Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10197 K.2024/938

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 21.Hukuk Dairesince Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili; davacının 23.05.1988 – 05.10.1991 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

1.Davalı şirket, davacının tespitini talep ettiği sürelerin üzerinden 5 yıllık süreyi aşan bir süre geçtiğinden hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

2.Fer'i müdahil Kurum, hak düşürücü sürenin dolduğunu, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 24.04.2018 tarih ve 2017/210 Esas, 2018/280 Karar sayılı karar sayılı ilamı ile "davacının 11204 sicil numaralı işyerinde 23.05.1988 - 05.10.1991 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespitine, sigorta başlangıç tarihinin 23.05.1988 olduğunun tespitine" karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket ve fer'i müdahil Kurum tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davalı şirket ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf dilekçesinde; Mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 17.01.2019 tarih ve 2018/2232-2019/100 sayılı kararında; İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, davacının, davalı şirkete ait 11204 sicil numaralı işyerinde 23.05.1988 - 05.10.1991 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığının ve malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 14.07.1989 tarihi olduğunun, bu tarihten önceki sürelerin prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi gerektiğinin tespitine

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 21. Hukuk Dairesi kararında;

Yapılacak iş, davacının eğitim ve öğrenim durumunu araştırmak, öğrenimine devam edip etmediğini ortaya koymak, celbedilmiş olan ihtilaflı dönem bordrolardan tespit edilecek başkaca bordro tanıklarının beyanlarına başvurmak, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, vergi dairesi, emniyet ve muhtarlık marifetiyle araştırma yapılarak, işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları, yoksa işyeri sahipleri tespit edilerek, çalışmanın niteliği, gerçek bir çalışma olup olmadığı, davacının işyerinde ne iş yapıldığı,

davacının sezonluk veya tam süreli mi çalıştığı yönünde beyanlarını almak, gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibaret olduğu gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin 25.06.2021 tarih ve 2020/437 - 2021/870 sayılı kararında kararın ortadan kaldırılmasına, davanın kabulü ile davacının, davalı şirkete ait 11204.1101 sicil numaralı iş yerinde 23.05.1988 - 05.10.1991 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığının ve malullük yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık başlangıç tarihinin ise 18 yaşını doldurduğu 14.07.1989 tarihi olduğunun, bu tarihten önceki sürelerin prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi gerektiğinin tespitine" karar verilmiştir.

B. İkinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında;

Yapılacak iş, iş yerinin sezonluk olup olmadığını ya da yıl boyunca sürekli çalışıp çalışmadığını belirlemek amacıyla Kurum'dan sorulmak suretiyle veya zabıta araştırması ile tespit edilecek komşu işyerlerinde benzer işi yapan işlerle uğraşan işverenler veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanların beyanlarına başvurmak, su ürünleri imali fabrikası olan işyerini denetlemekle görevli Belediye, İlçe Tarım Müdürlüğü gibi kuruluşlardan bu işyerinin yıl boyunca sürekli çalışıp çalışmadığını ya da yılın hangi dönemlerinde çalıştığını sormak ve buna dair belgeleri getirtmek, fabrika olan işyerinin su ve elektrik tüketimine dair kayıtları ilgili kuruluşlardan getirtmekten ibarettir.

Bu itibarla, davacının da beyanı alınmak suretiyle çalışma şeklinin nasıl olduğu tespit edilmeli, işyerinin kapsam, kapasite ve niteliği araştırılarak sezonluk çalışma olup olmadığı, tüm yılı kapsayacak şekilde su ürünleri imali işinin yapılıp yapılmadığı, çalışmanın yıl boyunca devam edip etmediği belirlenmeli, davacının ihtilaf konusu dönem içerisinde okula devam durumu tespit edilmeli, re'sen araştırma ilkesi ve elde edilecek deliller kapsamında bütün inceleme ve araştırmalar yapılarak davacının çalışmasının varlığı ve süresi açıklıkla tespit edilmesi gerektiği gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda sayısı yazılı kararı ile; kararın ortadan kaldırılmasına, davanın kabulü ile, davacının, davalı şirkete ait 11204.1101 sicil numaralı iş yerinde 23.05.1988 - 05.10.1991 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığının ve malullük yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık başlangıç tarihinin ise 18 yaşını doldurduğu 14.07.1989 tarihi olduğunun, bu tarihten önceki sürelerin prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi gerektiğinin tespitine," karar verilmiştir.

Kararın davalı şirket vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz harç ve masraflarının tamamlatılması hususunda bir hafta kesin süreli muhtıranın 20.06.2023 tarihinde davalı vekiline e-tebliğ olmasına rağmen kesin süre içerisinde eksiklik tamamlanmadığı gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesince, 19.07.2023 tarihli ek kararla, kararın davalı şirket tarafından temyiz edilmemiş sayılmasına hükmedilmiş, 19.07.2023 tarihli ek karar davalı şirket vekili tarafından temyiz edilmemiştir.

VI.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili; kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, davanın reddi gerektiğini belirterek hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un ve 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3.Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Fer'i müdahil Kurum vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,