Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10296 K.2023/11107

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen yurt dışı borçlanmasının 4/1-a kapsamda olması gerektiğinin tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının yurt dışında geçen sürelerini 3201 sayılı Kanun'a göre borçlanmak için Kuruma başvurduğunu ve 4/1-a statüde borç tahakkuk ettirildiğini, borç bedeline mahsuben 50.150,00 TL ödeme yapıldığını, tahsis talebinde bulunduğunda ise borçlanmanın 4/1-b statüde kabul edilerek talebinin ret edildiğini, davacının 16.06.2012-10.07.2012 arasında 4/1-a statüde hizmeti bulunduğunu, aynı zamanda şirket ortağı olarak 01.10.2008'den itibaren resen 4/1-b statüde tescil edildiğini, 17.07.2012 de 4/1-b sigortalılığının sona erdirilmesi için talepte bulunduğunu,

5510 sayılı Kanun'un geçici 63 üncü maddesi gereği de hiç prim ödemesi olmadığından 4/1-b sigortalılığının başlangıç tarihi itibariyle durdurulduğunu, bu durumda borçlanma yapmadan önce son sigortalılığın 4/1-a statüde olduğunu, borçlanmasının 4/1-a kapsamında kabulü gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili ıslahla yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulundu ise de ıslah harcını yatırmayıp talebinin sadece yurt borçlanmasının 4/1-a kapsamında olması gerektiğinin tespitine hasretmiştir.

II-CEVAP

Davalı Kurum vekili, Kurum işlemlerinde hukuka aykırılık bulunmadığını, davanın haksız olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 03.10.2017 tarih, E.2016/1080, K.2017/345 sayılı kararı ile davanın kabulüne, davacının yurt dışı çalışmasına ilişkin borçlanmanın 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a kapsamında olduğu, aksi yöndeki Kurum işleminin iptali ve davacıya 01.07.2014 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesenin 09.05.2018 tarih, E.2017/2561, K.2018/814 sayılı kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Bozma ilamında, somut olayda; davacıya ait 18.11.2019 tarihli TR-4 belgesine göre, davacının tahsis talebinin 10.06.2014 tarihi olmasına rağmen, 01.01.2014-31.12.2018 tarihleri arası “zorunlu prime tabi çalışması” bulunduğu, 3201 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince, borçlanılan süreler gözetilerek yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için, yurt dışındaki çalışma veya çalışmaya dayalı yardım ilişkisinin sona ermesi gerektiğinden kesin dönüş şartı araştırılıp sonucuna göre karar verilmesi gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak, davanın kabulüne, davacının yurt dışı borçlanmasının 4/1-a kapsamında gerçekleştiğinin kabulü gerektiğinin tespiti ile aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, yurt dışı borçlanmasının 4/1-a kapsamda olması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 3201 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve Kanun'a uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,