Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/8165 K.2022/11189

Dava, sigortalılık başlangıcının tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10 Hukuk Dairesince esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 10 Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı Kız Öğrenci Yurdu Kantin İşletmesi alanında faaliyet gösteren ... Kız Öğrenci Yurduna ait işyerinde 01/12/1985 tarihinden itibaren kafeterya sorumlusu sıfatı ile fiilen çalışmaya başladığını, 25/02/1986 tarihine dek fiilen ve kesintisiz olarak sürdüğünü, primlerinin işverence yatırılmadığını, 01/12/1985 tarihinde en az 1 gün SSK'ya tabi sigortalılığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II- CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu beyanla, davanın reddini istemiştir.

III-KARAR

A-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "davanın kabulü ile ; 1- Davacının dava dışı ... sicil sayılı ... unvanlı işyerinde 01/12/1985 tarihinde 1 gün süreyle asgari ücretle 506 sayılı Yasaya tabi olarak çalıştığının tespitine," karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

1)Davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU

Davalı Kurum vekili Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla davanın kabulüne ilişkin kararın bozulmusını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dava, davacının sigortalılık başlangıcının tespiti istemine ilişkindir.

Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli olmayıp, aynı zamanda o kimsenin Yasanın belirlediği biçimde (506 sayılı Yasa'nın 2. maddesi ve 5510 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Yasa'nın 6. maddesi ile 5510 sayılı Yasa'nın 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1999/21-549-555, 2005/21-437-448 ve 2007/21-306-320 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği ortadadır.

Hizmet tespitinin bir türü olan sigortalılık başlangıç tespiti davasında, dava konusu dönem yönünden hem çalışmaların geçtiği işyerinin varlığı hem de sigortalının çalışmalarının gerçek ve sigortalı çalışma olduğunun hiçbir teredüte yol açmayacak şekilde ispatlanması gerekmektedir.

Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmelidir.

Bu da dava konusu çalışmaların sigortalı çalışma niteliğinde olup olmadığı, sigortalı çalışma niteliğinde ise çalışmanın varlığı yönünden dönemde bordrolu olan tanık, yoksa komşu işyeri tanığı araştırarak ifadelerinin alınması, varsa bu döneme ilişkin makbuz, fatura, defter gibi tüm kayıt ve belgelerin incelenmesi, 506 ve 5510 sayılı Yasalar ile Yargıtay’ın yerleşik içtihatları gereğidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 01/12/1985 tarihini sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespitini talep ettiği, davacı adına 01/12/1985 tarihli işe giriş bildirgesinin ...

Kız Öğrenci Yurdu Kantin İşletmesi işyerinden Kuruma verildiği, işe giriş bildirgesindeki sigorta sicil numarasının 1985 yılı serilerinden olduğu, davacı tarafından yapılan başvurunun Kurum tarafından bordro verilmediği gerekçesiyle reddedildiği, işyeri sicil numarasının ... olduğu ve işyerinin 15/11/1985-15/04/1986 tarihleri arası kanun kapsamında bulunduğu, işe giriş bildirgesindeki imzanın davacıya ait olduğu anlaşılmakta ise de verilen karar eksik incelemeye dayalı olup, çalışmaların geçtiği iddia olunan ...

Kız Yurdunun dava konusu dönemdeki idarecileri çalışanları ile temizlik ve güvenlik görevlilerinin tespit edilerek tanık olarak beyanları alınıp,toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildikten sonra, çalışmanın sübuta ermesi halinde ise 506 sayılı Yasanın 60/g maddesi gözetilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hühkm tesisi hatalı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.