Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/9017 K.2023/1013

2 -Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 16.04.2019

HÜKÜM/KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

... 1. İş Mahkemesi

SAYISI

2019/133 E., 2020/37 K.

Taraflar arasındaki itibari hizmet süresi tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 10.05.2004 tarihinden bu yana davalı işverene ait işyerinde baskı elemanı ve sonrasında baskı operatörü olarak çalıştığını, davalı şirketin ... kodu 1815 olan ambalaj malzemesi üzerine basım faaliyetini sürdürdüğünü, müvekkilinin davalı işyerinde sürekli olarak baskı mürekkep ve kimyasallar ile temas ettiğini, makina başında sürekli olarak fazla gürültüye maruz kaldığını beyanla, müvekkilinin davalı işverene ait işyerinde 10.05.2004 - 30.09.2008 tarihleri arasına ilişkin çalışmalarının itibari hizmet süresinden sayılarak bu sürenin prim ödeme gün sayısı ve sigortalılık süresine eklenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir

II. CEVAP

Davalı ... Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. vekili, davacının talebinin zamanaşımına uğradığını, faaliyet konusu itibari ile müvekkili şirket işyerinde itibari hizmetten yararlanma koşullarının bulunmadığını, davacının müvekkili şirket işyerinde üretim bölümünde çalışmadığını, dosyaya sunulacak olan delillerin işyerindeki çalışma koşullarının olumsuz olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili, müvekkili Kurumun davada fer'i müdahil olması gerektiğini, davanın hak düşürücü süreye uğradığını, davalı işverene ait işyerinin yasa kapsamında yer almadığını, davacının 2098 sayılı Kanun'dan yararlandırılabilmesi için kanun kapsamına giren bir işte çalıştığını işverenden alacağı belge ile kanıtlaması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

Davalı ... Ambalaj San. ve Tic.

A.Ş. vekili, eksik inceleme sonucu karar verildiğini, zamanaşımı ve hak düşürücü süre bakımından itirazlarının dikkate alınmadığını, müvekkilinin faaliyet konusunun 506 sayılı Kanun'da itibari hizmetten yararlanmak için öngörülen faaliyet konularından hiçbirine girmediğini, müvekkili şirketin basım (matbaa) ve gazetecilik iş kolunda faaliyet göstermediğini, ambalaj fabrikası olan ve gıda maddelerinin ambalaj üretimini yapan müvekkilinin bu kanun kapsamına girmediğinin aşikar olduğunu, davacının müvekkili nezdinde çalıştığı bölümde sağlığını olumsuz yönde etkileyecek kimyasal maddeler bulunmadığını,

işyerinde insan sağlığı ve çalışma gücünü olumsuz yönde etkileyerek, yaşam süresini kısaltan ağır ve yıpratıcı çalışma koşullarının mevcut olmadığını beyanla istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı Kurum vekili, davalı işverene ait işyeri mahiyeti itibariyle ambalaj baskı olup, yasa kapsamında yer almadığını, davacının 2098 sayılı Kanun'dan yararlandırılabilmesi için kanun kapsamına giren bir işte çalıştığını işverenden alacağı belge ile kanıtlaması gerektiğini, müvekkili Kurum fer'i müdahil olması gerekirken bu talepleri hakkında karar verilmediğini, davalı sıfatı kabul edilerek aleyhe vekalet ücretine hükmedildiğini beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının, dilme makinesi operatörü konumunda geçen çalışmasının, itibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektirir koşullarda geçip geçmediğinin tespiti amacıyla, bilirkişi kurulu katılımıyla işyerinde keşif yapılarak tarafların bildirdiği tanıklar da dinlenip; bilirkişi kurulundan, konuya ilişkin yargısal denetime elverişli irdeleme içeren rapor alındığı; hükme dayanak alınan rapor içeriğinde, dava konusu uyuşmazlık yönünden;

işyerinin kapsamı, çalışma düzeni ve koşulları ile bölümleri ve bu bölümlerin taşıdıkları özellikler, hangi bölümlerdeki çalışmalarda söz konusu yasal düzenlemede sayılan fiziksel dış etkenlere maruz kalındığı ve buna bağlı olarak itibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektirir işlerden olup olmadığı yönlerinin teknik özellikleri ortaya konularak belirlendiği; bu kapsamda, kesinleşen mahkeme kararları uyarınca matbaa işyeri sınıfında değerlendirilmesi gereken işyeri kapalı alanında baskılı ambalaj malzemesi üretim işinin firmanın ana işi olduğu;

baskı bölümü, kesme bölümü, plastik torba bölümü ve yardımcı tesislerden oluşan işyerinde tifdruk rotatif baskı makineleri, flekso rotatif baskı makineleri ile laminasyon makinelerinin baskı bölümü olarak adlandırılan kısımda ve aynı çatı altında yer aldığı, baskı bölümü ile diğer bölümler arasında duvar bölme omadığı,

makinelerin çalışması esnasında ortaya çıkan solvent gaz ve buharı, mürekkep, boya, tutkal kokusunun tüm bölümlere yayıldığı tespitinin yapılan işyerinde, çeşitli gıda, kimyevi ve hijyen malzemelerinin değişik ebatta ambalajlanmasını sağlayan metaryaller üzerine baskı ve laminasyon işi yapılması esnasında, mürekkep, etil alkol, izopropil alkol, etil asetat, toluen gibi kimyasallar kullanıldığı; baskı işinin gravür tekniği ile silindir üzerine uygulandığı, makina temizliğinin solventle yapıldığına ilişkin tespitler ışığında; davacının, solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışarak,

işyeri ortamındaki etkenlere maruz kaldığı için itibari hizmet süresinden yararlanma koşullarına sahip olduğu, istinaf kanun yoluna başvuran davalıların dilekçelerinde yer verdikleri itirazların, sıralanan gerekçeler ışığında yerinde olmadığı; ayrıca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davalıların istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunduğu gerekçelerle temyiz talebinde bulunmuştur.

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, itibari hizmet süresi tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile

2. 506 sayılı Kanun Ek 5 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

...