Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/9853 K.2022/11241

Dava, hizmet ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir. Mahkeme, bozmaya uyarak hükümde belirtilen gerekçelerle isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece, verilen ilk hüküm “Yapılacak iş, davacının bildirimi yapılan davalı şirkete ait işyerlerinin dava konusu döneme ait dönem bordrolarını getirtip bordrolarda ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak ve dinlenen tanıkların hizmet döküm cetvellerini Kurumdan getirtmek, bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye,

meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle davalı işyerine komşu işyerlerini tespit edip bu işyerlerinin uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı çalışanları, yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, davacıya ait şahsi işyeri dosyasını işverenden istemek ve davacının davalı işyerinde ne iş yaptığını belirlemek, davacının davalı işyerinde geçirdiği belirttiği iş kazası ile ilgili olarak Kurum tarafından tahkikat yapılıp yapılmadığını araştırmak,

yapılmış ise buna ilişkin müfettiş raporu ile diğer kayıtları Kurumdan getirtmek, söz konusu iş kazası ile ilgili ceza dosyasını dosya arasına almak ve yine bu kaza ile ilgili olarak işverene karşı açılmış bir tazminat davası bulunup bulunmadığını belirleyip varsa bu dosyayı da getirtmek, davacının ücreti bakımından benzer işi yapan işyerlerinden, gerektiğinde ilgili meslek odasından emsal ücret araştırması yapmak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra davacının çalışmasının sürekli çalışma olduğu anlaşılırsa sonucuna göre karar vermekten ibarettir.” görüş ve düşüncesiyle bozulmuş,

Mahkemece, Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 26/04/2018 tarihli, 2016/13139 -2018/4355 sayılı bozma ilamı uyulmasına karşın bozma sonrası yapılan araştırmanın ve dinlenilen tanık beyanlarının davacının ne iş yaptığı hususunın tereddütsüz bir biçimde ortaya konulması yönünden yetersiz olduğu aşikardır.

Dinlenen tanıkların bir kısmı davacının bekçi, meydancı olarak çalıştığını, bir kısmı temizlik işlerinde çalıştığını, bir kısmı da kilit parke üreten taş makinesinde çalıştığını beyan etmesine rağmen, 12.07.2010 kaza tarihi itibariyle yaptığı iş esas alınmak suretiyle davacının kilit parke taş üreten makine operatörü olarak kabul edilmek suretiyle ... Ticaret ve Sanayi Odası’ndan 28/04/2014 tarihinde bildirilen emsal ücret tüm süreye teşmil edilmek suretiyle yeterli inceleme ve araştırma yapılmaksızın istemin kabulüne karar verilmesi hatalı bulunmuştur.

Mahkemece, prime esas kazanca esas alınabilecek ücreti Yargıtay (Kapatılan) 21.Hukuk Dairesinin 26/04/2018 tarihli bozma ilamında belirtilen açıklamalar ışığında belirlenerek hüküm kurulmalı, davacının davalı işyerinde yaptığı iş somutlaştırıp netleştirilmeli, dönemsel iş değişikliği varsa bu süreler belirlenmeli, davalı işverenin bordrolarında kayıtlı diğer işçilerin beyanına başvurulmalı, davacının davalı işyerinde tam olarak ne iş yaptığı, görevinin ne olduğu saptanmalı, uyulan bozma ilamı doğrultusunda davacının ücreti bakımından benzer işi yapan işyerlerinden, gerektiğinde ilgili meslek odasından emsal ücret araştırması yapılarak davalı lehine oluşan usuli kazanılmış hak da gözetilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.