Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10306 K.2023/9279

Taraflar arasındaki yurt dışı borçlanmasına istinaden 02.10.1993 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olarak tespiti ile 23.07.2019 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı tahsisi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının 3201 sayılı Kanun kapsamında 1169 gün yurt dışı ev kadınlığı borçlanma süresinin, yurt dışında çalışmaya başladığı tarih olan 01.01.1997 tarihini geriye götürmesi ile Türkiye'de sigorta başlangıç tarihinin 02.10.1993 olduğunu, bu başlangıca göre davacının talep tarihi itibariyle yaşlılık aylığı koşullarını taşıdığını, davalı Kurum tarafından haksız yere talebinin reddedildiğini belirterek, 02.10.1993 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olarak tespiti ile 23.07.2019 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı tahsisine karar verilmesini, ödenmeyen aylıkların yasal faizleriyle ödenmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, ev kadınlığı borçlanmasının sigorta başlangıcı olamayacağını, 3201 sayılı Kanun ve sosyal güvenlik sözleşmeleri kapsamında sigorta başlangıç tarihinin tespit edildiğini, davacı sigortalı hakkında yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının 3201 sayılı Kanun kapsamında sigortalılık başlangıç tarihinin 02.10.1993 tarihi olduğunun tespitine, 506 sayılı Kanun'un geçici 81/b bendi gereği 23.07.2019 tarihli tahsis talebine istinaden 14.08.2019 tarihi itibari ile aylık bağlama tahsis koşullarının oluştuğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Davalı vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, yurt dışı borçlanmasına istinaden 02.10.1993 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olarak tespiti ile 23.07.2019 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı tahsisi, ödenmeyen aylıkların yasal faizleriyle tahsili istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 3201 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi.

2- 3201 sayılı Kanun'un "Süre tespiti, sigortalılığın başlangıcı ve sürelerin değerlendirilmesi" başlıklı 5 inci maddesi, sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayan istek sahiplerinin sigortalılıklarının başlangıç tarihinin, borçlarını tamamen ödedikleri tarihten borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülmesi ile tespit edilebileceğini, sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ülkelerdeki hizmetlerini bu Kanuna göre borçlananların ise uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinde Türk sigortasına girişinden önce âkit ülke sigortasına girdiği tarihin Türk sigortasına girdiği tarih olarak kabul edileceğine ilişkin özel hüküm bulunması halinde sözleşme yapılan ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarihin Türkiye'de ilk işe giriş tarihi olarak kabul edileceğini düzenler.

3- Türkiye Cumhuriyeti ile Fransa Cumhuriyeti Arasında Sosyal Güvenlik Konusunda Genel Sözleşmenin "4. KISIM" "Malullük, Yaşlılık ve Ölüm (Aylıkları) Sigortalarına Ait" "Müşterek Hükümler" bölümünde bulunan 30 uncu madde, bir işçi, Türk mevzuatına tabi olmadan önce Fransız Sosyal Güvenlik rejimlerinden birine tabi olmuşsa Fransız mevzuatına ilk tabii olduğu tarih, Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortalarına ilk defa tabi olduğu tarih olarak kabul edilir, düzenlemesini içerir.

3.Değerlendirme İnceleme konusu davada, 14.08.1969 doğumlu davacının Fransa'da ilk kez 01.01.1997 tarihinde çalışmaya başladığı, Türkiye' de 2013 yılında 4/1-a kapsamda çalışmasının bulunduğu ve ev kadınlığı ile çalışma süresi olarak toplam 5675 günü borçlanıp ödediği anlaşılmaktadır.

Türkiye - Fransa Sosyal Güvenlik Sözleşmesinde, bir işçinin Türk sigortasına girişinden önce âkit ülke sigortasına girdiği tarihin Türk sigortasına girdiği tarih olarak kabul edileceğine ilişkin özel bir hüküm bulunduğundan ve sözleşme hükmü ile 3201 sayılı Kanun'un 5 inci maddesindeki genel düzenlemenin aynı anda uygulanmasının mümkün olmamasına göre, davacının Türkiye'de sigorta başlangıç tarihi, Fransa sosyal güvenlik rejimlerinden birisine tabi olduğu tarihe göre tespit edilmelidir.

Mahkemece dosyanın bu kapsamda yeniden değerlendirilerek, davacının sigorta başlangıç tarihinin tespiti ve buna göre yaşlılık aylığı tahsis koşullarının yeniden değerlendirilerek varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,