Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/8728 K.2022/12016

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi No :

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı ve fer'i müdahil kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı ve fer'i müdahil kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, müvekkilinin 22/05/1991-08/10/1991 tarihleri arasında fiilen ve eylemli olarak Bismil Belediyesi bünyesinde işçi olarak çalıştığını, çalıştığı dönemde sigorta hizmetlerinden faydalandığını sağlık kurumlarında bir zorluk yaşamadığını, müvekkilinin ... Kuruluna defalarca başvurmasına rağmen 19961896 sicilinde kayıtlı bulunan 1157021 iş yeri (Bismil Belediyesi) bordrolarında adına rastlanmadığını beyanla müvekkilinin 22/05/1991-02/09/1991 tarihleri arasındaki hizmetinin tespit edilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır. Fer'i müdahil kurum, eylemli çalışmanın tespiti gerektiğini, davanın hak düşürücü süreye uğradığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

"Davanın kabulüne, 1-Davacı ... T.C. Kimlik numaralı ...'nın 22/05/1991-08/10/1991 tarihleri arasında davalıya ait iş yerinde hizmetinin bulunduğunun ve bu hizmetinin kuruma bildirilmediğinin tespitine" karar verilmiştir.

B-BAM KARARI

"1-Davalı ve feri müdahil vekillerinin, Bismil 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi'nin 23/09/2020 tarih ve 2019/223 Esas - 2020/384 Karar sayılı kararına yönelik istinaf başvurusunun, HMK'nin 353/1-b maddesinin (1) numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine" karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı vekili, verilen hükmün eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğunu beyanla, davaya konu kararın bozulmasını talep etmiştir. Fer'i müdahil kurum vekili, verilen hükmün eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğunu beyanla, davaya konu kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Eldeki davada, davacı 22.05.1991-08.10.1991 tarihleri arasında aralıksız çalıştığı halde bildirilmeyen hizmetlerin tespitini talep ettiği, Mahkemece davanın kabulüne karar verildiği görülmektedir. Karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

Dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. (5510 sayılı Kanun’un m. 86/9.) maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”

Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan ... hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olay bakımından davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü iş yeri ... olup bir kamu kuruluşudur. Kamu kuruluşu olan davalı iş yerinde geçen çalışmaların resmî kayıtlara dayanılması ve ücretlerin yazılı belge ile ödenmesi esas olmakla birlikte ...'ye yazılan müzekkerede arşivi su basması nedeniyle belge verilemeyeceğinin bildirilmesi karşısında.

Mahkemece davacı isticvap edilerek hangi işi yaptığı, o dönemki amir/şef/müdürünün kimler olduğu sorulmak suretiyle, tespit edilen tanıkların dinlenilerek beyanları alınmalı; davacıya ödemeleri elden mi banka kanalıyla mı aldığı sorularak ödemelerin bankadan yapılması halinde belgeler celbedilmeli, ...'nin diğer işleri ile ilgili olarak verilen bordrolar getirtilip yeteri kadar bordro tanığı dinlendikten sonra gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya konularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yetersiz tanık beyanlarına dayanılarak hüküm tesisi hatalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalı ve fer'i müdahil kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.