Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/8095 K.2023/1654

Taraflar arasında Mahkemece görülen ödeme emirlerinin iptaline ilişkin asıl ve birleşen davalarda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Gaziosmanpaşa Sigorta Müdürlüğü tarafından çeşitli tarihleri içeren ödeme emirleri ve idari para cezalarını içeren ödeme emirlerinin muhekemat müdürlüğüne tebliğ tarihlerinin 11.06.2007, 19.06.2007 olduğunu, ödeme emrine konuda ilköğretim okulunda işçi çalıştırılması okul aile birliğinin teklifi ile okul müdürlüğü tarafından İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nden olur alınmak suretiyle yapıldığını, bu nedenle kuruma husumet düşmediğini, bu nedenle ödeme emirlerinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

... 12. İş Mahkemesi'nin 2007/1124 esas sayılı birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

SSK Başkanlığına ait Gaziosmanpaşa Sigorta Müdürlüğü tarafından 23.05.2007 tarihli ödeme emrinin prim ve işsizlik primini kapsadığı ve yetkisiz okul müdürlüğüne tebliğ edildiğini, ödeme emrinin Muhakemat Müdürlüğüne 19.06.2007 tarihinde tebliğ edildiğini, ödeme emrinin konusunun İlköğretim Okulunda adam çalıştırılmasının Okul Aile Birliğinin teklifi ile Okul müdürlüğü tarafından İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünden olur alınmak suretiyle yapıldığını sorumluluk ve husumetin Okul Ali Birliğinde bulunduğunu, bu konuda Milli Eğitim Bakanlığına husumet düşmediğini,

ödeme emrinin dayanağı işlemle ilgili olarak itirazlarının bordroların celbi sonrası bildireceklerini, davalı kuruma ait 31.05.2007 tarih ve 46300 sayılı ödeme emrinin iptalini talep etmiştir.

... 12. İş Mahkemesi'nin 2007/1125 esas sayılı birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

SSK Başkanlığına ait Gaziosmanpaşa Sigorta Müdürlüğü tarafından 23.05.2007 tarihli ödeme emrinin prim ve işsizlik primini kapsadığı ve yetkisiz okul müdürlüğüne tebliğ edildiğini, ödeme emrinin Muhakemat Müdürlüğüne 19.06.2007 tarihinde tebliğ edildiğini, ödeme emrinin konusunun İlköğretim Okulunda adam çalıştırılmasının Okul Aile Birliğinin teklifi ile Okul müdürlüğü tarafından İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünden olur alınmak suretiyle yapıldığını sorumluluk ve husumetin Okul Ali Birliğinde bulunduğunu, bu konuda Milli Eğitim Bakanlığına husumet düşmediğini,

ödeme emrinin dayanağı işlemle ilgili olarak itirazlarının bordroların celbi sonrası bildireceklerini, davalı kuruma ait 23.05.2007 tarih ve 46300 sayılı ödeme emrinin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde, davacı işyerinde çalışan İsmail Yaramaz'ın Gaziosmanpaşa Sigorta Müdürlüğü'ne vermiş olduğu şikayet dilekçesi nedeniyle, yoklama memurluğunca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 20.02.2006 tarih ve 12 sayılı rapor dayanarak kurumca resen prim tahakkuku yapıldığını, ödeme emrinin 23.05.2007 tarihinde davalıya tebliğ edildiğini, davanın ise 18.06.2007 tarihinde 7 günlük yasal süreyi aşılarak açıldığını, bu nedenle davanın reddine ve davacı aleyhine %10 tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

... 12. İş Mahkemesi'nin 2007/1124 esas sayılı birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı iş yerinde çalışan İsmail Yaramaz'ın Gaziosmanpaşa Sigorta Müdürlüğüne vermiş olduğu şikayet dilekçesi nedeniyle yoklama memurluğunca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 20.02.2006 tarih ve 12 sayılı rapora dayanarak resen prim tahakkuku yapıldığını, davanın 7 günlük yasal süresi içerisinde açılmadığını bu nedenle usul nedeniyle davanın reddi gerektiği aynı zamanda resen prim tahakkukunun idari aşamada kesinleştiğini 6183 sayılı Kanun'un 58 inci maddesindeki itiraz koşulları oluşmadığından esastan reddini ve davacı aleyhine %10 inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

... 12. İş Mahkemesi'nin 2007/1125 esas sayılı birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı iş yerinde çalışan İsmail Yaramaz'ın Gaziosmanpaşa Sigorta Müdürlüğüne vermiş olduğu şikayet dilekçesi nedeniyle yoklama memurluğunca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 20.02.2006 tarih ve 12 sayılı rapora dayanarak resen prim tahakkuku yapıldığını, davanın 7 günlük yasal süresi içerisinde açılmadığını bu nedenle usul nedeniyle davanın reddi gerektiği aynı zamanda resen prim tahakkukunun idari aşamada kesinleştiğini 6183 Kanun'un 58 inci maddesindeki itiraz koşulları oluşmadığından esastan reddini ve davacı aleyhine %10 inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece. "Dosyanın incelenmesinden, her ne kadar davacı vekilince Gaziosmanpaşa Sigorta Müdürlüğü'ne ait 2007/19349, 19348, 17117, 17119, 17118, 17120 sayılı icra takip dosyalarındaki ödeme emirlerinin iptali talep edilmişse de, 7 günlük hak düşürücü süre dışında dava açılmakla primlere ilişkin icra takiplerinin idari aşamada kesinleştiği, yine idari para cezasına ilişkin 2007/19930 sayılı icra takibinde idari para cezasının idari aşamada kesinleşmiş olduğu,

bu nedenle davacının söz konusu icra takip dosyalarına ilişkin taleplerinin reddi gerektiği, Gaziosmanpaşa Sigorta Müdürlüğü'ne ait 2007/159 sayılı icra takip dosyasında ise 7 günlük hak düşürücü süre içerisinde dava açılmadığından ödeme emirlerinin iptaline ilişkin takibine reddi gerektiği anlaşılmıştır.

2007/173 Esas sayılı icra takip dosyasında ise 7 günlük yasal süre içerisinde davanın ikame edildiği, ancak borca dayanak 20.02.2006 tarih ve 12 sayılı teftiş raporunun aksinin davalı tarafından kanıtlanamadığı, ayrıca ... 13. İş Mahkemesine ait ilamın da bu durumu desteklediği, bu nedenle davanın reddine, davalı kurum lehine %10 haksız çıkma tazminatı takdirine yer olmadığına," karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkeme kararının davacı vekilli tarafından temyizi üzerine dairece; 2.Dairemizin 07.05.2013 tarih 2012/7877 Esas ve 2013/9492 Karar sayılı ilamı ile somut olayda; düzenlenen ödeme emirlerinde borçlu olarak Okul Müdürlüğü gösterilmiştir. 20.02.2006 tarihli kontrol memuru tarafından düzenlenen raporda İsmail Yaramaz'a ilişkin hususların yanında farklı nedenlerden dolayı da tespitlerin yapıldığı, İsmail Yaramaz'ın Milli Eğitim Bakanlığı aleyhine açtığı hizmet tespiti davasında, davanın kabulüne ilişkin kararın (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 2008/19013 esas ve 2009/16545 karar sayılı ilamıyla onanarak kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Değinilen 3 üncü madde düzenlemesi, gerek hizmet tespiti davasında husumetin işveren olarak Milli Eğitim Bakanlığı'na yöneltilmiş olması, gerekse kesinleşen söz konusu davaya ait mahkeme kararı karşısında işverenin anılan Bakanlık olması, Okul Müdürlüğünün tüzel kişiliğinin bulunmaması nedeniyle, sigorta prim ve ferilerine ilişkin kamu borçlusunun, sigortalının işvereni konumundaki Milli Eğitim Bakanlığı olduğu,

bu kapsamda Kurumca düzenlenen ödeme emrinin Bakanlık yerine Okul Müdürlüğüne gönderilerek tebliğ edilmesi işleminin yönteme aykırı olduğu belirgin bulunmakla, 6183 sayılı Kanun'un 58 inci maddesinde yazılı (7) günlük hak düşürücü sürenin geçtiğinden söz edilemeyeceği açıktır. Bu bakımdan, davanın yasal süresinde açıldığı benimsenerek, açıklanan hususlar dikkate alınarak elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu davanın hak düşürücü süre nedeniyle, bir kısım takiplerde ise teftiş raporunun aksinin ispatlanamadığından bahisle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir." gerekçeleriyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece bozmaya uyularak verilen, yukarıda tarih, esas ve karar numaraları yazılı davada; "Toplanan deliller, teftiş raporu, kurum kayıtları, Yargıtay ilamı işığında asıl ve birleşen davalarda davacının davasını ispatlayamadığı anlaşılmakla dava konusu ödeme emirlerinin iptali taleplerinin reddi gerektiği anlaşılarak asıl ve birleşen davaların reddine " karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davanın gerekçesiz reddinin hatalı olduğunu, ödeme emirlerinin hangi çalışmalar ile ilgili düzenlediğinin belirli olmamasının lehe olduğunu, teftiş kurulu raporuna istinaden düzenlendiğinin belirtildiğinin fakat somutlaştırılmadığını, ödeme emirlerinin dayanağının yeterince incelenmediğini, Bakanlığın değil okul aile birliğinin sorumlu olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde, %10 tazminata hükmedilmesi gerektiğini belirterek bu yönüyle kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ödeme emri iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 331 inci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 7143 sayılı Kanun, 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesi, 506 sayılı Kanun'un 80 inci maddesi, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunu'nun 35, 55, 58 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 102 nci maddesi,

3. Değerlendirme 1.Mahkemece uyulan bozma ilamı sonrası yazılı şekilde karar verilmiş ise de, hükmün eksik araştırma ve incelemeye dayalı olduğu anlaşılmıştır.

2. Mahkemece ilgili bilgi ve belgeler kurumdan celp edilmek suretiyle, davaya konu ödeme emirlerindeki borç dönemleri, alacakların niteliği, her bir ödeme emrine ilişkin dayanak belgele getirtilmeli, Kurum denetim raporuna istinaden yapılan işlemler belirlenmeli, ayrıca idari para cezasına ilişkin ödeme emri var ise 5510 sayılı Kanun'un 102 nci maddesi uyarınca başlatılmış prosedürün bulunup bulunmadığı usulünce araştırılmalı, varlığı saptandığında idari para cezasının kesinleşmesi olgusu bekletici sorun yapılarak idari para cezalarının kesinleşip kesinleşmediği belirlenerek, sonucuna göre bir karar verilmelidir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan, Mahkeme kararının BOZULMASINA, Dosyanın kararı veren Mahkemeye, gönderilmesine,