Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/8672 K.2022/17004

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemesince, bozmaya uyularak hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı ile davalılardan Kurum vekili ve... ... A.Ş. tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hizmet tespitine ilişkin davaların yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasanın 79 ve 5510 sayılı Yasanın 86/9. maddesi bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarında vurgulandığı gibi davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiğinden, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerekir.

Davacının hizmet tespitine ilişkin görülen davasında verilen kararın en son Dairemiz 08.10.2018 tarihli kararı ile bozulduğu, Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulü ile 01.09.2000-31.12.2000 tarihleri arasında 120 gün, 23.05.2003-21.06.2005 tarihleri arasında 748 gün ............ Ltd. Şti.’nde, 22.06.2005 tarihinde 1 gün... Hizmetleri A.Ş.’de çalıştığının tespitine fazlaya ilişkin istemin reddine karar verildiği görülmektedir.

1-) Mahkemece uyulan bozma ilamında “...dava dosyası içerisinde yer alan belgeden, davacının, 19.11.2001-22.05 2003 tarihleri arasında askerde olduğunun bildirilmiş olması karşısında, terhisten bir gün sonrası hizmet akdinin tekrar başladığına dair mahkeme kabulü isabetsizdir.

Mahkemece, askerlik dönüşü iş akdinin başlangıç tarihi ile askerlik dönüş sonrası sivil hayata intibak sürecine ilişkin makul süre tespit edilmeli, şayet davacının, askerden erken terhis olduğuna dair iddiası bulunursa buna ilişkin yazılı belgesi varsa sunması sağlanarak irdelenmeli ve sonuca göre karar verilmelidir...” denilmiş olup, bozma sonrası davacının erken terhis ile ilgili bir belge sunmadığı anlaşıldığından bozma doğrultusunda yeniden araştırma yapılarak varsa erken terhis belgesine göre yok ise belirlenecek makul süreye karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi hatalıdır.

2-) Davacının reddedilen 23.06.2005-15.09.2006 tarihleri arasındaki hizmet tespiti talebi hakkında verilen karar ise eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

Davacı askerden önce ve sonra davalıya ait farklı işyeri ve işlerde onun talimatı ile çalıştığını beyan ettiğinden ve dosya içerisine alınan tanık beyanlarında davacının özel tomografi çekim merkezinde hasta taşıdığı, bu işyerinin bitişiğinde bulunan büroda getir götür işini yaptığı ve yine davacının, davalının özel şoförlüğünü yaptığını beyan ettiği anlaşıldığından Mahkemece, davalıya ait tüm işyeri kayıtları getirtilerek,

bu işyerlerine ait ihtilaf konusu dönemi de içerir var ise dönem bordrolarının celbi ile bordro tanıkları tespit edilmeli daha önce dinlenen bordro tanıkları var ise bu tanıklara ait hizmet cetvelleri dosya içine alınmalı, bordro tanığı yok ise çalışmayı bilebilecek kamu tanıklarının tespiti ve dinlenmesi ile dinlenen tanıkların hizmet cetvelleri ve ya komşu işyeri tanığı ise bu hususu teyid eden bilgi ve belgeleri temin edilerek beyanlarının doğruluğu denetlenmeli, beyanlar arasında çelişki olması halinde bu çelişki giderilmeli, böylece uyuşmazlık konusu husus,

hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeden eksik araştırma, inceleme ile yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, temyiz eden tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.