Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/7286 K.2023/1014

2-... vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 12.12.2019

İLK DERECE MAHKEMESİ

... 3. İş Mahkemesi

SAYISI

2019/783 E., 2020/258 K.

Taraflar arasındaki itibari hizmet süresi tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işverene ait ambalaj fabrikası işyerinde baskı üretim bölümünde paketleme işçisi olarak çalıştığını belirterek, bu çalışmalarından dolayı yapılan bildirimlerine karşılık 506 sayılı Kanun'un ek 5 inci maddesi kapsamında itibari hizmet süresi verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili, davanın hakdüşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, işyerinin basım ve gazetecilik iş kolunda faaliyet göstermediğini, 506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesindeki koşullara sahip olmadığını; işyerinde yeterli havalandırma sistemi bulunduğunu ve davacının yaptığı iş itibariyle mürekkep ve kimyasallarla temasının söz konusu olmadığını, aynı konuda açılan davalarda şirket lehine bozma kararları verildiğini beyanla, basın iş kolunda olmayan ve maddenin aradığı etkenlere maruziyetin bulunmadığı işyeri ortamındaki çalışmaya ilişkin istemin reddi gereğini savunmuştur.

Davalı Kurum vekili, basım ve gazetecilik işyerinde geçen çalışmaya dayalı talep yönünden, 506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesi koşullarının davacı için gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddi gereğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

Davalı ... Ambalaj San. ve Tic.

A.Ş. vekili, şirkette yapılan gıda ambalaj baskı işinin, yasada belirtilen basım ve gazetecilik işinden anlaşılan gazete, dergi, kitap ve benzeri materyal basımını öngören işkolundaki işlerle ilgisinin bulunmadığını, çalışma dönemine ilişkin fotoğraf ve raporlar konusunda yeterli irdeleme içermeyen bilirkişi raporunun hatalı ve eksik incelemeye dayalı değerlendirme içerdiğini, davacının çalışma koşulları yönünden bireyselleştirme yapılmadığını; havalandırma sisteminin yetersizliğinden söz etme olanağı bulunmadığını, ayrıca makinelerin özel emiş ve üfleme sistemlerinin bulunduğunu, suni ışık altında çalışma yapılmadığı,

davacının kimyasallarla muhatap olmadığını, kimyasallardan rahatsızlık yaşayan çalışan bulunmadığını, 2008 yılına kadar günde 12 saat çalışıldığı ve bunun itibari hizmetten yararlanma koşullarını oluşturmadığını; yıllık izin, hafta tatili, genel tatil ve raporlu günlerin dışlanması gereği üzerinde durulmadığını beyanla istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı Kurum vekili, davanın hakdüşürücü süre geçtiği için reddi gerektiğini, 506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesi koşullarının davacı yönünden gerçekleştiğinin kanıtlanmadığı, kanıtlar toplanmadan eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulduğunu beyanla istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacının, üretim bölümünde paketleme elemanı konumunda geçen çalışmasının, itibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektirir koşullarda geçip geçmediğinin tespiti amacıyla, bilirkişi kurulu katılımıyla işyerinde keşif yapılarak tarafların bildirdiği tanıklar da dinlenip, bilirkişi kurulundan, konuya ilişkin yargısal denetime elverişli irdeleme içeren rapor alındığı,

hükme dayanak alınan rapor içeriğinde, dava konusu uyuşmazlık yönünden, işyerinin kapsamı, çalışma düzeni ve koşulları ile bölümleri ve bu bölümlerin taşıdıkları özellikler, hangi bölümlerdeki çalışmalarda söz konusu yasal düzenlemede sayılan fiziksel dış etkenlere maruz kalındığı ve buna bağlı olarak itibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektirir işlerden olup olmadığı yönlerinin teknik özellikleri ortaya konularak belirlendiği, bu kapsamda, kesinleşen mahkeme kararları uyarınca matbaa işyeri sınıfında değerlendirilmesi gereken işyeri kapalı alanında baskılı ambalaj malzemesi üretim işinin firmanın ana işi olduğu,

baskı bölümü, kesme bölümü, plastik torba bölümü ve yardımcı tesislerden oluşan işyerinde tifdruk rotatif baskı makineleri, flekso rotatif baskı makineleri ile laminasyon makinelerinin baskı bölümü olarak adlandırılan kısımda ve aynı çatı altında yer aldığı, baskı bölümü ile diğer bölümler arasında duvar bölme omadığı,

makinelerin çalışması esnasında ortaya çıkan solvent gaz ve buharı, mürekkep, boya, tutkal kokusunun tüm bölümlere yayıldığı tespitinin yapılan işyerinde, çeşitli gıda, kimyevi ve hijyen malzemelerinin değişik ebatta ambalajlanmasını sağlayan metaryaller üzerine baskı ve laminasyon işi yapılması esnasında, mürekkep, etil alkol, izopropil alkol, etil asetat, toluen gibi kimyasallar kullanıldığı; baskı işinin gravür tekniği ile silindir üzerine uygulandığı, makina temizliğinin solventle yapıldığına ilişkin tespitler ışığında; davacının, solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışarak,

işyeri ortamındaki etkenlere maruz kaldığı için itibari hizmet süresinden yararlanma koşullarına sahip olduğu ayrıca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından davalı ... Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. ve davalı Kurum vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekilleri istinaf gerekçeleri ile temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, itibari hizmet süresi tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile

2. 506 sayılı Kanun'un Ek madde 5 inci hükmüdür.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgilisinden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...