Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/7067 K.2022/8751

Dava, davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti ile 01/03/2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma üzerine ilâmında belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu. Temyiz konusu hükme ilişkin dava, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Mahkemece Dairemizce verilen bozma kararına uyulmuş ise de, bozma gereğinin tam olarak yerine getirildiğinden bahsedilmesi mümkün değildir. Bozma sonrası yapılan araştırmanın eksik olduğu, bozma gereklerinin yerine getirilmediği, yapılan araştırma ve incelemenin hüküm kurmaya yeterli olmadığı görülmektedir. Zira mahkemece bozmaya uyulmuş ise de bozma ilamında 1.1.2001 tarihine kadar tevkifatlara göre sigortalılığını kabul edilmiş olmasına rağmen bozma sonrasında davanın reddine dair yazılı şekilde karar verilmesi isabetli bulunmamıştır.

Dairemizin, 14.10.2020 tarih ve 2020/1764E-2020/6100k.sayılı ilamında da belirtildiği üzere;

Mahkemenin, ürün tesliminden dolayı yapılan tevkifatlara göre 01.03.1997 - 31.12.2000 tarihleri arası dönemde davacının 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun kabulü yönündeki kararı yerinde ise de; 506 sayılı Yasa kapsamında çalışmalarının bulunduğu 01/07/1996 - 28/02/1997 tarihleri arası dönem ve ürün teslimi veya tevkifatın görülmediği, tarım faaliyetinin sabit olmadığı 2001 - 2011 yılları arası dönem hakkında, toplu ödemenin geriye yönelik sigortalılık bahşetmeyeceği göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi isabetli bulunmamıştır.

Yukarıda belirtilen maddi ve hukuki ilkeler ışığında, mahkemece, somut olayda kişinin başka bir sigortalılığı yoksa ancak 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olabileceği, her ne ad altında olursa olsun 2011 ve sonrasında yapılan toplu ödemelerin geriye dönük Tarım Bağ-Kur sigortalılığı bahşetmeyeceği, ürün teslimi ve tevkifat yapılan yıllara göre 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olabileceği gözetilmeli, ürün teslimi ve tevkifat olmayan 2001-2011 yıllar yönünden tevkifat ve tarım faaliyeti araştırması yapılarak sigortalılığı belirlenmeli, davacının tahsis koşulları da yapılacak araştırma ve elde edilen delillere göre yeniden irdelenmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.