Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2022/9981 K.2022/11567

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, bozmaya uyularak ilâmında belirtildiği üzere davanın kabulüne karar vermiştir. Hükmün, fer'i müdahil Kurum ve davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddesidir. 506 sayılı Kanun'un 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut davada; davacı davalıya ait iş yerinde 2007 yılının 3. ayından 2012 yılının 5. ayına kadar çalıştığının tespitini talep etmiş, mahkemece davacının 12.03.2007 - 30.04.2012 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmiştir. Davacıya ait hizmet cetvelinin incelenmesinden 21.11.2007 - 29.08.2008 tarihleri arasında ... İnş. Tur. San. Tic. A.Ş.'den, 14.07.2009 - 12.10.2009 tarihleri arasında ... Müh...Ltd. Şti.'den bildiriminin bulunduğu, söz konusu şirketlerin davaya dahil edildiği, davacının 20.12.2021 tarihli beyan dilekçesi ile dahili davalılar nezdinde geçen çalışmaların iptal edilerek davalılar yanında çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmaktadır.

Somut dosyada; ... İnş. Tur. San. Tic. A.Ş.'nin ve ... Müh...Ltd. Şti.'nin davaya konu döneme ilişkin bordroları celp edilip tespit edilecek tanıklar dinlenmek suretiyle davacının anılan iş yerinde çalışmasının olup olmadığı açıklığa kavuşturulmalı, söz konusu iş yerlerinde çalıştığının tespit edilmesi halinde hak düşürücü süre irdelenmeli, ayrıca bu sürelerin dışlanması gerektiği de gözetilmeli, aksi taktirde anılan bildirimlerin iptaline karar verilmelidir.

Diğer yandan, davalılar ... ve ...'ya yönelik istem bakımından ise; onlar tarafından kiralanan ve davacının çalıştığını iddia ettiği araziye komşu olan arazilerin tapu kayıtları celp edilmeli, tespit edilen komşu arazi sahipleri ile bu arazilerde çalışan kişiler var ise bu kişiler tanık olarak dinlenilmeli, tanıkların çalışma kayıtları istenilerek beyanlar denetlenmeli, toplanacak deliller ve dosyadaki diğer deliller irdelenmek suretiyle sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeden yanılgılı değerlendirme ile yazılı biçimde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, fer'i müdahil Kurum ve davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.