Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/7092 K.2023/9096

Taraflar arasında iş kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar ve davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davacılar ve davalı ... Cephe Çözümleri İnşaat ve San. Tic. Ltd. Şti. vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmişken diğer davalı istinaf başvurusu hakkında bir karar verilmemesi üzerine Dairemizce kararın bozulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince bozma kararına uyularak yapılan yargılama neticesinde davacılar ve davalıların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı ve tavzih kararı davacılar ve davalılardan ... Turizm Taş. Pet. Ürün. Oto San. ve Dış Tic. AŞ vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinim kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı sigortalı ... vekili dava dilekçesinde özet olarak; müvekkilinin 18.02.2014 tarihli iş kazası neticesinde sürekli iş görmezliğe uğradığı iddiasıyla 10.000 TL maddi – 120.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

2.Birleşen dava dosyasında ise davacı eş ..., çocuklar ..., ... ve ... vekili müvekkillerinin murisinin iş kazası neticesinde vefat ettiğini iddia ederek eş ve çocukların her biri lehine 10.000 TL’şer maddi tazminat ile eş lehine 60.000 TL, çocukların her biri lehine ise 40.000 TL’şer manevi tazminatın kaza tarihinden faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

3.Davacılar vekili ıslah dilekçesiyle asıl dava dosyasında sigortalı lehine maddi tazminat istemini neticeten 25.633,44 TL’ye birleşen dava dosyasında ise maddi tazminat istemlerini neticeten eş için 390.512,88 TL’ye, çocuklardan Gamze için 108.031,98 TL’ye, Büşra için 62.817,97 TL’ye ve Doğukan için 56.206,72 TL’ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... Turizm Taş. Pet. Ürün. Oto San. ve Dış Tic. A.Ş. ve ... Cephe Çözümleri İnşaat ve San. Tic. Ltd. Şti. vekilleri davacının tüm iddialarının reddiyle haklarındaki davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda “A-)Asıl dosyada; 1-)Davacı tarafından davalı ... Turizm Taşımacılık Petrol Ürünleri Otomotiv San ve Dış Tic. Anonim Şirketine karşı açılan davanın reddine,

2-)Davacıların murisi tarafından davalı ... Cephe Çözümleri İnşaat ve San. Tic. Ltd. Şti’ne karşı açılan maddi tazminat davasının kabulü ile net 25.633,44 TL maddi tazminatının kaza tarihi olan 19.02.2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... Cephe Çözümleri İnşaat ve San. Tic. Ltd. Şti’den tahsiline, birleşen dosya davacılarına verilmesine,

2-)Davacıların murisinin manevi tazminat istem ile ilgili dava tarihinden sonra murisin vefat etmesi ve davacıların ayrı bir dava açmaları nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına, B-) Birleşen ... 8. İş Mahkemesine ait 2017/52 Esas sayılı dosyada; 1-)Davacı tarafından davalı ... Turizm Taşımacılık Petrol Ürünleri Otomotiv San ve Dış Tic. Anonim Şirketine karşı açılan davanın reddine,

2-)Davacıların murisi tarafından davalı ... Cephe Çözümleri İnşaat ve San. Tic. Ltd. Şti’ne karşı açılan maddi tazminat davasının kabulü ile

a-)Net 390.013,89 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 19.02.2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... Cephe Çözümleri İnşaat ve San. Tic. Ltd. Şti’den tahsiline, davacı ...’ye verilmesine,

b-)Net 108.031,98 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 19.02.2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... Cephe Çözümleri İnşaat ve San. Tic. Ltd. Şti’den tahsiline, davacı ...’ye verilmesine,

c-)Net 62.817,97 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 19.02.2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... Cephe Çözümleri İnşaat ve San. Tic. Ltd. Şti’den tahsiline, davacı ... Köse’ye verilmesine,

d-)Net 56.206,72 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 19.02.2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... Cephe Çözümleri İnşaat ve San. Tic. Ltd. Şti’den tahsiline, davacı ...’ye verilmesine,

2-)Davacılar tarafından davalı ... Cephe Çözümleri İnşaat ve San. Tic. Ltd. Şti’ne karşı açılan manevi tazminat davasının kısmen kabul, kısmen reddi ile

a-)40.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 19.02.2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ... Cephe Çözümleri İnşaat ve San. Tic. Ltd. Şti’den tahsiline, davacı ...’ye verilmesine,

b-)30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 19.02.2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ... Cephe Çözümleri İnşaat ve San. Tic. Ltd. Şti’den tahsiline, davacı ...’ye verilmesine,

c-)30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 19.02.2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ... Cephe Çözümleri İnşaat ve San. Tic. Ltd. Şti’den tahsiline, davacı ...’ye verilmesine,

d-)30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 19.02.2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ... Cephe Çözümleri İnşaat ve San. Tic. Ltd. Şti’den tahsiline, davacı ... Köse’ye verilmesine,

3-)Davacıların manevi tazminat yönünden fazlaya ait taleplerinin reddine” karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmiştir.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle :... Turz. Taşı. Pet. Ürn. Oto. San. ve Dış. Tic. A.Ş.'ye yönelik davanın husumetten ve kusurdan dolayı reddedilmesinin yanlış olduğunu bu davalının üst işveren olduğunu aynı zamanda kusurlu olduğunu beyanla ... Turz. Taşı. Pet. Ürn. Oto. San. ve Dış. Tic. A.Ş.'ye yönelik davanın tamamının kabulünü talep etmiştir

2.Davalı ... Cephe Çözümleri İnş. ve San. Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle: Murisin talimat olmamasına rağmen çatıya çıkarak hatası sonucu düştüğünü kendisi kusurlu olduğu halde işçiye verilen %10 kusurun az olduğunu ölümün kazadan hemen sonra olmadığını evde tedavisinin yapıldığını evde haricen ateşlenmesi neticesinde 14 ay sonra vefat ettiğini kaza ile ölüm arasındaki illiyet bağının kesildiğini ,davalı şirketin alt şveren olduğunu diğer davalı şirketin ise üst işveren olduğunu diğer davalıya yönelik davanın reddedilmesinin yanlış olduğunu ,çatı ile alakalı güvenlik tedbirini diğer davalının almadığını ,tazminatların çok yüksek hesaplandığını beyanla ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

3.... Turizm Taş. Pet. Ür. Oto. San. ve Dış Tic. A.Ş. istinaf dilekçesinde: kendilerine yönelik verilen vekalet ücretinin eksik olduğunu beyanla vekalet ücretindeki eksikliğin giderilmesini talep etmiştir.

C. Bölge Adliye Mahkemesi ilk kararında

Bölge Adliye Mahkemesinin 21.01.2021 tarih ve 2020/1212-2021/81 E- K sayılı kararında özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının davacılar ve davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince ''Davacılar ve davalı ... Cephe Çözümleri İnşaat ve San. Tic. Ltd. Şti’nin istinaf başvurularının Esastan Reddine” karar verilmişken davalı ... Turizm Taşımacılık Petrol Ürünleri Otomotiv San ve Dış Tic. A.Ş.’nin istinaf istemi hakkında bir karar verilmediği anlaşılmıştır.

IV. BOZMA KARARI VE YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Dairemizin 06.07.2021 tarih ve 2021/5723 E.- 2021/9683 K. sayılı ilamıyla; somut olayda, İlk Derece Mahkemesince verilen kararın davalı ... Turizm Taşımacılık Petrol Ürünleri Otomotiv San ve Dış Tic. A.Ş.ye 15.06.2020 tarihinde tebliğ edildiği, iş bu davalının da kararı 26.06.2020 tarihli dilekçesiyle süresi içerisinde istinaf ettiği halde Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararda bu istinaf istemi değerlendirilmeden karar verildiği, bu açıklamalar doğrultusunda Bölge Adliye Mahkemesince yapılacak iş davalı ... Turizm Taşımacılık Petrol Ürünleri Otomotiv San ve Dış Tic. A.Ş.’nin istinaf başvurusu hakkında da diğer tarafların istinaf istemleri hakkında olduğu gibi bir karar verilmesine işaret edilmiştir.

B. Bozma Üzeri Bölge Adliye Mahkemesi Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası yazılı kararında bozma kararına uyularak davacılar ve davalıların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, tavzih kararıyla gerekçenin tashih edilmek suretiyle hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ve tavzih kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalılardan ... Turizm Taş. Pet. Ürün. Oto San. ve Dış Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili; davalı ... Turizm Taş. Pet. Ürün. Oto San. ve Dış Tic. A.Ş.'nin diğer davalı şirketle aralarındaki sözleşme kapsamında olağan denetim yükümlülüklerini aşan yükümlülüklerinin bulunması kapsamında eser sahibi olarak değil asıl işveren olarak kabul edilmek suretiyle tazminat alacaklarından sorumluluğuna karar verilmesi gerektiğini, aksi durumun kabulü halinde dahi iş sağlığı ve güvenliği ilkelerinin denetimi ödevi kapsamında zincirleme sorumluluk hükümleri kapsamında sorumluluğuna hükmetmek gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... Turizm Taş. Pet. Ürün. Oto San. ve Dış Tic. A.Ş. vekili; vekalet ücretleri vakımından ileri sürülen istinaf sebepleri nedeniyle ret vekalet ücreti takdir edilmesinin hatalı olduğunu, asıl dava dosyası kapsamında ret vekalet ücreti takdir edilmemesi ile davalı lehine nispi vekalet ücreti takdir edilmişken, müvekkili lehine maddi ve manevi tazminattan maktu vekalet ücreti takdir edilmesinin hatalı olduğunu beyanla kararı temyiz ettiği anlaşılmıştır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl dava dosyası kapsamında iş kazası neticesinde sürekli iş göremezlik nedeniyle sigortalının, birleşen dava dosyası kapsamında ise bu iş kazasına bağlı olarak ölüm nedeniyle sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi tazminatlara hak kazanıp kazanmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile aynı kanunun dava yığılması kapsamına 110 uncu, yargılama gideri hakkında 323 ve 332 nci maddeleri ile tazminat noktasında 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 ve 114 üncü maddesi delaletiyle 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55 ve 56 ncı maddeleri, olayın iş kazası olarak tespiti ile SGK yönünden sonuçları için 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19, 20 ve 21 inci maddeleri, İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin alınacak tedbirler bakımından işyerinin nitelik ve kapsamına göre 4857 sayılı İş Kanun'un 77 nci maddesi ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu maddeleridir.

3. Değerlendirme A) Davacılar vekilinin müteveffa sigortalı ... yönünden maddi tazminat istemi ile, çocuklardan ... ve ... yönünden maddi ve manevi tazminat istemleriyle bağlantılı temyiz itirazlarının incelenmesinde: 1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

3. Somut olayda; Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırının 78.630,00 TL olup hüküm altına alınan iş bu tazminatların ayrı ayrı kesinlik sınırı altında kaldığı anlaşılmakla temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde kesinlikten reddine karar vermek gerekmiştir.

B) Davacılar vekilinin "A"bendi kapsamında kalan tazminat kalemleri ile davalılardan ... Turizm Taş. Pet. Ürün. Oto San. ve Dış Tic. A.Ş. vekillerinin temyiz itirazlarının incelenmesinde: 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda ve tavzih kararında belirtilen gerekçelere, temyiz edenlerin sıfatlarıyla temyiz kapsam ve sebeplerine göre; davacılar vekilinin tüm, davalı vekilinin ise aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.6100 sayılı HMK nun “yargılama giderlerinin kapsamı” başlığını taşıyan 323 üncü maddesinde yargılama giderlerinin hangi kalemleri kapsadığı tek tek sayılmış olup madenin "ğ" bendinde "Vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücretinin yargılama giderlerinden olduğu" sayılmış olup aynı kanunun 332 nci maddesinde yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedileceği, Yargılama gideri, tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümü hüküm altında gösterileceği belirtilmiştir. Öte yandan aynı Kanun'un 110 uncu maddesinde önceki usul kanunundan farklı olarak dava yığılması tanımlanmış olup "davacının aynı davalıya karşı olan, birbirinden bağımsız birden fazla asli talebini, aynı dava dilekçesinde ileri sürebileceği" düzenleme altına alınmıştır.

3. Somut olayda davacılar vekilinin asıl dava dosyasında müvekkillerinden (yargılama sırasında vefat edecek olan) sigortalı ...'in 18.02.2014 tarihli iş kazasından sürekli iş göremezliğe uğraması nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebinde bulunduğu, birleşen dava dosyasında kapsamında ise aynı iş kazası nedeniyle 09.05.2015 tarihinde vefat eden ...'in hak sahibi eş ve çocukları için maddi ve manevi tazminat talebinde bulunduğu, ilk derece mahkemesince gerek asıl gerek birleşen davada davalı ...

Turizm Taş. Pet. Ürün. Oto San. ve Dış Tic.

A.Ş. şirketinin iş kazasının gerçekleşmesinde kusuru olmadığı gibi diğer davalı ile arasında asıl - alt işveren sıfatı olmadığından bahisle davanın husumetten reddine karar verildiği bu kapsamda anılan davalı lehine birleşen dava kapsamında ret vekalet ücreti takdiri yerinde olmuş ise de asıl dava kapsamında reddolan istemin HMK'nın 110 uncu maddesi kapsamında ayrı bir talep olup ayrı bir vekalet ücreti hükmedilmesi gerektirdiği halde anılan taleple ilgili davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre (AAÜT 7/2.maddesi kapsamında) husumetten ret kararı nedeniyle ret vekalet ücreti takdir edilmemiş olması hatalı bulunmuştur.

4. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

5. O halde, temyiz eden davalı ... Turizm Taş. Pet. Ürün. Oto San. ve Dış Tic. A.Ş. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi hükmü bozulmalıdır.

6. Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf başvurusunun esastan redde ilişkin hükmü kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesi kararının bu kısımları düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

A) Davacılar vekilinin müteveffa sigortalı ... yönünden maddi tazminat istemi ile, çocuklardan ... ve ... yönünden maddi ve manevi tazminat istemleriyle bağlantılı hükümlere yönelik temyiz itirazlarının miktardan REDDİNE,

B) Davacılar vekilinin "A"bendi kapsamında kalan tazminat kalemleri ile davalılardan ... Turizm Taş. Pet. Ürün. Oto San. ve Dış Tic. A.Ş. vekillerinin temyiz itirazları yönünden;

1. Davacılar vekilinin tüm, davalı vekilinin ise diğer temyiz itirazlarının reddiyle,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ve tavzih kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı ... Turizm Taş. Pet. Ürün. Oto San. ve Dış Tic. AŞ tarafın temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (A) numaralı Asıl Dava Dosyasıyla ilgili bendine 6 nolu hüküm bendinin tesisi ile;

"6)Davalı ... Turizm Taşımacılık Petrol Ürünleri Otomotiv San ve Dış Tic. A.Ş. duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, asıl dava kapsamında husumetten ret kararı nedeniyle hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7/2. maddesi göz önüne alınarak 3.400,00 TL vekalet ücretinin davacı ... mirasçılarından müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davalı ... Turizm Taşımacılık Petrol Ürünleri Otomotiv San ve Dış Tic. A.Ş’ne verilmesine," ibaresinin yazılarak eklenmek suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

3. İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

4. Aşağıda yazılı harcın davacılardan tahsiline,

5. Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,