Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/9008 K.2022/12995

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi No :

Dava, sigorta başlangıç tarihinin tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu. Temyiz konusu hükme ilişkin dava, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının, davalı işverene ait işyerinde 04.09.1991 tarihinden itibaren 15 gün çalıştığının tespiti ile Kurum kayıtlarının düzeltilmesine karar verilmesini istemiş; 12.03.2021 tarihli duruşmadaki beyanında, davacının, davalı işveren yanında 04.09.1991 tarihinde 1 gün fiilen çalıştığının ve sigortalılık başlangıç tarihinin 04.09.1991 olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

II-CEVAP

Davalı işveren davaya cevap vermemiştir. Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın reddini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda, davanın reddine karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

... 16. İş Mahkemesi'nin 16.11.2021 tarih, 2020/5 Esas ve 2021/416 Karar sayılı kararına yönelik, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davacı vekili, mahkemece dinlenen tanıkların bir kısmının beyanına itibar edilip bir kısmının beyanına itibar edilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini belirterek, hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dava sigortalılık başlangıcının tespiti istemine ilişkin olup, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Geçici 7. maddesi uyarınca yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir.

Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; 4.9.1971 doğumlu davacı adına ... sicil sayılı .... Tic. Ltd. Şti. unvanlı işyerinden verilen işe giriş bildirgesinin ... varide numarasıyla 4/10/1991 tarihinde Kurum kayıtlarına girdiği, sigortalının ve işverenin imzasının bulunduğu, sigorta sicil numarasının davacının sonraki hizmetlerinde de kullanıldığı, .......... Tic. Ltd. Şti. unvanlı işyerinin 13.02.1986-30.04.1994 tarihleri arasında yasa kapsamında olduğu, dönem bordrolarının getirtildiği, tespit istenen dönemde tek bordrolu çalışan ...’in ve davacı tanıklarının dinlendiği anlaşılmaktadır.

İnceleme konusu eldeki davada, davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 04.09.1991 tarihinde 1 gün çalıştığının ve sigortalılık başlangıç tarihinin 04.09.1991 olduğunun tespitine karar verilmesini istemiş, mahkemece, davacı adına işe ilk giriş bildirgesi verilmiş olmasına karşın fiilen iş yerinde çalıştığını gösterir dosya kapsamında herhangi bir bilgiye ulaşılamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Mahkemece yapılacak iş, dinlenen bordro tanığı ...’in, işyerinde 3 kişinin çalıştığını, davacının bunlardan biri olabileceğine yönelik beyanı karşısında, davalı Kurumdan davacı hakkında düzenlenen işe giriş bildirgesinin aslı ile davacının mukayeseye uygun imza örnekleri temin edilip, mahkeme huzurunda imza ve yazı örnekleri de alınarak 4.9.1991 tarihli işe giriş bildirgesi üzerinde bilirkişi marifetiyle imza incelemesi yaptırılmak suretiyle aidiyeti saptanmalı, davacının çalışmasının geçtiği iddia edilen işyerine o tarihte komşu olan işyerlerinin sahipleri davalı Kurumdan sorulmak suretiyle tespit edilerek,

bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle çalışma olgusu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/8. maddeleri gereğince kanıtladıktan sonra davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek oluşacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı biçimde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararı kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.