Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/5515 K.2023/2826

...

MAHKEMESİ

İş Mahkemesi

SAYISI

2018/367 E., 2021/402 K. ... ... HÜKÜM/KARAR : Kabul

Taraflar arasında görülen asıl ve birleşen davalarda kurum işleminin iptali, kesilen aylıkların tekrar bağlanması ve ödenmeyen aylıkların faiziyle tahsili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili asıl ve birleşen davalarda dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı SGK Kurumu Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı'nın 30.09.2010 tarihli karar ve raporuna istinaden, almakta olduğu yaşlılık aylığına ilişkin 55 gün prim ödeme gün sayısının iptal edildiğini, ödenmiş olan 5.081,89 TL işlemiş faizin davacıdan geri istendiğini, yapılan bu işlemin haksız olduğunu, davacının bu süreler içerisinde çalıştığını, ancak tamamen bilgisi dışında farklı şantiye üzerinden SGK'ya çalışmaların bildirildiğini ileri sürerek, kurum işleminin iptalini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; yapılan işlemin yasal mevzuata uygun olduğunu, davacı ve diğer bir kısım çalışanların iptal edilen dönem itibariyle SGK'ya bildirilen şantiyede çalışmadıklarının tespit edildiğini, bu nedenle belirtilen prim ödeme gün ve sayısının iptal edildiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 14.04.2006-31.07.2007 tarihleri arasında davalı şirkette çalıştığını, primlerinin şirket üzerinden SGK'ya ödendiğini, davacının şantiye adresini yanlış vermesi nedeniyle iş bu davanın şirket aleyhine açılmasına sebebiyet verdiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 11.12.2014 tarihli ve 2012/1-2014/468 E.K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilinin temyiz isteminde bulunması üzerine Dairemizin 30.04.2014 günlü ve 2015/5165 - 2015/8357

E.K. sayılı ilamı ile; davacı vekilinin talebinin özünde, davacının 06.03.2007-15.05.2007 tarihleri arasında geçen 55 günlük çalışmasının fiili ve gerçek olduğunun tespitine ilişkin olduğu, davacının bu çalışmayı işveren tarafından farklı bir işyerinden (... sicil numaralı işyerinden) gösterildiğinin bilmesinin mümkün olmadığı belirtilmekte ve davacı tarafından dahi davacının Kuruma bildirim yapılan ... sicil numaralı işyerinde çalışılmadığı kabul edilmekte olup, mahkemece davanın kamu düzenine ilişkin niteliği gereği bu işveren belirlenerek husumet yöneltilmeli, davacının ve bu işverenin göstereceği deliller toplanmalı,

gerektiğinde resen de araştırma yapılmalı, iptaline karar verilen 55 günlük dönem bakımından iddia edilen çalışmanın varlığı, süresi ve hangi işveren nezdinde geçtiği hususları hiçbir kuşku ve tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirlenmeli, 55 günlük çalışmanın gerçekleştiği sonucuna varıldığında ise, koşulları oluşmayacağından yaşlılık aylığının iptali ve borç tahakkukuna dair işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği belirtilerek, eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen hüküm bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 28.07.2016 tarihli ve 2015/422 - 2016/591 E.K. sayılı kararı ile; bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, dinlenen tanık beyanları, ceza dosyası kapsamı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından; davacının çalıştığı ve çalışmalarının iptal edildiği döneme ilişkin 55 prim ödeme gün sayısının iptali işleminin haksız olduğu,

davacının bu dönem içerisinde aslına bir inşaat şirketinde çalıştığı, ancak yapılan yargılama sonucunda ceza dosyası üzerinden bu eylem nedeniyle mahkumiyetine karar verilmiş olan işyeri temsilcisi ... tarafından bu döneme ilişkin çalışmalarının farklı bir işyeri üzerinden SGK'ya bildirilmiş olduğu, davacının bunda herhangi bir kusurunun ve iştirakının bulunmadığı, davacının gerçekte bu dönem itibariyle çalışmasının olduğu anlaşılmış olmakla, SGK tarafından yapılan iptalin haksız olduğu kabul edilerek,

1-Açılan davanın kabulüne, 2- Davalı SGK Kurumu tarafından 23.11.2011 tarihli işlem ile davacının yaşlılık aylığına ilişkin 55 prim ödeme gün sayısının iptaline ilişkin işlemin iptaline, 3-Davacının 02.09.2010 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı kazandığının tespitine ve kendisine bu tarihten itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasının gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.

C. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilinin temyiz isteminde bulunması üzerine Dairemizin 23.05.2017 günlü ve 2016/16735 - 2017/4359 E.K. sayılı ilamı ile; mahkemece her ne kadar davalı şirket davaya dahil edilerek, davalı SGK tarafından 23.11.2011 tarihli işlem ile davacının yaşlılık aylığına ilişkin 55 prim ödeme gün sayısının iptaline ilişkin işlemin iptaline dair karar verilmiş ise de, sonuç itibariyle verilen hüküm ile yine davacının ... nolu işyerinden yapılan bildirimlerin iptaline ilişkin kurum işleminin iptaline karar verilerek,

söz konusu işyerindeki bildirimlerin geçerli olduğu sonucunun ortaya çıktığı ve bu durumun dosyadaki mevcut delil durumuyla çeliştiği belirtilerek, davalı Kurum tarafından, 1073083 sicil nolu işyerinden yapılan bildirimler iptal edildiğinden, mahkemece bu işverenin de davaya dahil edilmesi ile göstereceği delillerde toplanmak suretiyle, davacının iptale konu 55 günlük hizmetinin davalı ... Mimarlık Dek. San. ve Tic.

Ltd.Şti işyerinde geçtiği kanaatine varıldığında, söz konusu bildirimlerin iptali ile hizmetin davalı ... Mimarlık Dek. San. ve Tic. Ltd.Şti nezdinde olduğunun tespitine karar verilmeli, aylık talebininde bu husus irdelendikten sonra, elde edilecek sonuca göre hüküm kurulması gereğine işaret edilerek hüküm bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 10.01.2018 tarihli ve 2017/442 - 2018/27 E.K. sayılı kararı ile; bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda aynı gerekçelerle,

1-Açılan esas ve birleşen davanın kabulüne,

2-Davacı ...'in davalı ... Mimarlık Dekorasyon San. ve Ticaret Ltd. Şti'ne ait 1073083 sicil sayılı işyerinde 06.03.2007- 15.05.2007 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığının ve bu çalışmasının fiili çalışmaya dayandığının tespitine,

3-Davacının belirtilen tarihler arasındaki çalışması fiili çalışmaya dayandığından SGK kurumunun davacının yaşlılık aylığını iptal etmesi ve davacıya 22.10.2010 - 22.03.2011 tarihleri arasında ödediği yaşlılık aylıklarını borç kaydetmesi işleminin iptaline,

4-Davacının 102780 sayılı ve 30.09.2010 tarihli borç bildirim belgesinde belirtilen miktarda davalı kuruma borçlu olmadığının ve yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.

E. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilinin temyiz isteminde bulunması üzerine Dairemizin 19.09.2018 günlü ve 2018/1580 - 2018/6746 E.K. sayılı ilamı ile; dosya kapsamından, 1073083 sicil sayılı işyeri unvanının ... ve hissedarları (... varisleri) olduğu belirgin olmakla, bir önceki bozma ilamızda belirtildiği üzere, söz konusu ... varisleri işyerinin davaya dahil edilmesi ve göstereceği deliller toplanmak suretiyle, davacının iptale konu 55 günlük hizmetinin davalı ...

Mimarlık Dek. San. ve Tic. Ltd. Şti. işyerinde geçtiği kanaatine varıldığında, ...,... varisleri işyerinden yapılan söz konusu bildirimlerin iptali ile hizmetin davalı ... Mimarlık Dek. San. ve Tic. Ltd. Şti. nezdinde olduğunun tespitine karar verilip, aylık talebinde de bu husus irdelendikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulması gerektiği belirtilerek, hüküm bozulmuştur.

F. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 16.06.2021 tarihli ve 2018/367 - 2021/402 E.K. sayılı kararı ile.

Yargıtay bozma ilamından sonra taraf teşkili sağlanarak ve bozma ilamına uyularak yargılamaya devam olunduğu, yapılan yargılama sonunda tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; dinlenen tanık beyanları, ceza dosyası kapsamı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davacının çalıştığı ve çalışmalarının iptal edildiği döneme ilişkin 55 prim ödeme gün sayısının iptali işleminin haksız olduğu,

davacının bu dönem içerisinde aslında bir inşaat şirketinde çalıştığı, ancak yapılan yargılama sonucunda ceza dosyası üzerinden bu eylem nedeniyle mahkumiyetine karar verilmiş olan işyeri temsilcisi ... tarafından bu döneme ilişkin çalışmalarının farklı bir işyeri üzerinden SGK'ya bildirilmiş olduğu, davacının bunda herhangi bir kusurunun ve iştirakının bulunmadığı, davacının gerçekte bu dönem itibariyle çalışmasının olduğu anlaşılmış olmakla, SGK tarafından yapılan iptalin haksız olduğu kabul edilerek, 1-Açılan esas ve birleşen davanın kabulüne,

2-Davacı ...'in davalı ... Mimarlık Dekorasyon San.ve Ticaret Ltd. Şti'ne ait ... sicil sayılı işyerinde 06.03.2007- 15.05.2007 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığının ve bu çalışmasının fiili çalışmaya dayandığının tespitine,

3-Davacının belirtilen tarihler arasındaki çalışması fiili çalışmaya dayandığından SGK kurumunun davacının yaşlılık aylığını iptal etmesi ve davacıya 22.10.2010 - 22.03.2011 tarihleri arasında ödediği yaşlılık aylıklarını borç kaydetmesi işleminin iptaline,

4-Davacının 102780 sayılı ve 30.09.2010 tarihli borç bildirim belgesinde belirtilen miktarda davalı kuruma borçlu olmadığının ve yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; dosyadaki yazı deliller karşısında tanık beyanları ile hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bozma ilamının gereğinin yerine getirilmediğini, yeterli ve gerekli araştırmanın yapılmadığını belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl ve birleşen davada, fiili olmadığı gerekçesiyle bir kısım sigortalılığın iptali ile yaşlılık aylığının kesilmesine ilişkin kurum işleminin iptaline, kesilen aylığın yeniden bağlanmasına ve ödenmeyen aylıkların faizi ile tahsiline ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu maddesi.

3. Değerlendirme İnceleme konusu eldeki davada, mahkemece bozma ilamına uyularak, asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiş ise de; bozma gereğinin tam olarak yerine getirildiğinden bahsedilmesi mümkün olmayıp, hüküm hatalı ve yanılgılı değerlendirmeye dayalıdır.

09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında da açıkça vurgulandığı üzere, bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda; Mahkeme yönünden o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine bozma kararında açıklanan hukuki esaslar çerçevesinde hüküm kurmak yükümlülüğü doğar.

Somut olayda, davacının iptale konu 55 günlük hizmetinin davalı ... Mimarlık Dek. San. ve Tic. Ltd. Şti. işyerinde geçtiğinin anlaşılması karşısında, anılan şirketin sicil numarası üzerinden hizmetlerin tespitine karar verilmesi gerekirken, kurumca bildirimlerin iptal edildiği ... ve hissedarları unvanlı işyerine ait 1073083 sicil numaralı işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmesi isabetsizdir.

Mahkemece yapılacak iş; önceki bozma ilamlarında belirtildiği üzere, davacının iptal edilen hizmetinin davalı ... Mimarlık Dek. San. ve Tic. Ltd.Şti işyerinde geçtiği kanaatine varıldığında, söz konusu bildirimlerin iptali ile hizmetin davalı ... Mimarlık Dek. San. ve Tic. Ltd. Şti nezdinde olduğunun tespitine karar verilmeli, aylık talebi yönünden de bu husus nazara alınıp değerlendirilerek elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Mahkeme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,

...