Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/6192 K.2023/8758

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davalı Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulüne ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalı Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz, davalı Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. vekili tarafından katılma yoluyla temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müteveffa sigortalının davalılardan ... tarafından işletilen davalı Kuruma ait işyerinde çalıştığını, diğer davalı ... tarafından işlenen cinayet neticesinde hayatını kaybettiğini, olay tarihinde aylık net 2.500,00 TL ücret kazandığını, yaşanan olay neticesinde davalı ... hakkında kasten adam öldürme suçundan dolayı ...

2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2010/334 E. sayılı dosyası ile dava açıldığını, müteveffanın kuruma ait PTT Sosyal Tesisinde müdür olarak çalıştığını, yönetim ve gözetim yetkisine haiz olan Kurumun iş kazasından sorumlu olduğunu, olay anında davacı çocuk...'nın 12, davacı eş Perihan'ın 33 yaşında olduğunu, müteveffanın da kaza tarihinde 38 yaşında olduğunu, çocuğunun yaşı, ailevi durum gibi nedenlerle yeniden evlenmesinin söz konusu olmadığını, üzüntünün maddi olarak karşılanmasının mümkün olmadığını iddia etmiş ve eş Perihan için 1.000,00 TL maddi, 200.000,00 TL manevi, çocuk... için 1.000,00 TL maddi,

100.000,00 TL manevi tazminat talep ettikten sonra sadece davalı gerçek kişiler yönünden davacı eşin maddi tazminat istemini 721.819,29 TL’ye, davacı çocuğun maddi tazminat istemini 96.566,64 TL’ye arttırmışlardır.

II. CEVAP

Davalı Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; husumet ve dava ehliyeti itirazında bulunduklarını, olayın meydana geldiği yerin PTT tarafından kullanılmadığını, özel hukuk çerçevesinde kiraya verildiğini, PTT'nin kiraya veren konumunda olduğunu, kiracı tarafından buranın halka açık kafe-oyun salonu-lokanta olarak işletildiğini, davanın iş mahkemesinde açılmasının doğru olmadığını, davacılar ile kendileri arasında illiyet bağı olmadığını, müteveffanın Kurum çalışanı olmadığını, dava şartlarının oluşmadığını, manevi tazminatın fahiş olduğunu, herhangi bir PTT çalışanının maaşının bile 2.500,00 TL olmadığını, idarenin kusuru olmadığını savunarak davanın usul, görev, husumet ve dava ehliyeti bakımından, bu olmadığında esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar tarafından davaya cevap verilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile adam öldürme şeklinde gerçekleşen iş kazasının meydana gelişinde davacılar murisinin %10, davalı işveren Şenol'un %10, fiili gerçekleştiren davalı ...'ın %80 oranında kusurlu oldukları, davalı Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş.'nin ise kusurunun bulunmadığı kabulünden hareketle davalı Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. yönünden husumet nedeniyle davanın reddine, diğer davalı gerçek kişiler yönünden ise davacı eş lehine 542.621,23TL maddi, 100.000,00 TL manevi, çocuk lehine 53.927,61 TL maddi, 60.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle, davalı posta ve telgraf teşkilatı şirketinin davaya konu maddi ve manevi tazminat taleplerinden diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, davalı PTT ile PTT Baş Müdürlüğü dahilinde bulunan Çekirge Sosyal Tesisleri Lokali işletenin arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunduğunu, eksik inceleme ve değerlendirme sonucunda verilen kararın hatalı olduğunu, davalı Posta Telgraf Teşkilatı A.Ş. yönünden açıklan davanın usulden reddine karar verilmiş olmasına rağmen AAÜT'nün 7 nci maddesine aykırı vekalet ücretine hükmedilmesinin de hatalı olduğunu, kaldı ki PTT AŞ yönünden davanın ıslah edilmediğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların istinaf isteminin red vekalet ücreti yönünden kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalı Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. yönünden husumet nedeniyle davanın reddine, diğer davalı gerçek kişiler yönünden ise davacı eş lehine 542.621,23TL maddi, 100.000,00 TL manevi, çocuk lehine 53.927,61 TL maddi, 60.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle, davalı PTT’nin asıl işveren sıfatı ile diğer davalılarla birlikte müteselsilen sorumlu olduğunu, bu nedenle adı geçen davalı yönünden davanın reddine karar verilmesinin hatalıdır olduğunu, kira sözleşmesindeki hükümlere bakıldığında bu sözleşmenin özel hukuk çerçevesinde yapılmış bir kira sözleşmesi olmadığını, kiralanan tesisin Genel Müdürlükçe belirlenecek esaslar doğrultusunda işletildiğini ve işletme üzerinde personel alımından kılık kıyafet düzenine kadar tüm iç disiplinin PTT tarafından belirlendiği hususları da dikkate alındığında davalı PTT’nin asıl işveren olduğu,

bu yönüyle de diğer davalılar ile müşterek ve müteselsilen sorumluluğunun bulunduğu yönünde hüküm kurulması gerekirken, Yerel Mahkemece sözleşme hükümleri incelenmeksizin sadece sözleşmenin başlığı ile bir değerlendirmeye varılarak davalı PTT yönünden davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. vekili katılma yoluyla temyiz dilekçesinde özetle, bölge adliye mahkemesi tarafından red vekalet ücreti ile ilgili hüküm kurulurken hatalı karar verildiğini, maddi ve manevi tazminatlar yönünden ayrı ayrı red vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

a.Davacılar vekilinin davacı çocuk...'nın maddi ve manevi tazminat istemleri hakkında kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

Dosya içeriğine göre davacılar vekilinin davacı çocuk... yönünden 53.927,61 TL maddi, 100.000,00 TL manevi tazminat talebinde bulunduğu, Bölge Adliye Mahkemesi'nin temyiz incelemesine konu kararı ile anılan davacının maddi tazminat isteminin kabulüne, 60.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine hükmedildiği gözetildiğinde, reddine karar verilen tazminat miktarlarının Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 78.630,00 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davacılar vekilinin bu kısma yönelik temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

b. Temyiz eden taraf vekillerinin diğer hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369, 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, temyiz edenin sıfatına temyizin kapsam ve nedenlerine göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekili ile davalı Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. vekili tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davacılar vekilinin davacı çocuk...'nın maddi ve manevi tazminat istemleri hakkında kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının miktardan REDDİNE,

2.Temyiz eden taraf vekillerinin yerinde görülmeyen diğer tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz eden ilgililere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,