Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/8152 K.2022/10541

Dava, Kurum işleminin iptali ve yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı, ortağı olduğu firmada 05/05/2011-21/12/2016 tarihleri arasında işçi olarak olarak çalıştığını, 4b sigortası sonrasında 1.260 gün sigortalı çalışma süresi bittiğinde emeklilik talebinde bulunduğunu, ... SGM'nin 27/03/2017 tarih ve 289677 sayılı yazısı ile emeklilik talebinin reddedildiğini, Bağ-Kur dosyasının bulunduğu ...

SGM tarafından ortağı olduğu şirkette sigortalı çalıştması nedeniyle 4/a çalışmalarının iptal edilerek 05/05/2011 tarihinden sonraki sürelerin 4/b sigortalılığa sayıldığını 21/12/2016 tarihli tahsis talebinin ve 4/a sigortalı çalışmalarının geçerli kabul edilerek 21/12/2016 tarihinden itibaren birikmiş emekli aylıklarının ödenmesini talep etmiş.

13/03/2018 tarihli dilekçesinde 4a emeklilik talebinin SGK tarafından ortağı olduğu firmada sigortalı işçi olarak çalışmış olması nedeniyle reddedilmişse de , ortağı olduğu firmanın "... Tekstil San ve Tic AŞ" , fiilen çalışmış olduğu firmanın ise "... Tekstil Pazarlama Ltd Şti" olduğunu ve ortağı olduğu firmanın "... Tekstil Pazarlama Ltd Şti"'ne ortak olduğunu ileri sürerek talebi doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

II- CEVAP

Davalı Kurum vekili, kurum işleminin hukuka uygun olduğunu, 5510 sayılı Kanunun 53. maddesinin ikinci fıkrasında 4/b kapsamında sayılanların kendilerine ait veya ortak oldukları işyerlerinden dolayı, 4/a kapsamında sigortalı bildirilmeyeceğinin hüküm altına alındığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III- MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davanın reddine karar verilmiştir.

B- BAM KARARI

... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince ... 36. İş Mahkemesi'nin 26/03/2019 tarihli, 2017/538 Esas - 2019/139 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Yasa'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı vekili, davacının iptal edilen çalışmalarının olduğu ... Tekstil Paz. Ltd. Şti'nden beş yıl boyunca sigorta bildirimi yapıldığında sistemin uyarı vermediğini, davacının ... Tekstil Paz. Ltd. Şti. ortağı olmadığını, davanın kabulü gerektiğini belirterek temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE ESASIN İNCELEMESİ

Eldeki incelemeye konu davada; 20/12/1964 doğumlu davacı ...'nun sigorta başlangıç tarihinin 24/12/1990 olduğu, tahsis talep tarihi olan 22/12/2016 tarihi itibariyle 2086 gün 4/a, 3807 gün 4/b kapsamında sigortalılığının bulunduğu, 06/05/2011- 31/01/2016 tarihleri arasında ... sicil sayılı ... Tekstil Paz. Ltd Şti'nden 4/a sigorta bildirimlerinin yapıldığı, 21/12/2016 tarihinde kurum kayıtlarına giren yaşlılık aylığı tahsis talebinin ortağı olduğu şirkette sigortalılığının tespiti nedeniyle şirket ortağı olduğu sürelerde 4/a sigortalılığının iptal edildiği ve davacının BağKur borcu olduğundan işlemden kaldırıldığı,

İTO kayıtlarına göre davacının yönetim kurulu başkanı olduğu ... Tekstil San ve Tic A.Ş.'nin 05.10.2009 tarihinde tescil edilen ... Tekstil Paz. Ltd Şti'nin kurucu ortağı olduğu anlaşılmaktadır.

5458 sayılı Yasa’nın 16.maddesi “8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ile 506, 1479, 2925 ve 2926 sayılı kanunlardan birine tâbi sigortalı iken, aynı sürede bir diğer sosyal güvenlik kurumuna, adına prim ödendiği anlaşılan sigortalılardan yersiz tahsil edilen prim asılları, sigortalı ya da hak sahiplerinin talebi, T. C.

Emekli Sandığı bakımından ayrıca kurumların da talebi halinde işsizlik sigortası primi hariç olmak üzere hizmetlerin çakıştığı sürede prim borcu aslına mahsup edilmek üzere en geç 6 ay içinde tâbi olması gereken sosyal güvenlik kurumuna devredilir. Çakışan hizmet süresine ilişkin devredilen miktarın prim borcu aslını karşılamaması halinde, bakiye prim borcu ilgili kanun hükümlerine göre sigortalıdan veya 5434 sayılı Kanuna tâbi kurumdan tahsil edilir.

Sosyal sigorta kanunlarındaki sigortalılığın tespiti ile hizmetlerin birleştirilmesine ait hükümler saklıdır. Bu nitelikte olup bu Kanunun yürürlük tarihine kadar çakışan hizmet süreleri sosyal güvenlik kurumlarınca iptal edilmemiş olan sigortalılar da bu hükümden yararlandırılır.”hükmünü amirdir.

5510 sayılı Kanunun 4/1-a bendinde Kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından; hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar 4/1-a bendi kapsamında sigortalı sayılmışlardır. Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortakları da 4/1-b kapsamında sigortalı sayılmışlardır.

Sigortalılık hallerinin birleşmesi başlığı altında 13.2.2011 tarihli 6111 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişik 53. maddeyi göre, Sigortalının 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statüleri ile (c) bendinde yer alan sigortalılık statüsüne aynı anda tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statülerine tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde ise aynı maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılır.

İlgili maddenin 6111 sayılı Kanunla değişiklikten önceki şekli ise; “Sigortalının, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan sigortalılık hallerinden birden fazlasına aynı anda tabi olmasını gerektirecek şekilde çalışması halinde; öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, (c) bendi kapsamında çalışması yoksa ilk önce başlayan sigortalılık ilişkisi esas alınarak sigortalı sayılır.”

Madde 53/2. fıkra: “(Ek fıkra: 17/4/2008-5754/33 md.) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sayılanlar, kendilerine ait veya ortak oldukları işyerlerinden dolayı, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı bildirilemezler.”

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular ışığında mahkemece,davacının yönetim kurulu başkanı olduğu ... Tekstil San ve Tic A.Ş’den dolayı 5510 sayılı Yasa’nın 4/b-3 maddesi gereği zorunlu sigortalı olduğu, ... Tekstil Paz. Ltd Şti’nde herhangi bir ortaklığının bulunmadığı, bu şirkete dışarıdan şirket müdürü olarak atandığı ve bu çalışmaları nedeniyle 4-a sigortalılığının bildirildiği, çakışan sigortalılık durumu ortaya çıktığı, bu durumda anılan Yasa’nın 53. Maddesine göre 4-a sigortalılığına öncelik tanınması gerektiği dikkate alınarak sigortalılık durumunun değerlendirilip sonucuna göre tahsis şartlarının irdelenmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde davanın reddine yönünde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.