Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/9383 K.2022/12487

Dava, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece bozmaya uyularak hükümde belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacının temyizine gelince;

Ödeme emrine konu prim borçları yönünden, tüzel kişi işverenlerin ortak ve yetkililerinin kamu alacaklarından sorumluluğu; mülga 506 sayılı Kanunun 80, bazı maddeleri dışında 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunun 88, 6183 sayılı Kanunun 35 ve mükerrer 35. maddelerinde düzenlenmiştir.

506 sayılı Kanunun 80. maddesi. "Sigorta primlerini haklı sebepleri olmaksızın, birinci fıkrada belirtilen süre içerisinde tahakkuk ve tediye etmeyen kamu kurum ve kuruluşların tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri mesul muhasip, sayman ile tüzelkişiliği haiz diğer işverenlerin üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri kuruma karşı, işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur." hükmünü öngörmüş.

5510 sayılı Kanunun 88. maddesinde de bir kısım farklar dışında anılan maddeye benzer düzenleme getirmiş olup, "Kurumun sigorta primleri ve diğer alacakları haklı bir sebep olmaksızın bu Kanunda belirtilen sürelerde ödenmez ise kamu idarelerinin tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri, tüzel kişiliği haiz diğer işverenlerin şirket yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri ile kanuni temsilcileri Kuruma karşı işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur." hükmünü getirmiştir.

6183 sayılı Kanunun 35. maddesinde; limited şirketlerin ortaklarının, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olacakları düzenlenmiş; mükerrer 35. maddesinde ise; amme alacakları ve bu bağlamda davalı Kurumun işveren tüzel kişilerden prim ve diğer alacaklarının, tüzel kişinin mal varlığından kısmen veya tamamen tahsil edilememesi ya da tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması halinde kanuni temsilcilerin şahsi mal varlıklarıyla sorumlu olacağı belirtilmiştir.

Yukarıdaki düzenlemelerden anlaşılacağı üzere, Kurumun prim alacağına ilişkin olarak işveren ile birlikte müteselsilen sorumluluk koşullarının oluşması için, işveren kamu kurum ve kuruluşu ise, kamu görevlilerinin tahakkuk ve tediye ile görevli olması, tüzel kişiliğe haiz diğer işyerlerinde ise üst düzey yönetici ya da yetkilisi ve kanuni temsilci sıfatıyla işveren tüzel kişiliği temsil ve ilzama yetkili bulunulması gerekir. Ancak, 5510 sayılı Kanunun 88. maddesi burada bir ayrıma giderek özellikle şirket yönetim kurulu üyelerinin, temsil ve ilzam yetkisi aranmaksızın (haklı sebepleri olmazsa) müştereken ve müteselsilen sorumlu olacaklarını ayrıca belirtmiştir.

Eldeki dava dosyasında, davacı tarafından adına düzenlenen 2008/011222, 2008/011223,2012/010435, 2012/012939, 2012/010829 takip numaralı ödeme emirlerinin iptali isteminde bulunulduğu, dava konusu ödeme emirlerine konu borcun dava dışı Kahramanmaraş Spor Kulübü Derneği’ne ait 2007/9-12.,2008/1-2. ayları ve 2010/6-12. ve 2011/1-5. ayları arası dönemine ilişkin prim, işsizlik sigortası primi, damga vergisi ve gecikme zammı borçlarından dolayı düzenlendiği,

Dairemiz bozma ilamı sonrası Mahkemece, davacının dava dışı Kahramanmaraş Spor Kulübü Derneği’nin Yönetim Kurulu Üyesi olarak bulunduğu 27.06.2010-01.05.2011 tarihleri arasındaki borçlarından 5510 sayılı Kanunun 88. maddesinin 20. fıkrası gereğince müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 2008/011222 ve 2008/011223 takip numaralı ödeme emirlerine konu alacaklardan dolayı davacının borçlu olmadığının tespiti ile ödeme emirlerinin iptaline, 2012/010435, 2012/012939, 2012/010829 takip numaralı ödeme emirlerinin iptaline yönelik taleplerin reddine, şeklinde hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Açıklanan yasal düzenlemeler çerçevesinde eldeki dosyada, dava dışı Kurum borçlusu dava dışı Kahramanmaraş Spor Kulübü Derneği’ne ait 30.06.2010 tarih ve 72 no lu, 01.05.2011 tarih ve 110 no lu Yönetim Kurulu kararları ile Derneği temsil ve ilzam yetkisinin davacı dışındaki kişilere bırakıldığı görülmekle davacının ihtilaf konusu 2010/6-2011/5 ayları arası dönemine ilişkin borçların tamamından sorumlu olmadığı ortadır. Hal böyle olunca Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekir iken hatalı değerlendirme neticesi yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.