Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/9238 K.2022/12073

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı ve fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı ve fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı dava dilekçesinde özetle; davalı iş yerinde 11.05.2013 tarihinde kat ve temizlik görevlisi olarak çalışmaya başladığını, davalı iş yerinin davalı kuruma 2013 yılı Aralık ayına kadar olan çalışmalarını eksik bildirmiş olduğunu, 2014 yılının Ocak ayından 2014 yılının Temmuz ayına kadar olan çalışmalarının ise eksiksiz bildirilmiş olduğunu belirterek, 11.05.2013 tarihinden 2013 yılının Aralık ayına kadar davalı iş yerinden davalı kuruma eksik bildirilen hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II- CEVAP

Fer-i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili kurum tarafından yapılan işlemlerde kanun ve mevzuata aykırılık bulunmadığını ve müvekkili kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı işveren vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 01.07.2013-31.12.2013 tarihleri arasında davalı iş yerinde kısmi süreli olarak çalıştığını, 01.07.2013 tarihinden önce davalı iş yerinde çalışmalarının olmadığını, davacının hizmet sürelerinin davalı kuruma bildirildiği kadar olduğunu belirterek, davanın reddine karar talep etmiştir.

III- MAHKEME KARARI

A- İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

“Davacının davasının kabulüne, davacının davalı işverene ait 1071004.34.05 sigorta sicil numaralı işyerinden 01.07.2013 - 31.12.2013 dönemindeki çalışmalarının 30 gün esasına göre bildirilmesi gerektiği kanaatine varılarak Kuruma bildirilenler dışında; 01.07.2013 - 31.12.2013 tarihleri arasında 150 gün ve günlük 34,05 TL Kazançla daha sigortalı olarak çalıştığının tespitine” karar verilmiştir.

B- BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

“Davalı şirket ile Feri Müdahil Kurumun istinaf istemlerinin reddine” karar verilmiştir.

TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı ve feri müdahil kurum vekilleri, davacının çalışmalarının eksiksiz olarak kuruma bildirildiği, davanın ispatlanamadığı, tanık beyanlarının soyut ve yetersiz olduğu, eksik araştırma ve incelemeyle karar verildiği gerekçeleriyle kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9. maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”

Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Tanık beyanları değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren, işçi ve işyeriyle ilişkileri düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça bordrolu, komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar da dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.

Somut olayda, dinlenen tanık beyanları ve toplanan deliller hükme esas alınarak davanın kabulüne karar verilmişse de verilen karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

Mahkemece, dinlenen tanıkların beyanlarının hüküm kurmak için yetersiz olduğu gözetilmeli, işyerinin 6 katlı 97 odalı otel olduğu dikkate alınarak, otelin kapsam ve kapasitesi belirlenmeli, işverence kat görevlisi olarak kuruma bildirim yapılan diğer çalışanlarla ve kısmi çalışmalarla kat görevi hizmetinin yerine getirilip getirilemeyeceği gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırılarak belirlenmeli, bordro tanıklarının somut beyanları da alınmak suretiyle çalışmanın süresi, şekli, tam-kısmi zamanlı olup olmadığı hiçbir tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirlendikten sonra oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

O halde, davalı ve fer’i müdahil Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesince verilen istinaf istemlerinin esastan reddine dair karar kaldırılarak ilk derece mahkemesince verilen karar bozulmalıdır.