Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/7864 K.2022/11250

Dava, yaşlılık aylığının iptali nedeniyle yersiz olarak ödendiği iddia edilen aylıkların yasal faizi ile birlikte tahsili istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, Kurumca dava edilen 55,477,46 TL ödemenin iadesi talebinin konusuz kaldığı anlaşılmakla karar verilmesine yer olmadığına, Kurumca dava edilen 8.490,21 TL ödemenin iadesi talebinin hak düşürücü süre nedeniyle reddine, Kurumca dava edilen 17.188,21 TL ödemenin iadesi talebinin ispatlanamadığından reddine dair verilen karara karşı, taraf vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın ortadan kaldırılmasına, 10.262,08 TL alacak bakımından konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi kararının davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı Kurum vekili, Kurum sigortalısı davalının 506 sayılı yasaya tabi yaşlılık aylığının 01/05/2000 tarihinden itibaren bağlandığını, 01/06/2000 tarihinden itibaren Avusturya'da fiilen çalıştığı tespit edildiğinden aylığının 01/06/2000 tarihi itibariyle kesildiğini, davalının Avusturya'da geçen hizmetleri ile çakışan fiili ve isteğe bağlı hizmetleri ve almakta olduğu aylığı iptal edildiğini belirterek davalıya fuzuli ve yersiz olarak ödenen aylık toplamı 81.155,88-TL'nin yasal faizi ile davalıdan tahsilini istemiştir.

II-CEVAP

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, “1-Kurumca dava edilen 55,477,46 TL ödemenin iadesi talebinin konusuz kaldığı anlaşılmakla karar verilmesine yer olmadığına, 2-Kurumca dava edilen 8.490,21 TL ödemenin iadesi talebinin hak düşürücü süre nedeniyle reddine, 3-Kurumca dava edilen 17.188,21 TL ödemenin iadesi talebinin ispatlanamadığından reddine, karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesi, “...

3. İş Mahkemesinin 2014/598 esas ve 2015/1442 karar sayılı kararı ile davacının SSK isteğe bağlı hizmetlerinin geçerli olduğunun, 01/03/2014 geçerli olmak üzere Bağkur hizmeti, askerlik borçlanması, SSK isteğe bağlı hizmetleri, yurtdışı ile çakışmayan SSK zorunlu hizmetleri olmak üzere toplam 4942 gün üzerinden 506 sayılı Yasa'nın 4447 sayılı Yasa ile değişiklik öncesi 60/a-b hükmüne göre yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, aylığın başlangıcıdan itibaren geçerli olduğu isteminin reddine,

yine iptal edilecek bir borç miktarı bulunmadığından bu yönde yapılan talebin de reddine dair kararın Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 2016/6908 Esas, 2016/13939 Karar sayılı ilamı ile onanmasına karar verildiği, kesinleşen mahkeme kararı uyarınca davalının 01.05.2000 ile 23.12.2013 tarihleri arasında ödenen aylıklar için 81.149,35-TL yersiz ödeme miktarınca borçlu olduğunun kesinleştiği, Kurum tarafından yersiz ödenen aylıkların tahsili için açılan davada yersiz ödeme döneminin 01.05.2000 ile 23.12.2003 olarak belirlendiği,

Kayseri Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 21.12.2018 tarihli yazısıyla bu dönemde ödenen aylık toplamının 10.262,08 TL olarak bildirildiği, yersiz ödenen aylıklara ilişkin olarak davalıya yeniden aylık bağlanırken birikmiş aylık alacağı olan 51.621,11 TL 'nin borcuna mahsup edilerek,

güncel maaşlarından da 3.856,35 TL kesinti yapıldığının bildirilmesi ve dava konusunun 01.05.2000 ile 23.12.2003 tarihleri arasında yersiz ödenen aylıklara ilişkin olduğunun belirtilmesi karşısında (gerek dava dilekçesi, gerek borç bildirim belgeleri ve tüm dosya kapsamı ile) davalının 01.05.2000 ile 23.12.2003 dönemi bakımından dava tarihinden sonra birikmiş aylık alacaklarından mahsup yolu ile ödendiği ve böylece davanın konusuz kaldığı ” gerekçesiyle

1-Davacı Kurum vekili ve davalı vekilinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK 353/1-b.2 uyarınca kabulü ile, Kayseri 1. İş Mahkemesi'nin 07/07/2021 tarih ve 2018/372 E. ve 2021/293 K. sayılı kararının kaldırılmasına, yerine 2-10.262,08 TL alacak bakımından konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı vekili, davalının Avusturya'da geçen hizmetlerinin Türkiye'deki fiili hizmetleri ile çakıştığının, Kurum kayıtları, müzekkere cevapları, celbedilen ... 3. İş Mahkemesi'nin 2014/598 Esas, 2015/1442 K. sayılı dosyası ve toplanan diğer delillerle ispatlandığını, ... 3. İş Mahkemesi'nin 2014/598 Esas, 2015/1442 K. sayılı dosyası ile açılan dava neticesinde iptal edilecek borç bulunmadığına dair verilen kesinleşmiş hüküm ile çelişir nitelikteki ilk derece mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu, davalının, 81.155,88 TL yersiz aylık tutarının tamamından sorumlu olduğunu belirterek temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Yersiz ödenen aylıkların tahsili için açılan davada her ne kadar Kurum tarafından dava dilekçesinde yersiz ödeme dönemi 01.05.2000 ile 23.12.2003 olarak yazılmışsa da, aynı dilekçede dava edilen Kurum alacağı tutarının yasal faizi ile 81.155,88-TL olarak belirtildiği,

buna göre davacı kurumun dava dilekçesinde ileri sürdüğü dönemle bağlı kalmaksızın uyuşmazlığın davacı kurumun davalıdan bu miktarda alacağı bulunup bulunmadığı yönünden çözümlenmek suretiyle davalıya yersiz ödenen aylıkların hesabı ve davalı sigortalının birikmiş aylık alacaklarının mahsubu yapılarak davacı Kurumun alacaklı olduğu tutar belirlenmesi gerekirken, Bölge Adliye Mahkemesince “01.05.2000 ile 23.12.2003 dönemi bakımından dava tarihinden sonra birikmiş aylık alacaklarından mahsup yolu ile ödendiği ve böylece davanın konusuz kaldığı” gerekçesiyle yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi,

usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı SGK vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi’nce verilen karar bozulmalıdır.