Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10264 K.2023/9203

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen kurum işleminin iptali, menfi tespit ve alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının eşinin 30.06.1976 tarihinde vefat ettiğini, davacıya eşinin o dönemde bağlı bulunduğu SSK dan dul aylığının bağlandığını, davacının vefat eden eşinden ötürü dul maaşı almaktayken 06.04.1981 tarihinde babasının vefat etmesi üzerine de Bağ-Kur dan yetim maaşının bağlandığını,

davacının maaşlarını Kanun'un tanıdığı şartlar dahilinde almakta iken davalı kurum tarafından babasından almış olduğu yetim maaşının davacının " kira geliri " olması sebebiyle 06.05.2014 tarihinde kesildiğini ve kurum hatası sebebiyle 27.07.2008 tarihine kadar geriye dönük olmak üzere davacıya 26.131,42 TL borç tahakkuk ettirildiğini, borcun eşinden almakta olduğu maaştan kesildiğini,

davacının babasından aldığı yetim maaşının iptaline ilişkin kurum işleminin iptali ile yeniden yetim maaşı bağlanmasına ve iptal nedeni ile tahakkuk ettirilen 26132,42 TL borçlu olmadığının tespitine ayrıca tahakkuk ettirilen borç nedeni ile davacının maaşından yapılan kesintilerin iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ölüm aylığını hak etmediğinin tespit edildiğini, geriye dönük yersiz ödemelerin hesaplandığını, kurum tüm işlemlerini mevzuata uygun olarak yerine getirdiğini bu nedenle davanın reddini , vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin18.12.2014 tarihli ve 2014/609 Esas 2014/661 sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Dairece; davacının aylığını kesen kurum işleminin yerinde olmadığı gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay bozma ilamındaki gerekçeler belirtilmek suretiyle "davanın kabulü ile;

1-Davacı müteveffa hakkında 3/74977 tahsis numaralı dosyadan bağlanan ölüm aylığının kesilmesine ilişkin kurum işleminin iptali ile ölüm aylığının kesildiği tarihten itibaren davacının vefat ettiği 09.03.2021 tarihine kadar yeniden bağlanması gerektiğinin tespitine,

2-Davacı müteveffanın ölüm aylığının kesilmesi nedeniyle yersiz ödeme olarak 26.142,42 tl borç tahakkuk ettirilmesine ilişkin davalı kurum işleminin iptaline, davacı müteveffanın borçlu olmadığının tespitine,

3-Davacı müteveffanın eşinden ötürü almış olduğu emekli maaşından 2 nolu fıkrada tahakkuku iptal edilen borç sebebiyle yapılan kesinti tutarlarının davacı mirasçısına iadesine,..." dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, aylığı kesen kurum işleminin yerinde olup olmadığına ilişkindir..

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 1479 sayılı Kanun'un 45 ve 46 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR