Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/8437 K.2022/12598

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi No :

Dava, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı şirket vekili dava dilekçesinde özetle, davalı Kurum tarafından davacı şirkete gönderilen 2019/47278, 2019/47279 ve 2019/47280 takip numaralı ödeme emirlerinin iptaline karar verilmesini istemiştir.

II-CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın reddini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulü ile; 1- Davalı tarafından davacıya gönderilen 2019/47278, 2019/47279, 2019/47280 numaralı ödeme emirlerinin iptaline, 2-Mahkememizce verilen İhtiyati Tedbirin mahkememiz kararı kesinleşinceye kadar devamına, karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

... 16. İş Mahkemesi'nden verilen 21.01.2020 tarih, 2019/241 Esas ve 2020/11 Karar sayılı kararına yönelik davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı ... vekili, davaya konu prim borcunun mühlet kararından önceki dönemleri kapsadığını, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/2 Es. sayılı dosyasının kesinleşmediğini belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Tüzel kişi işverenlerin ortak ve yetkililerinin kamu alacaklarından sorumluluğu, 6183 sayılı Kanunun 35, mükerrer 35, mülga 506 sayılı Kanunun 80. ve bazı maddeleri dışında 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunun 88. maddesinde düzenlenmiştir.

Öte yandan İcra İflas Kanununun 287.maddesi- (Değişik: 28/2/2018-7101/15 md.) Konkordato talebi üzerine mahkeme, 286 ncı maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir ve 297 nci maddenin ikinci fıkrasındaki hâller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır.

(1) Bu maddenin “Konkordato talebinin nazara alınması şartları:” olan başlığı, 28/2/2018 tarihli ve 7101 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir. (2) Bu maddenin “Mühlet:” olan başlığı, 28/2/2018 tarihli ve 7101 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

1316 Konkordato işlemlerinin başlatılması alacaklılardan biri tarafından talep edilmişse, borçlunun 286 ncı maddede belirtilen belgeleri ve kayıtları mahkemenin vereceği makul süre içinde ve eksiksiz olarak sunması hâlinde geçici mühlet kararı verilir. Bu durumda anılan belge ve kayıtların hazırlanması için gerekli masraf alacaklı tarafından karşılanır.

Belge ve kayıtların süresinde ve eksiksiz olarak sunulmaması hâlinde geçici mühlet kararı verilmez ve alacaklının yaptığı konkordato talebinin de reddine karar verilir. Mahkeme, geçici mühlet kararıyla birlikte konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığının yakından incelenmesi amacıyla bir geçici konkordato komiseri görevlendirir. Alacaklı sayısı ve alacak miktarı dikkate alınarak gerektiğinde üç komiser de görevlendirilebilir.

(Ek cümle:6/12/2018-7155/14 md.) Üç komiser görevlendirilmesi durumunda komiserlerden biri, mahkemenin bulunduğu ilde faaliyet göstermek şartıyla Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yetkilendirilmiş bağımsız denetçiler arasından seçilir. 290 ıncı madde bu konuda kıyasen uygulanır. Geçici mühlet üç aydır.

Mahkeme bu üç aylık süre dolmadan borçlunun veya geçici komiserin yapacağı talep üzerine geçici mühleti en fazla iki ay daha uzatabilir, uzatmayı borçlu talep etmişse geçici komiserin de görüşü alınır. Geçici mühletin toplam süresi beş ayı geçemez. 291 inci ve 292 nci maddeler, geçici mühlet hakkında kıyasen uygulanır. Geçici mühlet talebinin kabulü, geçici komiser görevlendirilmesi, geçici mühletin uzatılması ve tedbirlere ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz.

Madde 288- (Değişik: 28/2/2018-7101/16 md.) Geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğurur.

Mahkemece geçici mühlet kararı, ticaret sicili gazetesinde ve Basın-İlan Kurumunun resmî ilân portalında ilân olunur ve derhâl tapu müdürlüğüne, ticaret sicili müdürlüğüne, vergi dairesine, gümrük ve posta idarelerine, Türkiye Bankalar Birliğine, Türkiye Katılım Bankaları Birliğine, mahallî ticaret odalarına, sanayi odalarına, taşınır kıymet borsalarına, Sermaye Piyasası Kuruluna ve diğer lazım gelen yerlere bildirilir.

İlanda ayrıca alacaklıların, ilândan itibaren yedi günlük kesin süre içinde dilekçeyle itiraz ederek konkordato mühleti verilmesini gerektiren bir hâl bulunmadığını delilleriyle birlikte ileri sürebilecekleri ve bu çerçevede mahkemeden konkordato talebinin reddini isteyebilecekleri belirtilir. Geçici mühletin uzatılmasına ve geçici mühletin kaldırılarak konkordato talebinin reddine ilişkin kararlar da ikinci fıkra uyarınca ilân olunur ve ilgili yerlere bildirilir.

Madde 289- (Değişik: 28/2/2018-7101/17 md.) Mahkeme, kesin mühlet hakkındaki kararını geçici mühlet içinde verir. Kesin mühlet hakkında bir karar verilebilmesi için, mahkeme borçluyu ve varsa konkordato talep eden alacaklıyı duruşmaya davet eder. Geçici komiser, duruşmadan önce yazılı raporunu sunar ve mahkemece gerekli görülürse, beyanı alınmak üzere duruşmada hazır bulunur.

Mahkeme yapacağı değerlendirmede, itiraz eden alacaklıların dilekçelerinde ileri sürdükleri itiraz sebeplerini de dikkate alır.

Madde 294- (Değişik: 28/2/2018-7101/22 md.) Mühlet içinde borçlu aleyhine 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hiçbir takip yapılamaz ve evvelce başlamış takipler durur, ihtiyatî tedbir ve ihtiyatî haciz kararları uygulanmaz, bir takip muamelesi ile kesilebilen zamanaşımı ve hak düşüren müddetler işlemez.

206 ncı maddenin birinci sırasında yazılı imtiyazlı alacaklar için haciz yoluyla takip yapılabilir. Tasdik edilen konkordato projesi aksine hüküm içermediği takdirde kesin mühlet tarihinden itibaren rehinle temin edilmemiş her türlü alacağa faiz işlemesi durur. Takas bu Kanunun 200 ve 201 inci maddelerine tâbidir. Bu maddelerin uygulanmasında geçici mühletin ilânı tarihi esas alınır. Hacizli mallar hakkında niteliğine uygun düştüğü ölçüde 186 ncı madde hükmü uygulanır.

Konkordato mühletinin verilmesinden önce, müstakbel bir alacağın devri sözleşmesi yapılmış ve devredilen alacak konkordato mühletinin verilmesinden sonra doğmuş ise, bu devir hükümsüzdür. Konusu para olmayan alacaklar, alacaklı tarafından, ona eşit kıymette para alacağına çevrilerek komisere bildirilir. Şu kadar ki borçlu, komiserin onayıyla taahhüdün aynen ifasını üstlenmekte serbesttir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacı şirkete ait ... sicil sayılı işyerinin Kuruma olan borçları nedeniyle 2019/47278 takip numaralı dosyasında 2018/11-12 ve 2019/1-3. aylara ait 212.480,00 TL prim, 2019/47279 takip numaralı dosyasında 2018/11-12 ve 2019/1-3. aylara ait 17.849,72 TL İSP, 2019/47280 takip numaralı dosyasında 2018/11-12 ve 2019/1-3. aylara ait 889 TL damga vergisinin tahsili için ödeme emri düzenlendiği, ödeme emrinin 9.10.2019 tarihinde tebliğ edildiği, davanın 10.10.2019 tarihinde hak düşürücü süre içinde açıldığı, ödeme emrinin düzenleme tarihinin 25.9.2019 tarihi olduğu, ...

1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/2 Es. sayılı dosyasının 18.1.2019 tarihli tensip zaptının 4. maddesinde davacı şirket hakkında 18/01/2019 tarihinden itibaren başlamak üzere geçici mühlet kararı verilmesine karar verildiği, tensip zaptının 8. maddesinde davacı şirket hakkında 7101 sayılı yasanın 16. maddesi ile değişik,

2004 sayılı yasanın 288/1.maddesi yollamasıyla uygulanması gerekli 2004 sayılı yasanın 294/1-2 maddeleri gereğince mühlet içinde davacı ... ... aleyhine 6183 sayılı amme alacaklarının tahsil usulü hakkında kanuna göre yapılan takiplerde dahil İİK'nun 206. maddesinin 1. sırasında yazılı alacaklar için haciz yoluyla yapılmış ve yapılacak takipler hariç olmak üzere davacı şirket aleyhine hiçbir takip yapılmamasına, mevcut ve ileride yapılacak bütün takiplerin durdurulmasına, ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararlarının uygulanmamasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verildiği,

mahkemenin 18/04/2019 tarihli duruşmasında ise, davacı şirket ile ilgili olarak 1 yıllık kesin mühlet kararı verilmesine karar verildiği, duruşma zaptının 2 nolu ara kararında, 18/01/2019 tarihli tensip ara kararının 7-8-9-10-11-12 ve 13 nolu bentleri gereğince belirlenen ihtiyati tedbirlerin devamına kesin olmak üzere karar verildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacı şirket hakkında 18.1.2019 tarihinde geçici mühlet kararı verilmiş olduğu, davaya konu borç döneminin 2018/11-12 ve 2019/1-3. aylara ilişkin olduğu dikkate alındığında, davacı şirketin 2018/11-12. aylara ait borçtan sorumlu olduğu gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsizdir.

Açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı ... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.