Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/8812 K.2022/13243

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince, istinaf başvusunun esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, davacının dava konusu 13.12.2003-30.03.2014 tarihleri arasında davalı nezdinde çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile davalı ... arasında herhangi bir iş sözleşmesinin bulunmadığını, davacının ihtilaf konusu sürede kesintisiz ve aralıksız çalışmasının bulunmadığı, davacının davalı ağabeyine yardım amacıyla yardım mahiyetinde hatır çalışması yaptığını, belirtilerek davanın reddini istemiştir. Feri müdahil kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davanın reddine, karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı vekili tarafından sunulan temyiz dilekçesi ile davalı yanın iddialarına katılmadıkları, dinlenen tanıkların adresleri, davalıya ait işyerine olan komşulukları teyit edilmiş olup davalı işyerine komşu olan işyerlerinde çalışan tanıkların ifadesine göre davacının çalışmasının sabit olmasına rağmen davanın reddi karar verilmesinin yasaya ve usule aykırı olduğu, davalı yanında davacının değil kendi oğlunun çalıştığını savunmuş ise de davalının oğlunun ... kayıtları incelendiğinde, başka işyerinde çalıştığının ortada olduğu, davalının savunmalarının asılsız ve hukuki mesnetten yoksun olduğu özet olarak belirtilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararı ortadan kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79. ve 5510 sayılı Kanunun 86. maddesi olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

İnceleme konusu eldeki davada, davacı 13.12.2003-30.03.2014 tarihleri arasında davalı işyeri nezdinde geçen çalışmalarının tespitini istemiş, Mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de, hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Somut olayda, Mahkemece sadece davacı ve davalı tarafın gösterdiği tanıklar dinlenmiş, tanık beyanları arasında oluşan çelişki giderilmemiş, tanık beyanlarından hangisine, neden üstünlük tanındığı açıkça belirtilmeden yazılı şekilde sonuca gidilmiştir.

Mahkemece yapılması gereken iş, davalı işyerinin market olduğu gözetilerek ihtilaf konusu dönem içerisinde komşu işyeri araştırmasında, market işyerine yakın apartmanlarda o tarihlerde ikamet eden ev sahipleri ile komşu apartmanların apartman görevlileri, yakın berber, kahvehane gibi komşu işyerleri sahipleri ile çalışanları Sosyal Güvenlik Kurumu, vergi dairesi, emniyet, belediye aracılığıyla tespit edilerek bu kişilerin bilgi ve görgülerine başvurulmalı, gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan ve davacının 18.09.2007-01.10.2007 tarihleri arasında dava dışı işyerinde geçen çalışma kaydı nedeniyle hak düşürücü süre yönünden bir değerlendirme yaptıktan sonra sonucuna göre bir karar verilmelidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.