Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/9579 K.2022/13968

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi No : .....

Dava, aidiyet tespiti ile yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti ve yasal faiziyle ödenmesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince davalı kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, müvekkilinin ...-...-... sigorta sicil numaraları ile sigortalı hizmetlerinin bulunduğunu, müvekkilinin sigortalı hizmetlerinin birleştirilmesi ve bu şekilde aylığa hak kazanabilmesi için davalı Kuruma ilk olarak 15.01.215 tarih ... sayılı dilekçe ile başvuru yapıldığını, başvuruya olumlu cevap verilmeyince ikinci olarak 20.03.2019 tarih ... sayılı dilekçe ile başvuruya idare tarafından olumlu cevap verilmediğini, son olarak 15.10.2020 tarihli dilekçe ile talepte bulunduklarını, davalı Kurumun yapılacak başkaca bir işlem olmadığı,

yargı yolunun açık olduğunu bildirdiğini, davalı Kurumun 09.02.2015 - 09.01.2020 - 19.11.2020 tarihli cevaplarında müvekkilinin ...-...-... sicil numaralı işyerlerindeki işe giriş bildirgelerinde kimlik bilgilerinin eksik olduğunu ve bu sebeple hizmet birleştirme işlemlerinin yapılamadığının belirtildiğini, 09.02.2015 - 09.01.2020 tarihli cevaplarda belirtilen eksikleri 15.10.2020 tarihinde yazmış oldukları dilekçede tamamlamış olmalarına rağmen, Kurumun müvekkilinin hizmet birleştirme talepleri hakkında bir işlem tesis etmediğini, bu durumun davacının mülkiyet hakkını ihlal ettiğini,

müvekkilinin isteğe bağlı sigortalılıkta geçen sürelerinin de bulunduğunu, isteğe bağlı sigortalılıkta geçen sürelerin hesaplanıp emeklilik işlemlerinde dikkate alınması gerektiğini, 2829 sayılı Kanun uyarınca, müvekkilinin hizmetlerinin birleştirilmesinde hiçbir engel bulunmadığını beyanla, müvekkilinin hizmet sürelerinin birleştirilerek aylığa hak kazandığının tespitine ve hak kazandığı tarihten itibaren aylığın bağlanmasına, aylık almayı hakettiği tarihten itibaren alamadığı tüm aylıklarının hesaplanıp hak ettiği tarihten itibaren işlyecek yasal faiziyle Kurumdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı vekili, Kurum kayıtlarında, ... sigorta sicil numarasının ... kızı, ..., 12.06.1953 doğumlu, ...’ye ait olduğu, ... numarasıyla (4/c) kapsamında 01.02.2002 tarihinden itibaren 4/c ölüm aylığı (kız yetim) aldığının tespit edildiğini, davacı tarafından 20.03.2019 tarih, ... sayılı dilekçe ile Kuruma hizmet birleştirme başvurusu yapılması üzerine, ... tarafından verilen cevabi yazıda, ...-...-... sigorta sicil numaralı tescil kütüklerinin ve ... sigorta sicil numarası ile tescilli sicil dosyasının incelenmesi sonucunda, davacının 06.07.1964 tarihli işe girişinin mevcut olduğunu, ... ve ... sicil numaralı işe giriş bildirgelerindeki kimlik bilgileri eksik olduğundan sicil birleştirme işlemlerinin yapılamadığının belirtildiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; "Davanın kısmen kabulü ile; Davacı ...’nin Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarında ... sigorta sicil numarası ile işlem gören ve bu sigorta sicil numaraları ile geçen hizmetlerin birleştirilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, " karar verilmiştir.

İstinaf kanun yoluna başvuran davalı vekili, itiraz ettikleri bilirkişi raporuna dayalı ve yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan karar verildiğini, aidiyet davalarında yazılı ve fenni delillerle ve geçerliliği kabul edilen belgelerin, tanık sözlerine karşın öncelik taşıdığından gerçeğin saptanması açısından tanık sözlerinden ayrı olarak işin kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde etraflıca araştırılması ve araştırma yönteminin ve izlenecek yolun ve olması gerektiğinin saptanması,

gerçeğin saptanması için öncelikle iddia sahibinin gerçek nüfus kayıtları ile Kurumda veya işyerinde kayıtlı olan şahsa göre nüfus kayıtlarının sorulması ve getirilmesi, böyle bir şahıs varsa titizlikle araştırılıp duruşmaya çağırılıp, dinlenmesi, işyerinde sigortalıyı çalıştıran sorumlu kişinin ve kişilerin bulunarak bilgisine başvurulması, ücret ödeme bordrolarındaki imzalar ile parmak izi, kurum ve işyerindeki fotoğraflı belgelerin incelenmesi ve sonuca göre karar verilmesi gerektiği yönünde Yargıtay'ın yerleşik görüşü bulunduğunu beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

... 1. İş Mahkemesinin 15.02.2022 tarih, 2021/25 Esas ve 2022/19 Karar sayılı kararına yönelik davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı kurum vekili, davaya konu kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79’uncu maddesidir. Bu tür aidiyet ve tespit davalarında gerçeğin tam olarak saptanması için, işin kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde etraflıca araştırılması gereği ortadır. Vazgeçilemez ve devredilemez nitelikteki temel haklardan olan sosyal güvenlik hakkının yaşama geçirilmesine yönelik tespit ve aidiyet davalarının kamu düzenine ilişkin davalardan olduğu gözetilerek, davacının iddiasının gerçekliğinin resen araştırma ile saptanması gereklidir.

Dosyada mevcut kayıtlardan;

Kurumda ... sicil sayılı dosyada işlem gören .... Şirketi tarafından ... adına düzenlenmiş 01.06.1964 işe giriş tarihli sigortalı işe giriş beyannamesi bulunduğu, sigortalı bilgileri kısmında sadece “...” isminin yazılı olduğu, başkaca bir kimlik bilgisinin ve sigorta imzasının yer almadığı, işveren imzası içerdiği, sigortalının sigorta sicil numarası kısmında “...” yazılı olduğu,

İşyeri sicil numarası okunaksız .... Şirketi tarafından ... adına düzenlenmiş 06.07.1964 işe giriş tarihli sigortalı işe giriş beyannamesi bulunduğu, sigortalı bilgileri kısmında isim soy isim:..., baba adı ..., doğum yeri ..., doğum tarihi 12.06.1953 olarak yer aldığı, işe giriş bildirgesinin sigortalı ve işveren imzasını içerdiği, sigortalının sigorta sicil numarası kısmında “...” yazılı olduğu,

Kurumda ... sicil sayılı dosyada işlem gören ... unvanlı işyeri tarafından ... adına düzenlenmiş 29.06.1964 işe giriş tarihli sigortalı işe giriş beyannamesi bulunduğu, sigortalı bilgileri kısmında sadece “...” isminin yazılı olduğu, başkaca bir kimlik bilgisinin ve sigortalı imzasının yer almadığı, işveren imzası içerdiği, sigortalının sigorta sicil numarası kısmında “...” yazılı olduğu,

Kurumda ... sicil sayılı dosyada işlem gören ... unvanlı işyerince ... adına düzenlenmiş 17.09.1968 işe giriş tarihli sigortalı işe giriş bildirgesi bulunduğu, sigortalı bilgileri kısmında isim soy isim:..., baba adı ..., doğum yeri ..., doğum tarihi 1953 olarak yer aldığı, işe giriş bildirgesinin işveren imzasını içerdiği, sigortalının sigorta sicil numarası kısmında “...” yazılı olduğu,

Kurumda ... sicil sayılı dosyada işlem gören ... unvanlı işyerince ... adına düzenlenmiş 01.11.1972 işe giriş tarihli sigortalı işe giriş bildirgesi bulunduğu, sigortalı bilgileri kısmında isim soy isim:..., baba adı ..., doğum yeri ..., doğum tarihi 1953 olarak yer aldığı, işe giriş bildirgesinin sigortalı ve işveren imzasını içerdiği, sigortalının sigorta sicil numarası kısmında “...” yazılı olduğu,

Kurumda ... sicil sayılı dosyada işlem gören ... unvanlı işyerince ... adına düzenlenmiş 01.11.1972 işe giriş tarihli sigortalı işe giriş bildirgesi bulunduğu, sigortalı bilgileri kısmında isim soy isim:..., baba adı ..., doğum yeri ..., doğum tarihi 12.06.1953 olarak yer aldığı, işe giriş bildirgesinin sigortalı ve işveren imzasını içerdiği, sigortalının sigorta sicil numarası kısmında "...” yazılı olduğu,

Kurumda.......... sicil sayılı dosyada işlem gören.... Şti unvanlı işyerince ... adına düzenlenmiş 04.12.1968 işe giriş tarihli sigortalı işe giriş bildirgesi bulunduğu, sigortalı bilgileri kısmında isim soy isim:..., baba adı ..., doğum yeri ..., doğum tarihi 13.06.1953 olarak yer aldığı, işe giriş bildirgesinin sigortalı ve işveren imzasını içerdiği, sigortalının sigorta sicil numarası kısmında “...” yazılı olduğu,

Kurumda.......... sicil sayılı dosyada işlem gören .......... Koll. Şti unvanlı işyerince ... adına düzenlenmiş 12.06.1967 işe giriş tarihli sigortalı işe giriş bildirgesi bulunduğu, sigortalı bilgileri kısmında isim soy isim:..., baba adı ..., doğum yeri ..., doğum tarihi 1953 olarak yer aldığı, işe giriş bildirgesinin sigortalı ve işveren imzasını içerdiği, sigortalının sigorta sicil numarası kısmında “...” yazılı olduğu,

Kurumda ... sicil sayılı dosyada işlem gören .... Şti unvanlı işyerince ... adına düzenlenmiş 27.09.1966 işe giriş tarihli sigortalı işe giriş bildirgesi bulunduğu, sigortalı bilgileri kısmında isim soy isim:..., baba adı ..., doğum yeri ..., doğum tarihi 1953 olarak yer aldığı, işe giriş bildirgesinin sigortalı ve işveren imzasını içerdiği, sigortalının sigorta sicil numarası kısmında “...” yazılı olduğu,

Kurumda ... sicil sayılı dosyada işlem gören ... unvanlı işyerince ... adına düzenlenmiş 01.08.1974 işe giriş tarihli sigortalı işe giriş bildirgesi bulunduğu, sigortalı bilgileri kısmında isim soy isim:..., baba adı ..., doğum yeri ..., doğum tarihi 1953 olarak yer aldığı, işe giriş bildirgesinin sigortalı ve işveren imzasını içerdiği, sigortalının sigorta sicil numarası kısmında “...” yazılı olduğu, Ayrıca; ... ( ..... )’nin ... sigorta sicil numarası üzerinden evlenme toptan ödemesi talebinde bulunduğu, Kurumun 27.12.1976 tarih, ... sayılı yazısı ile ...’ın evlenme dolayısıyla toptan ödeme yapılmasına hak kazanmış durumda bulunduğunun mütalaa edildiği ve kendisine Kurumca 12.01.1977 tarihinde ödeme yapıldığı,

...’nin 22.08.1976 tarihinde evlendiği, 27.02.2002 tarihinde boşandığı, ... adına düzenlenmiş fotoğraflı sigorta sicil kartında sigorta sicil numarası olarak; ... sicillerinin yazılı olduğu, ...’nin 31.08.2001 tarihli dilekçesi ile isteğe bağlı sigortalı olmak istediği, Kurumun cevabi 12.09.2001 tarih,.......... sigorta sicil numarası üzerinden 09.04.2003 tarihinde 2001/09.ay isteğe bağlı sigorta primi ve gecikme zammının yatırıldığı,..........TC Kimlik numaralı, ... kızı, 12.06.1953 Izmir doğumlu ...’nin hizmet döküm cetvelinin incelenmesinde, 29.06.1964 ilk işe giriş tarihi itibariyle ... sigorta sicil numarasında tescil edildiği,

01.09.2001-30.09.2001 tarihleri arasında 30 gün 506 sayılı Yasa kapsamında isteğe bağlı sigortalılığının bulunduğu, başkaca herhangi bir iş yerinden bildirilmiş çalışmasına rastlanmadığı, görülmüş olup Mahkemenin ... sigorta sicil numarası ile işlem gören ve bu sigorta sicil numaraları ile geçen hizmetlerin birleştirilmesine ilişkin kısmen kabulü eksik inceleme araştırmaya dayalıdır.

Buna göre, gerçeğin tam olarak saptanması için, tanık sözlerinden ayrı olarak işin kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde etraflıca araştırılması gereği bulunmaktadır.

Mahkemece, .......... sicil no.dan yapılan bildirimlerin davacıya aidiyeti usulüne uygun bir şekilde araştırılmalı, bu itibarla, öncelikle Kurumdan, davalı iş yerinden davacı adına verilen işe giriş bildirgelerinin asılları celbedilerek, ihtilaf konusu çalışmanın geçtiği iş yerlerinden varsa imza içeren dilekçeler ve ücret tediye bordrolarıyla sair tüm belge asılları celbedilerek,

kurumlara verilen davacıya ait olduğu sabit olan imzalar da getirtilmek suretiyle, Adli Tıp Kurumu marifetiyle imza incelemesi yaptırılmalı, ayrıca dava konusu dönemde davacı ile birlikte çalışan ve ihtilaf konusu olan çalışmaların bildirildiği işverenlerin bordrolarında kayıtlı kişiler resen saptanarak, çalışmaların varlığı, süresi ve kime ait olduğu yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, çekişme konusu hizmetlerin, davacıya ait olup olmadığı hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilmeli ve varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.