Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10116 K.2023/13615

Taraflar arasındaki yol ve yemek yardımlarına dair yersiz ödenen primlerin yasal faizleriyle iadesine ilişkin asıl ve birleşen davalarda yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl ve birleşen dava dilekçelerinde özetle; müvekkilinin Kocaeli ilinde kamusal ve özel sektörde faaliyet gösteren kurum ve kuruluşlara kurumsal hizmet sağlayan ve bu kurum ve kuruluşların taşeronu olarak faaliyette bulunduğunu, bir kısım işyeri sicil dosyaları ile bildirilen işçilerden yol ve yemek ücreti için sigorta prim ödemesi alındığını, 5510 sayılı Kanun'un 89/3 üncü maddesi gereğince ... Sosyal Güvenlik Merkezine 23.02.2018 tarihinde yazılı başvuru yapıldığı, ancak olumlu cevap alınmadığı, işçilerin haksız ve yersiz ödenen yol ve yemek ücretlerine ait ödenmiş primlerinin hesaplanarak, primin Kuruma ödemesinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; 5510 sayılı Kanun'un 80 inci maddesi kapsamında hangi çalışanlar için ve hangi dönemler için talepte bulunduklarını bildirir dilekçe ile Kuruma müracaat yapılmaksızın dava ikame edildiği, 5510 sayılı Kanun'un 80 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemelerin prime esas kazanca tâbi tutulması gerektiği, diğer kanunlardaki prime tâbi tutulmaması gerektiğine dair muafiyet ve istisnalar bu Kanun'un uygulanmasında dikkate alınmaması gerektiği, Kurumun davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden bahisle, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı şirket üzerinde bırakılmasını, haksız ve mesnetsiz davanın reddi talep edilmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; dosya kapsamında sunulan ve kazandırılan tüm delil ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde davacının Kuruma bildirdiği prime esas kazançlardan sigorta priminden istisna olan yemek bedeli rakamları mahsup edildiği anlaşıldığından davacının istisna kapsamında Kuruma bildirmediği ve prim iadesi alacağının olmadığı gerekçesiyle davacının asıl dava ve birleşen davaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yargılama esnasında alınan 3 bilirkişi raporundan ikisinde davacı müvekkili lehine alacak kalemlerinin belirlendiğini, alınan son raporda müvekkil lehine herhangi bir alacak olmadığı hususu tespit edilerek raporlar arasındaki çelişki giderilmeden ve itirazları değerlendirilmeden karar verildiğini, aynı nedenlerle daha önce açtıkları Kocaeli 1. İş Mahkemesi 2018/112 E. nolu dosyasında müvekkiline ait bir diğer firma olan Aryam Firmasının davasının kabul edildiğini, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davacı işverenin dava dilekçesinde belirttiği iş yerlerinde 2009/4 - 2017/7 döneminde işveren olarak çalıştırdığı işçilerin prime esas kazanç tutarlarına yol ve yemek ücreti dahil edilerek fazla prim ödemesi yapıldığını, yol ve yemek ödemesinin prime esas kazanç tutara dahil edilemeyeceği iddiası ile eldeki davayı açtığı, uyuşmazlık dönemine ilişkin celbedilen ücret bordroları, kuruma verilen bildirgeler ve 28.02.2021 tarihli bilirkişi raporuna göre yemek yardımı olarak ödenen miktarlardan istisna tutarların mahsubu ile prime esas kazancın bildirildiği,

yol ücretinin ise prime esas kazanca dahil olduğu, davacının dava konusu ettiği dönemde yol ücretinin prime esas kazanç tutara dahil olduğu, yemek bedellerinde ise prime esas kazançtan istisna tutulması gereken bedel mahsup edilerek prime esas kazanç tutarların kuruma bildirildiği, Kurumun işleminin 5510 sayılı Kanun'un 80/1-b-c md. uygun olduğu, istirdadı gereken prim alacağı bulunmadığı anlaşıldığından İlk Derece Mahkemesinin kararında isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek temyiz talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, yol ve yemek yardımlarına dair yersiz ödenen primlerin yasal faizleriyle iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun 77 ve 84 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,