Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/6539 K.2024/3908

vekilleri

Taraflar arasında Mahkemece görülen iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, (Kapatılan) Yargıtay 21. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak ilamında belirtildiği şekilde, davanın kısmen kabulüne karar vermiştir. Mahkeme kararı davacılar ve davalı .... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava ve birleşen dava dilekçesinde özetle; davacılar murisinin 06.03.2010 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu hayatını kaybettiğini iddia ederek maddi ve manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı İlhanlar Grup Gayrımenkul İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketle aralarında herhangi bir hukuki bağın bulunmadığını bu nedenle davanın husumet yönünden reddini savunmuştur.

2.Davalı ... İnş. Müh. San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketle aralarında herhangi bir hukuki bağın bulunmadığını bu nedenle davanın husumet yönünden reddini savunmuştur.

3.Davalı ... Grup İnşaat Taah. San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketle aralarında herhangi bir hukuki bağın bulunmadığını bu nedenle davanın husumet yönünden reddini savunmuştur.

4.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketle aralarında herhangi bir hukuki bağın bulunmadığını, müvekkillerin sorumluluğunun sadece denetlemekten ibaret olduğunu bu nedenle davanın husumet yönünden reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 19.06.2013 tarihli ve 2013/165 Esas, 2013/257 Karar sayılı kararı ile davalı ... GYO A.Ş. ve ... Grup İnş. Taah. San ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılmış bulunan maddi ve manevi tazminat taleplerini reddine, davalı ... Müh. San. ve Tic. A.Ş. ile İlhanlar Grup Gayrimenkul İnşaat San. ve Tic. Ltd.

Şti. aleyhine açılmış bulunan davanın kısmen kabulu ile hesaplanan 22.415,24 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, anne ... için 50.000,00 TL, baba ... için 50.000,00 TL ve kardeşler ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'nin her biri için ayrı ayrı 4.000,00 TL olmak üzere toplam 132.000 TL manevi tazminatın bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A) Bozma Kararı

Kararın davacılar ve davalı ... İnş. Müh. San. ve Tic. A.Ş. ile İlhanlar Grup Gayrimenkul İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 26/06/2014 tarih ve 2014/10527 E. - 2014/15171 K. sayılı kararı ile "... davalı ...

Gayrimenkul ve Yatırım Ortaklığı A.Ş.nin ana sözleşmesinde şirketin amacı ve faaliyet konusu "Her türlü inşaat ve taahhüt işleri yapmak, gayrimenkul yatırımları yapmak, gayrimenkul projeleri ve gayrimenkullere dayalı haklar iktisap etmek" şeklinde belirtildiğine göre kendi asıl işi olan inşaat işlerinin bir bölümünü 04.08.2008 tarihli İstanbul Halkalı Bosphorus City Projesi 1. Etap (800 Ada, 4 Parsel) İnşaat İşleri Müteahhit Ana Sözleşmesi ile ... İnş. Müh. San. Tic.

A.Ş. ve ... Grup İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığına devrettiğine göre asıl işveren olarak sorumlu tutulması gerekirken hakkında açılan davanın yazılı şekilde reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. ... Grup İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., adi ortaklık olarak 04.08.2008 tarihli İstanbul Halkalı Bosphorus City Projesi 1. Etap (800 Ada, 4 Parsel) İnşaat İşleri Müteahhit Ana Sözleşmesi ile ... Gayrimenkul ve Yatırım Ortaklığı A.Ş.'den ...

İnş. Müh. San. Tic. A.Ş. ile birlikte üstlendiğine göre davalı ... Grup İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'ye husumet yöneltilmesinde bir isabetsizlik olmamasına rağmen Mahkemece hiçbir gerekçe gösterilmeden davalı ... Grup İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın reddi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. olaya ilişkin olan ve hükme esas alınan kusur bilirkişi raporuna davacılar vekili ile davalı ... İnş. Müh. San. Tic.

A.Ş. vekilinin ve davalı İlhanlar Grup Gayrimenkul İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin itiraz ettiği ve itiraz edilen hususların da anılan kazada tarafların kusurunun aidiyeti ile oranını etkileyebilecek ciddi iddialar olduğunun anlaşılmasına göre Mahkemece eksik inceleme ile neticeye gidilmesi doğru görülmemiştir.

Yapılması gereken iş; belirtilen itirazları da değerlendirecek şekilde iş güvenliği konusunda uzmanlardan oluşan üç kişilik bilirkişi heyetinden, davaya konu iş kazasında ilgililerin kusur oranları bakımından yeniden rapor almak ve çıkacak sonuca göre karar vermekten ibarettir. İhbar olunan Zurich Sigorta A.Ş. vekilinin 09.09.2011 tarihli dilekçesinde davalı ... İnş. Müh. San. Tic.

A.Ş.'nin 3777983 no.lu Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi ile 01.09.2009-01.09.2010 tarihleri arasında sigortalandığının belirtilmesine rağmen davacılara ya da vekillerine bu poliçe kapsamında bir ödeme yapılıp yapılmadığının araştırlmadan eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

.. " gerekçeleriyle Mahkeme kararı bozulmuştur.

B) Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 15.03.2016 tarihli ve 2014/430 Esas, 2016/179 Karar sayılı kararı ile Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda hesaplanan 22.415,24 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, olayın oluş şekli kusur durumları davacıların olaydan duydukları elem ve üzüntü ile hak ve nesafet kurallarıda dikkate alınarak takdiren anne ... için 50.000,00 TL, baba ... için 50.000,00 TL ve kardeşler ..., ..., ..., ..., ... , ..., ... ve ... her biri için ayrı ayrı 4.000,00 TL olmak üzere toplam 132.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

C) İkinci Bozma Kararı

Kararın davacılar ve davalılardan ... Gay. ve Yat. Ort. A.Ş. ile ... İnş. Müh. San. Tic. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 28.11.2018 tarih ve 2017/4300 E. - 2018/8793 K. sayılı kararı ile "...

Somut olayda, davacı tarafın talep edilen manevi tazminat istemleri için olay tarihinden itibaren yasal faiz talep ettiği halde hükmedilen manevi tazminatlara olay tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmemesi doğru olmamıştır.

Öte yandan, Mahkemenin 19.06.2013 tarihli kararı yukarıda açıklandığı üzere davacılar yararına da bozulduğundan tazminatının hesabında hüküm tarihine en yakın tarihte belli olan ücret artış oranlarının esas alınarak yeniden davacı annenin zararını belirlemek ve belirlenen bu zarardan ilk peşin sermaye değerinin rücu edilebilir miktarının ve indirilmesi gereken diğer tutarların indirilmesi ile sonuca gidilmesi gerekirken 25.03.2013 tarihli hesap raporunun hükme esas alınması usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Dava dışı sigorta şirketi tarafından davacılar vekiline yapılan ödemenin ödeme tarihindeki davacı annenin gerçek zararını hangi oranda karşıladığını belirleyerek, hesap raporu tarihindeki tespit edilen maddi zarar tutarından bu oranda indirim yaparak, yani denkleştirme yoluna giderek kalan maddi tazminat miktarına hükmetmek gerekirken yazılı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur. . .. " gerekçeleriyle Mahkeme kararı bozulmuştur.

D) Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda belirtilen tarih ve sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile maddi tazminata ilişkin taleplerin, ferdi kaza sigorta poliçesi kapsamında yapılan ödeme kapsamında kaldığı anlaşıldığından hakkında karar verilmesine yer olmadığına, olayın oluş şekli kusur durumları davacıların olaydan duydukları elem ve üzüntü ile hak ve nesafet kurallarıda dikkate alınarak takdiren anne ... için 50.000,00 TL baba ... için 50.000,00 TL ve kardeşler ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'nin her biri için ayrı ayrı 4.000,00 TL olmak üzere toplam 132.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden (15.03.2010) itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ... Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükmedilen manevi tazminatın az olduğunu, kusuru kabul etmediklerini, maddi tazminatın ödenen sigorta poliçesi ile karşılandığı gerekçesiyle maddi tazminat taleplerinin reddinin doğru olmadığını, yargılama giderleri ve peşin harcın aynı kalemde hesaplanıp, kabul ve red oranına göre taraflara yüklenmesinin yanlış olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; diğer davalı ile aralarında asıl-alt işverenlik ilişkisi bulunmadığını, husumet yokluğu sebebiyle müvekkili şirket hakkında davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, hükmedilen manevi tazminatların fazla olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazası nedeniyle vefat eden sigortalının yakınlarının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı HMK.'nın Geçici 3/2 nci maddesi delaletiyle uygulama imkanı bulan 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 1086 sayılı HUMK.’un 427 ilâ 444 üncü maddeleri, 6101 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun'un 2 nci maddesi gereğince uygulanma olanağı bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 5 inci maddesi, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 41, 42, 43, 44, 46 ve 47 nci maddeleri ile 332 nci maddesi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 18, 19 ve 95 inci maddeleri, 6100 sayılı HMK.'nın 323 üncü maddesi, 492 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere, hükmün uyulan önceki Yargıtay bozma ilamına uygun biçimde verilmiş olmasına, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça ve yasaca cevaz bulunmamasına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre, davalı ... Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. vekilinin tüm, davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2.6100 sayılı HMK.'nın 323 üncü maddesinde yargılama giderleri sayılmış olup aynı Kanun'un 326 ncı maddesinde ise Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği, davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkemenin, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştıracağı belirtilmiştir.

3.Öte yandan 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 8 inci maddesinde "bir hükmün bozulmasını mütaakıp verilecek hükümlerden yeni bir hüküm gibi karar ve ilam harcı alınır ve bozulan hükümden evvelce alınmış olan karar ve ilam harcı, mütaakıp hükme ait harçdan mahsup olunur" şeklinde belirtilmiştir.

4.Somut uyuşmazlıkta, Mahkemece verilen kararda peşin harcın yargılama giderlerine dahil edildiği ve karar ve ilam harcının yatırılan harçtan mahsup edilmediği ve böylelikle hataya düşüldüğü açıktır.

5.Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

6.O halde, davacılar vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları gözetilerek hüküm bozulmalıdır. Ne var ki; bu aykırılıkların giderilmesi, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi dikkate alınarak 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesi gereğince düzelterek onanmalıdır

VII. KARAR

1.Davalı ... Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine,

2.Davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

3. Temyiz olunan Mahkeme kararının hüküm fıkrasının 2 inci bendinde yer alan; ".. Alınması gereken 9.016,92 TL harçtan peşin alınan 17,15 TL, 59.48TL ıslah harcı, ek davada alınan 1.425,60 TL ve 18.40 TL peşin harçların mahsubu ile bakiye 7.496,29 TL ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,

Davacıların bu dava için yapmış olduğu 1.577,33 TL harç masrafı ve 519,80 TL posta, 1.900,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere 2.419,80 TL yargılama giderlerinin davanın kabul ve ret miktarlarına göre hesaplanan 635,76 TL ile birlikte toplam 2.213,09 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, ..." ibarelerinin hükümden çıkarılmasına, yerine,

"Alınması gereken 9.016,92 TL harçtan peşin alınan 17,15 TL, 59.48TL ıslah harcı, ek davada alınan 1.425,60 TL peşin harçların mahsubu ile bakiye 7.514,69 TL karar ve ilam harcının aşamalarda davalı ... Müh. San. ve Tic. A.Ş. tarafından 19.04.2016 tarihli sayman mutemedi makbuzu ile yatırılan 9.047.27 TL bakiye karar harcından mahsubu ile yeniden harç alınmasına yer olmadığına, fazla yatan 1.532,58 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalı ... Müh. San. ve Tic. A.Ş.'ye iadesine,

Davacılar tarafından aşamalarda yatırılan toplam 1.502,26 TL harcın davalılardan müştereken ve nüteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,

519,80 TL posta, 1.900,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.419,80 TL yargılama giderlerinin davanın kabul ve ret miktarlarına göre hesaplanan 629,148 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine..." rakam ve sözcüklerinin eklenmesi suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

4. Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

5. Aşağıda yazılı temyiz giderinin davalı ... Gayrimenkul.. A.Ş.'den alınmasına,

5. Dosyanın kararı veren Mahkemeye gönderilmesine,