Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/8971 K.2023/2873

Taraflar arasındaki iş kazasında vefat eden sigortalı ile anne ve babasının maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davalılardan Ak Sigorta AŞ ve ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalıların istinaf istemlerinin esastan reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılardan Ak Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacılar vekili asıl dava dosyasının dava dilekçelerinde özetle; davacının T.C.D.D Basmane - Menemen - Aliağa ve Alsancak - Cumaovası Hatları Elektrifikasyon Projesi inşaatında davalılardan Ute İnelin Spain Group'un taşeronu olarak çalışan diğer davalı ...

Enerji İnşaat ve Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin sigortalı işçisi olarak çalışmakta iken 21.12.2002 tarihinde iş kazası geçirdiğini, felç olduğunun tespit edildiğini ve tedavinin de bir netice vermediğini, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları ve diğer sorumlulara dava açma hakkı saklı kalmak kaydıyla sigortalı İsmail lehine 10.000 TL, annesi... ve babası... lehine 5.000 TL'şer maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren faiziyle davalılar Ute İnelin Spain Grup, ...

Enerji İnş Taah San ve Tic Ltd Şti, ... ve Ak Sigorta AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, yargılamanın devamında ıslah dilekçesiyle sigortalı yönünden istenen maddi tazminat 1.062.968,17 TL'ye artırılmıştır.

2. Davacı vekili asıl dava dosyası ile birleştirilen ... 11. İş Mahkemesinin 2009/138 Esas sayılı dosyasında aynı iş kazası nedeniyle sigortalı İsmail lehine 100.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren faiziyle davalılar Ute İnelin Spain Grup, ... Enerji İnş Taah San ve Tic Ltd Şti ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

3. Davacılar vekili asıl dava dosyası ile birleştirilen ... 6. İş Mahkemesinin 2010/526 Esas sayılı dosyasında aynı iş kazası nedeniyle sigortalının annesi... ve babası... lehlerine 15.000 TL'şer manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren faiziyle davalılar Ute İnelin Spain Grup, ... Enerji İnş Taah San ve Tic Ltd Şti, ... ve Rafael Navarro Diaz'dan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl Dosya Davalısı Ute Inelin Spain Group ve Ak Sigorta AŞ vekilleri cevap dilekçelerinde; davanın reddini talep ettikleri anlaşılmıştır.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının işvereninin ... değil, diğer davalı Şirketler olduğunu, bu yönden husumet itirazlarının bulunduğunu, ayrıca davanın 5 yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığını, davaya neden olan olay gününde davacının davalı firmanın çalışma uygulamalarına muhalif olarak kemer kullanmadığını, platformda tel kesmeye çalıştığını, gerekli dikkat ve özeni göstermediğini, hatta laubali tavırlar sergilediği için dengesini kaybedip düştüğünü, davacının geçirmiş olduğu iş kazasında davalı firmanın kusurunun ve ihmalinin bulunmadığını, davalı Şirketin kazadan hemen sonra davacının tedavi sürecinde davacıya her türlü maddi ve manevi desteği sunduğunu, haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; asıl dava dosyasında davacı ...'ün TCDD Basmane-Menemen-Aliağa ve Alsancak- Cumaovası hatları projesi inşaatında işçi olarak çalışmakta iken kaza tarihi olan 12.12.2002 tarihinde geçirmiş olduğu kaza neticesinde yaralandığı, olayın dosyada bulunan SGK raporlarına göre iş kazası niteliğinde olduğu, davacının geçirdiği iş kazası sonucunda %100 oranında kesinleşen sürekli iş göremezlik oranının bulunduğu, meydana gelen iş kazasında davalı ...

Enerji İnşaat Ltd. Şti'nin %50 yine bu şirketin yetkilisi olan ...'ın %5 davalı ...

İnelin Spain Group 'un %10, yine şantiye sorumlusu Rafael Navarro Diaz'ın %10, kazalı işçi ...'ün ise %20 oranında kusurlu olduğunun 02.01.2004 tarihli kusur bilirkişisi raporlarıyla anlaşıldığı, yine davacı ...'ün kusur ve maluliyet oranına göre toplam zararının, davacıya ödenen peşin sermaye değerli gelirinin mahsubu sonrasında 1.068.643,80 TL olduğu gözetilerek taleple bağlı 1.062.968,17 TL maddi tazminatın; dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...

Enerji İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd.

Şti., Ute İnelin Spain Group ve AK Sigorta A.Ş"den(poliçe limitiyle sınırlı olarak) müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, davacılar Teyfik Aktürk ve ...'ün ise %100 oranında maluliyete uğrayan oğullarının çalışamaması ve gelir elde edememesi karşısında oğullarının fiili desteğinden yoksun kalmaları nedeniyle davacıların sosyal ekonomik durumuna göre hakkaniyete uygun olarak 5.000,00 TL'şer maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...

Enerji İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Ute İnelin Spain Group ve AK Sigorta A.Ş"den(poliçe limitiyle sınırlı olarak) müştereken ve müteselsilen alınarak iş bu davacılara verilmesine, davalı ...'a karşı açılan davanın ise; davacı vekilinin 23.03.2016 tarihli celsedeki beyanı ile takip edilmemiş olması karşısında açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Birleşen 11. İş Mahkemesinin 2009-138 Esas sayılı dosyası bakımından ise.

UTE İnelin Sapin Group'a karşı açılan dava yönünden davacı vekilinin 25.03.2013 tarihli celsedeki beyanı ile iş bu davalı hakkındaki davanı takip etmemiş olması karşısında bu davalıya karşı açılan davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, iş kazası neticesininde davacı sigortalının bedensel bütünlüğünün zedelenmesi sonucu zarar gördüğü hususu da nazara alındığında davacının uğramış olduğu,

manevi zararın tazmini amacıyla meydana gelen bedensel zararın niteliği, ağırlığı, tarafların mali ve içtimai durumları tazminata konu fiilin niteliği ve yine davacının zenginleşmesine mahal vermemesi hususları da göz önüne alındığında davacının manevi tazminat talebininde kabulü ile, 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... Enerji İnşaat Ltd Şti ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Birleşen 6. İş Mahkemesinin 2010-526 Esas sayılı dosyası bakımından ise.

UTE İnelin Spain Group ve Rafael Navarro Diaz'a karşı açılan dava yönünden davacı vekilinin 25.03.2013 tarihli celsedeki beyanı ile iş bu davalılar haklarındaki davayı takip etmemiş olması karşısında bu davalılara karşı açılan davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, iş kazası neticesininde davacı anne ve babanın %100 malul olan oğulları ...'ün bedensel bütünlüğünün zedelenmesi sonucu zarar gördüğü hususu da nazara alındığında davacıların uğramış olduğu,

manevi zararın tazmini amacıyla meydana gelen bedensel zararın niteliği, ağırlığı, tarafların mali ve içtimai durumları tazminata konu fiilin niteliği ve yine davacıların zenginleşmesine mahal vermemesi hususları da göz önüne alındığında davacıların manevi tazminat talebininde kabulü ile, 15.000,00 TL'şer manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ...

Enerji İnşaat Ltd Şti ve ...'dan alınarak davacılara verilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... AŞ ve ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Asıl Dosya Davalısı Ak Sigorta AŞ vekili istinaf başvurusunda özetle; yerel mahkeme kararında poliçe limitlerinin açıkça belirtilmesi ve müvekkil şirketin sorumluluğunun açık, net ve yoruma mahal vermeyecek nitelikte olması gerektiğini, hükmün bu yönden eksik olduğunu, müvekkili şirketin sorumlu olduğu tutarın gerekçeli karar ile belirli olmayıp kararın icrasının güçleştiğini, mahkeme kararında hükmedilen tazminatın tamamından müvekkili şirketin sorumlu tutulmuş olmasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuruna karşılık gelen kısım kadar olduğunu,

dolayısıyla müvekkili şirketin sorumlu olacağı kısmın hesaplanan tazminatın %50 kusuruna karşılık gelen tutar olacağını, fakat tüm davalıların toplam kusuru olan %80 kusura göre yapılmış hesaplama doğrultusunda hüküm kurulduğunu, davanın ...'ün sürekli iş göremezliği nedeniyle ikame edilmiş bir dava olup kazalı işçinin anne ve babasına destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Birleşen Dosyalar Davalısı ... vekili istinaf başvurusunda özetle; alacak belirli hale geldikten sonra davacının davasını belirsiz alacak davasına dönüştürmesinin H.M.K.'nun 107 nci maddesine göre mümkün olmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafından tam ıslah ile belirsiz alacak davasına dönüştürülen iş bu davada, alacağın miktarının 09.05.2015 tarihli hesap bilirkişi raporunda 1.068.643,80 TL olarak hesaplandığını, açıkça belirli olan bir alacak için, 23.12.2015 tarihli tam ıslah dilekçesi ile işbu davanın belirsiz alacak davasına dönüştürülemeyeceğini,

yerel Mahkeme tarafından asıl dava yönünden zamanaşımı def'inin gözetilmediğini, iş kazalarından doğan tazminat davalarında zamanaşımı süresinin on yıl olup, kazanın 21.12.2002 tarihinde meydana geldiğini, 12.02.2004 tarihinde dava açıldığından alacağın zamanaşımına uğradığını, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, birleşen davalar yönünden zamanaşımı def'ilerinin gözetilmediğini, söz konusu kaza nedeniyle ...

10. Asliye Ceza Mahkemesinin 2003/233 Esas sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda faillerin öğrenildiği gözetildiğinde birleşen davalar yönünden Borçlar Kanununda düzenlenen 1 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiğini, müvekkilinin işveren vekili olduğuna ilişkin değerlendirme yapılan bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, müvekkiline kusur atfedilemeyeceğini, kaza tarihinde müvekkilinin davalı ... Enerji İnş. Taah. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin yetkilisi olduğunu ancak işveren vekili olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkilin kusuru oranı gözetilmeksizin işveren ile birlikte müşterek müteselsil sorumlu olduğunun kabul edilemeyeceğini, davacılar tarafından manevi tazminat talebiyle açılan birleşen davalarda, tarafların kusur oranlarının gözetilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilinin yalnızca %5 oranında kusuru olduğu değerlendirilmesine rağmen, birleşen her iki davada da %100 oranında kusurluymuş gibi hüküm tesis edilmesinin hatalı olduğunu, davacılar tarafından, birleşen ...

11. İş Mahkemesinin 2009/138 Esas sayılı dosyasında Ute İnelin Grup, birleşen ... 6. İş Mahkemesi 2010/526 Esas sayılı dosyasında Ute İnelin Group ve Rafael Navarro Diaz yönünden davalardan vazgeçildiğini, ancak yerel mahkeme tarafından kusur sorumluluğu payı açısından yargılama aşamasında bu durumun müvekkili lehine gözetilmediğini, kazalı ...'ün %20'den daha fazla kusurunun olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, olaydan dolayı davalı ...

Inelin Spain Goup'un sorumluluğu olmasına rağmen müvekkiline mesul olmadığı hususlardan dolayı kusur atfedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilirkişi tarafından davacının 2040 yılına kadar fiilen çalışıp, 26.11.2040 tarihinde emekli olacağı esasından hareketle hesap yapılmış ise de, davacının ilk sigortalılık tarihinin rapora yansıtılmadığını, tazmini gereken maddi zarar miktarının hesaplanma şekli ve hesap edilen miktarlara dair ayrıntılı bir açıklama yer almayıp fahiş artış oranlarının uygulandığını, bilirkişi tarafından hesaplanan %10’luk artış oranının,

geçmiş ve güncel verilerin dahi çok üstünde olduğundan raporun hükme esas alınmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkeme tarafından birleşen davalar yönünden davacılar lehine hükmolunan manevi tazminat miktarlarının Yargıtay içtihatlarına aykırı ve fazla olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; davalı ...

AŞ vekili istinaf itirazları yönünden yapılan incelemede Mahkemece verilen kararda davalı ... yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere müştereken ve müteselsilen tahsil kararının verildiği, sigortacının poliçede gösterilen limitle sorumlu olacağı açık olup poliçede şahıs başına bedeni teminat miktarı nazara alındığında davalı vekilinin istinaf itirazlarının yerinde olmadığı gözetilerek davacı ... lehine hükmedilen maddi tazminat hükmüne yönelik istinaf itirazının HMK'nin 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, davacılar ... ve ... için hükmedilen maddi tazminat kararlarına yönelik istinaf dilekçesinin,

hükümlerin miktar itibariyle kesinliği nedeniyle reddine karar verilmiş, davalı ... vekili istinaf itirazları yönünden yapılan incelemede dosya içeriğine göre kusur oranına ve zamanaşımına yönelik istinaf sebeplerinin yerinde görülmediği, her ne kadar birleşen davalar davalısı vekili, asıl davaya karşı zamanaşımına yönelik istinaf sebepleri ileri sürmüş ise de, tarafı olmadığı bir davaya karşı ileri sürdüğü zamanaşımı def'ine itibar edilmesinin mümkün olmadığı, bu konuda, tarafı olduğu birleşen davalar yönünden yaptığı zamanaşımı savunması incelendiğinde ise birleşen ...

11. İş Mahkemesinin 2009/138 Esas sayılı davasının dava tarihi 09.03.2009, birleşen ... 6. İş Mahkemesinin 2010/526 Esas sayılı davasının dava tarihi 24.06.2010 tarihi olduğu, dava konusu kaza tarihi olan 21.12.2002 ile birleşen dava tarihleri arasında 10 yıllık zamanaşımı süresi geçmediğinden bu yöndeki istinaf sebebinin yerinde olmadığı,

asıl davada kazalı ... yararına maddi zarar hesaplamasına yönelik o davanın tarafı olmayan birleşen dava davalıları vekilince ileri sürülen istinaf sebeplerinin reddi gerektiği, davacılar tarafından, birleşen davalardaki tebligat aşamasının uzunluğu nedeniyle atiye bırakılan davalar olduğundan bu durumun davalı lehine nazara alınması talebinin yerinde olmayıp herhangi bir feragat beyanın da bulunmadığı, davacı-kazalının meslekte kazanma güç kaybı oranı (%100), davalı-işverenlerin kusurlarının ağırlığı, olayın oluş şekli, davacının kusur durumu (%20), kaza tarihi, davacının kaza tarihindeki yaşı gözetildiğinde, mahkemece birleşen ...

11. İş Mahkemesinin 2009/138 Esas sayılı dosyasında davacı- kazalı için hükmedilen 100.000,00 TL manevi tazminat ve ... 6.İş Mahkemesinin 2010/526 Esas sayılı dosyasında anne ve babası için hükmedilen 15.000,00'er TL manevi tazminat hükümlerine yönelik davalı istinaf itirazlarının da yerinde olmadığına işaretle ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... AŞ vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... AŞ vekili temyiz sebepleri olarak özetle; poliçe limitinin kararda açıkça beliritlmesi gerektiğini, %50 şirket Kusuru ile sorumlu tutulması gerekirken %80 kusurdan sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, sigortalı hayatta olmasına karşın davacı anne ve babasına desteklik tazminatı hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

C.A. Davalı ... AŞ vekillinin davacı ... ve ... lehine hükmedilen maddi tazminatlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde

1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

3.Dosya içeriğine göre, İlk Derece Mahkemesinin 25.11.2021 tarihli kararında davacı ... ve... lehlerine 5.000,00 TL'şer maddi tazminata hükmedildiği kararın istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 12.05.2022 tarihli kararında bu hükümlere yönelik istinaf başvurusunun kesinlikten reddine karar verildiği, hükmedilen bu tazminatların ayrı ayrı Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davalı vekillinin bu hükümlere yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

C.B. Davalı ... AŞ vekillinin davacı ... lehine hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazası neticesinde sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi tazminat alacağına kazanıp kazanamadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddeleri, 4857 sayılı İş Kanunun 77, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 51, 52, 53, 54, 55 ve 417 nci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16,19 ve 21 nci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz edenin sıfatına, temyiz kapsam ve nedenlerine ve özellikle somut olayda;

davalı ... şirketinin işveren mali mesuliyet sigorta poliçesi nedeniyle sorumluluğunun bulunduğu bu kapsamda işverene yöneltilecek tazminat taleplerinden poliçe limitleriyle sınırlı sorumlu olacağının açık olmasına ve mahkemece kurulan hükümde bu hususlara riayet edilerek hüküm kurulmuş olmasına göre davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçelerin yerinde olduğu gözetilerek hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı ... AŞ vekilinin davacı ... ve ... lehlerine hükmedilen maddi tazminat hükümlerine yönelik temyiz istemlerinin miktardan REDDİNE,

2. Davalı ... AŞ vekilinin davacı ... lehine hükmedilen maddi tazminat hükmüyle ilgili Bölge Adliye Mahkemesince verilen karara ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca hükmün ONANMASINA,

Aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenlere yükletilmesine