Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10135 K.2023/10363

Taraflar arasındaki meslekte kazanma gücü kaybı oranının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı kurum ve davalı ... Orman Ürünleri Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum ve davalı ... Orman Ürünleri Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekklinin 03.04.2015 tarihinde davalılardan ... Mimarlık şirketinde formen olarak çalıştığını, şirketi tarafından diğer davalı ...

Orman Ürünleri şirketine kereste kurutma fırınının (ısıl işlem fırını) arızalı elektrik motorlarını değiştirilmesi için gönderildiğini, davacının aldığı talimatla altı adet motorun pervanelerini değiştirmek için işe başladığını, davacının merdiven ile çalışmakta iken merdivenden düşerek yaralandığını, SGK’ya dava devam ederken başvuru yapılmış olup müvekkiline %14 maluliyet oranı üzerinden gelir bağlandığını, ayrıca davacı tarafından ...

15. İş Mahkemesi’nin 2016/726 E. sayılı dosyası ile iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası açtıklarını, bu dava dosyasında Adli Tıp Kurumunun müvekkilinin maluliyet oranını %31,2 olarak belirlendiğini belirterek, davacının 03.04.2015 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası neticesinde ortaya çıkan maluliyet oranının (Adli Tıp Kurumu raporları doğrultusunda) tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirketler davaya cevap vermemişlerdir.

Davalı Kurum cevap dilekçesi ile; dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumu nezdinde dava konusu talepleri içerir bir başvuru yapılıp yapılmadığı araştırılmalı ve başvuru yapılmamış olması halinde davanın usulden reddedilmesi gerektiğini, kurumumuz tarafından sürekli iş göremezlik durumunun belirlenmesi için yapılan tespitler 5510 sayılı Kanun uyarınca yasal mevzuat çerçevesinde yapılmıştır.

İş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik hallerinin meslekte kazanma gücünü ne oranda azaltacağı hakkındaki esaslar, mevzuatta belirtilmiştir. Dolayısıyla mahkemece gerçekleştirilecek tespitlerde de esas alınmalıdır. Bilirkişiler mevzuat çerçevesinde belirlenen esaslara göre saptama yapmalıdır.

Şayet Kurumumuzun yapmış olduğu saptamalarla farklı saptamalar gerçekleştirilirse hangi hususlarda ne gibi farklı değerlendirme yapıldığı raporlarda açıkça belirtilmesi gerektiğini, davacının, maluliyetinin tespitine ilişkin olarak ilgili Kanun çerçevesinde, 506 sayılı Kanun'un “kimlerin malül sayılacağı” başlıklı 53 üncü maddesi ile kurum hastanelerince düzenlenecek usulüne uygun sağlık kurulu raporları ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu çalışma gücünün en az 2/3’ ünü yitirdiği,

34 üncü madde gereğince yapılan tedavi sonunda Kurum sağlık tesisleri sağlık kurullarınca düzenlenecek usulüne uygun rapor ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu çalışma gücünün en az 2/3’ ünü yitirdiği, İş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az % 60'ını yitirdiği, kurumca tespit edilen sigortalı malullük sigortası bakımından malul sayılacığını, bu maddenin uygulama hükümleri çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir.

Hükmü getirilmiş ve Kanun'un 54 üncü maddesi ile Malüllük aylığından yararlanma şartları 53 üncü maddeye göre malül sayılması, toplam olarak 1800 gün veya en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, sigortalılık süresinin her yılı için ortalama olarak 180 gün malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olması,

olarak belirlendiğini, davacıya ait tüm raporlar celbedilerek Adli Tıp ve Adli Tıp Genel Kurulunca inceleme yapılması gerektiğini, kurumumuzca gerçekleştirilen işlemler mevzuata uygun olup mesnetsiz davanın reddi gerektiğini beyanla davanın esasına karşı beyanda bulunmak hakkımız saklı kalmak kaydıyla, davanın reddini, davanın açılmasına kurum sebebiyet vermediğinden yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... 15. İş Mahkemesinin 2016/726 esas sayılı dava dosyasının incelenmesinde; dosyanın maluliyet konusunda yasal ve yargısal prosedür gereği Adli Tıp Kurumu Başkanlığı'na gönderildiği, Adli Tıp Kurumu 3.İhtisas Kurulu'nun 09.10.2019 tarihli kararında, sigortalının 03.04.2015 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazasından dolayı meslekte kazanma gücünün %31,11 oranında kaybettiğinin tespit edildiği, akabinde dosyanın Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurulu'a gönderilip rapor alındığı, 16.01.2020 tarihli raporda, Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu'nun raporunda tespit edilen maluliyet oranlarının bildirildiğinin görüldüğü" gerekçesiyle;

"Davanın kabulü ile,

Davacı ...'ün 03.04.2015 tarihinde geçirdiği iş kazası sebebi ile maluliyet oranının % 31,2 olduğunun tespitine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum davalı ... Orman Ürünleri Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili; Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu’nun 20.07.2007 tarihli raporunda, davacının maluliyetinin %14 olduğu tespit edildiğini, Kurum tarafından yapılan tespitlerin yasal mevzuat çerçevesinde yapıldığını, eksik inceleme ile karar verildiğini, davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davalı ... Orman Ürünleri Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili; ... 15. İş Mahkemesinin 2016/726 Esas sayılı dava dosyası üzerinden açılan tazminat davasında davacının maluliyet oranın, birinci raporda %14, ikinci raporda %28, üçüncü raporda %31,11 gelmesi üzerine mahkemece maluliyet oranının netleştirilmesi için tespit davası açmak üzere davacıya süre verildiğini, mahkemece çelişkileri giderecek hiçbir rapor alınmaksızın başkaca mahkeme tarafından alınan rapora istinaden karar verildiğini, bunun usule aykırı olduğunu, davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, "Dosyadaki kayıt ve belgelere göre. Davacının, 6552 sayılı Kanunun 64'üncü maddesi ile 5521 sayılı Kanunun 7'inci maddesine eklenen üç ve dördüncü fıkrası gereğince, dava açılmadan önce Kuruma müracaat ederek dava şartını yerine getirdiği, Kurumca talebinin ret edildiği, *Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 06.07.2018 tarih 2324 sayılı kararında.

Sigortalının yapmakta olduğu iş: Düz İşçi (1), Sürekli İş Görmezlik Derecesine Esas Teşkil Eden Sağlık Kurulu Raporları: düşme -bılateral radıus alt uç kırığı, EHA tam, geç. kafa travması -denge koordinasyan bozuk -merdiven ve basamaklarda zorlanır. Buna göre. Gr. 1 I 4 10 A 14, D: 14 E: 14,3, E Cetveline göre;% 14,3 E cetveline göre: (Yüzde OnDört virgül Otuz) olduğunun belirtildiği,

*Adli Tıp Kurumu Üçüncü Adli Tıp İhtisas Kurulunun 09.10.2019 tarihli mütalaasında; ...'ün 03.04.2015 tarihinde maruz kaldığı trafik kazasına bağlı;

1-) Kafa kemiklerinde kırık ve beyin kanaması yaralanması nedeniyle;

a) İyileşme (geçici iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 9(dokuz) aya kadar uzayabileceği, kesin işgöremezlik süresinin kişinin tedavi ve takibini yapan hekimler (sağlık kuruluşu) tarafından düzenlenmiş istirahat veya çalışabilir raporu ile belirlenebileceği,

b) İyileşme süresi içerisinde başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı,

2-) Geçici işgöremezlik süresi sonundan itibaren kongitif fonksiyonlarda bozulma ve el bileği eklem hareketlerinde kısıtlılığa neden olan arızası nedeniyle;

a)Olay tarihinde yürürlükte olan 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve mesleği düz işçi olarak bildirilmekle, meslek grup numarası Grup 1 (bir) kabul olunarak;

Gr1 I(6A....13) A %17

Gr1 VIII(2Ab....30)A 34x1/2=%17

Balthazard formülüne göre; %31.11

E cetveline (yaşına) göre %31.2(yüzdeotuzbirnoktaiki) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı,

b) Aynı yönetmelik çerçevesinde başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı,

3-)Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 06.07.2018 tarih 2324 sayılı kararında belirlenen oran ile Kurulumuz kararı arasındaki farkın kişide mevcut el bilek eklem hareketlerinde kısıtlılığın kurulumuzca değerlendirmeye alınmasından kaynaklandığı oy birliği ile mütalaa olunduğunun bildirildiği,

1-) Kafa kemiklerinde kırık ve beyin kanaması yaralanması nedeniyle;

a) İyileşme (geçici iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 9(dokuz) aya kadar uzayabileceği, kesin işgöremezlik süresinin kişinin tedavi ve takibini yapan hekimler (sağlık kuruluşu) tarafından düzenlenmiş istirahat veya çalışabilir raporu ile belirlenebileceği,

b) İyileşme süresi içerisinde başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı,

2-) Geçici işgöremezlik süresi sonundan itibaren kongitif fonksiyonlarda bozulma ve el bileği eklem hareketlerinde kısıtlılığa neden olan arızası nedeniyle;

a)Olay tarihinde yürürlükte olan 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve mesleği düz işçi olarak bildirilmekle, meslek grup numarası Grup 1 (bir) kabul olunarak;

Gr1 I(6A....13) A %17

Gr1 VIII(2Ab....30)A 34x1/2=%17

Balthazard formülüne göre; %31.11

E cetveline (yaşına) göre %31.2(yüzdeotuzbirnoktaiki) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı,

b) Aynı yönetmelik çerçevesinde başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı,

3-)Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 06.07.2018 tarih 2324 sayılı kararında belirlenen oran ile kurumumuz kararı arasındaki farkın kişide mevcut el bilek eklem hareketlerinde kısıtlılığın kurumumuzca değerlendirmeye alınmasından kaynaklandığının bildirildiği anlaşılmıştır.

İncelemede; 5510 sayılı Kanun'un “Sağlık Raporlarının Usul ve Esasları”na dair 95 inci maddesindeki yasal prosedür uygulanarak meslekte kazanma gücü kaybı oranının tespit edildiği anlaşılmış olup, HMK'nın 355 maddesi ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğunun anlaşıldığı" gerekçesiyle;

"... 17. İş Mahkemesi'nin 18.06.2021 tarihli, 2020/400 Esas - 2021/118 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı Kurum vekilinin ve davalı ... Orman Ürünleri Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurularının 6100 sayılı Kanun'un 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum ve davalı ... Orman Ürünleri Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde belirttiği gerekçelerle kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Orman Ürünleri Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde belirttiği gerekçelerle kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, meslekte kazanma gücü kaybı oranının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371'inci, 5510 sayılı Kanun'un 95 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum ve davalı ... Orman Ürünleri Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR