekçesi ile dosya içeriğinin uyuşmadığını, meydana gelen iş kazasından dolayı tüm davalıların ortak kusurlu olduklarını, davalı belediyenin ihale ile sadece mülkiyeti kendisi olan ...düğün salonunu işletmesini verdiğini, fakat ...düğün salonunun çatı tamirinin yapılması sırasında denetimini gerçekleştirdiğini, bu hususun çatı tamir işinde bizzat çalışan kişilerce doğrulandığını,

dava konusu olayda davalı belediyenin düğün salonunun işletmesinin ve çatı tamiri işinin ihale ile verildiği ve çatı tamiri işine müdahalede bulunduğu dosya içerisindeki bilgi,belgelerden ve tanık anlatımlarından açıkça anlaşıldığını, davalı belediyenin davacıya ve diğer çalışanlara işin ne zaman biteceğini, işi nasıl yaptıklarını ve hangi malzeme kullandıklarını sürekli olarak sorduğunu ve çalışmaları da yerinde denetlediğini, ayrıca ...'un bile davalı Belediyenin görevlilerinin gelip işi denetlediğini davacı müvekkiline ve diğer işçilere söylediğini ve işin yapımı sırasında sürekli özenli olmalarını belirttiğini,

davalı belediyenin ihaleye verdiği ...Düğün Salonu'nun çatı tamiri işi sırasında davalı belediyenin görevlilerinin sık sık gelip işin bitirilip bitirilmediğinin kontrol ettiğini, çatı tamiri için talimat verdiklerini, yargılama sırasında dinlenen tanık beyanları ortaya koymuşken iş sağlığı ve güvenliği açısından gerekli tedbirlerin alınarak çalışılması konusunda yeteri kadar gözetim ve denetim yapmadığı için ihale yapan birim olan ...'nın kusurlu olduğunu ileri sürmüştür.

Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle, kusurun oran ve aidiyetinin hatalı belirlendiğini, bozmadan önce kusura ilişkin bilirkişi raporunda...Belediye Başkanlığının %15 oranında kusurlu olduğunun belirtildiğini, Yargıtay 21. Hukuk Dairesi'nin bozma kararında kiralayan sıfatındaki belediyenin gözetim ve denetim yapmak gibi bir sorumluluğu bulunmadığı açık olduğuna göre...Belediyesi yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken sorumluluğu yoluna gidilmesinin isabetsiz olduğunun belirtildiğini, İlk Derece Mahkemesi'nce de bu bozma kararına uyulduğunu,

ancak bozmadan sonra ...'na kusur izafe edilemeyceğine göre yeniden kusura ilişkin bir rapor aldırılmadığını, dosya kapsamında gerek davacı, gerek babası ve gerekse tanık ...’nın beyanları ile sabit olduğu ve gerekçeli kararda belirtildiği üzere ...'un işi yaptırmak için piyasada çalışan ... ile anlaştığı, ...’nın ise işçi olarak ... ve ...'i işe aldığı iddiasının bulunduğunu, bu durumda asıl işveren alt işveren ilişkisi kapsamında ...'nın durumunun hiç tartışılmadığını ve kusuruna ilişkin bir denetleme yapılmadığını, kusur oranında sorumlu tutulması gerektiğini, müteselsil sorumluluğa göre karar verilmesinin doğru olmadığını ileri sürmüştür.

Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle, kusuru olmadığı halde kendisine kusur izafe edilmesinin yerinde olmadığını, mahkeme kararının eksik inceleme sonucu verildiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı HMK Geçici 3 üncü maddesi delaletiyle uygulama imkanı bulan 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 1086 sayılı HUMK’nun 427 ilâ 444 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme Dosya kapsamından İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyulmasına karar verilmesinden sonra yeni bir bilirkişi kusur raporu alınmadan sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda hükmüne uyulan bozma ilamında; İlk Derece Mahkemesince sorumluluğuna karar verilen davalı belediyenin asıl işverenlik sıfatı bulunmadığı belirtilerek adı geçen davalı hakkındaki davanın reddine karar verilmesi gerektiğinin belirtildiği açık olduğuna göre İlk Derece Mahkemesi'nce bozma sonrası sürdürülen yargılama sürecinde anılan davalıya bozmadan önce atfedilen %15'lik kusur oranının taraflar yönünden oran ve aidiyetini yeniden belirleyecek şekilde kusur raporu alınmaksızın ve bozmaya yanlış anlam yüklemek suretiyle yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesi'nin 26.11.2019 tarih, 2018/7115 Esas, 2019/7196 Karar sayılı kararında temyiz itirazlarının reddine karar verilen davalılar ...ve ...ile İlk Derece Mahkemesi'nce verilen ilk karara karşı temyiz kanun yoluna başvurmayan diğer taraflar yönünden kusur oranları bakımından oluşan usuli kazanılmış hakları ve davalı ...'nin iş kazasının meydana gelişinde bir kusuru bulunmadığını gözetmek suretiyle kusurun oran ve aidiyetini yeniden belirlemek,

yeniden hesap raporu alınmasının gerekmesi halinde hükme dayanak kılınan bilirkişi hesap raporunun bilinen (iskontosuz)/bilinmeyen (iskontolu) dönem başlangıç ve bitiş tarihlerinin değişmemesi gerektiğini ve tazminat tutarları üzerinde oluşan usuli kazanılmış hakları da dikkate alıp çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre temyiz eden tarafların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,