Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/9475 K.2022/10835

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar Kurum ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, ... Petrol unvanlı petrol istasyonunda 28.04.1997-15.10.2006 tarihleri arasında çalıştığından Kuruma bildirilmeyen hizmet süresinin tespitini talep etmiş olup, Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, davacının 10/12/1999-31/7/2000 döneminde davalı ...’e ait ... sicil no’lu iş yerinde çalıştığı ve mezkur iş yerinde kuruma bildirilmeyen; 10/12/1999-31/7/2000 tarihler arasında 231 gün ve 26/1/2006-15/10/2006 döneminde davalı ...’e ait ... sicil no’lu iş yerinde çalıştığı ve mezkur iş yerinde kuruma bildirilmeyen; 26/1/2006-15/10/2006 tarihler arasında 14 gün olmak üzere davacının davalı ...' e ait işyerinde her iki toplam 245 gün çalışma süresinin olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Yasanın 79/10 maddesidir. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği, çalışma olgusunun da tanık dahil her türlü delille ispatlanabilmesi nedeniyle delil serbestliği bulunduğu göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu davada, davacı adına düzenlenen ve imzası davacıya ait olduğu tespit edilen ... işe giriş tarihli bildirgede işyeri sicil numarasının 29367, işyeri unvanın ise ... Petrol olduğu, davacının davalı ... adına tescilli ... sicil sayılı işyerinden 26.01.2006-01.10.2006 tarihleri arasında hizmet bildiriminin bulunduğu, müşteri, komşu ve akraba olan davacı tanıklarının beyanlarına itibar edilerek sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, işe giriş bildirgesinde yazılı bulunan 29367 ve davacının hizmet bildiriminin yapıldığı 11845 sicil sayılı işyerlerinin işyeri tescil bilgileri ile dönem bordroları getirtilerek, davacının hizmetlerinin tespitine karar verilen dönemler bakımından kanaat edinmeye yeter sayıda bordrolu tanıklar dinlenerek çalışmanın gerçekliliği ve eylemli bir çalışma olup olmadığı tespit edilmeli böylelikle uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; açık ve net bir biçimde belirlenerek ortaya konulduktan sonra, sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar Kurum ve ... vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.