Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10328 K.2024/3782

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Denizli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 06.08.2021 tarihli ve 2/6114215 sayılı işlemi ile müvekkilinin emekliliğinin iptal edildiğini, Kurumca gönderilen bilgilendirme yazısı ile müvekkilinden kendisine 01.02.2014-19.09.2021 tarihleri arasında yersiz ödendiği iddia edilen 131.371,83 TL'nin ödenmesinin talep edildiğini,

dava dilekçesine ekli olarak sunulan yazıdan da görüleceği üzere SGK tarafından yersiz ödeme nedeni olarak Muğla 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/323 Esas ve 2018/214 Karar sayılı kararı ile müvekkilinin 1983/3. dönemine ait çalışmalarının iptali ve bu durumun Kuruma bildirilmemesinin gösterildiğini, davalı Kurumca yersiz ödeme nedeni olarak gösterilen karardaki ilgili ile müvekkilinin aynı kişi olmadığını, söz konusu kararda adına sigorta hizmet bildirimi yapılan davacının ... ... ve ... kızı, 1971 doğumlu ... (...) olduğunu, T.C. kimlik numarasının ... olduğunu, müvekkilinin ise ... ve ... kızı,

... olup T.C kimlik numarasının da ... olduğunu, sadece isim benzerliğinden dolayı müvekkiline yersiz ödemede bulunulduğunın iddia edildiğini, idarenin işlemi tesis etmeden önce varolan hukuki ve fiili durumu yeterince araştırması gerektiğini, davalı idarenin gösterdiği sebebin, o işlemi gerçekleştirmeye mahiyeti itibarıyla uygun düşmemesi sebebiyle tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin 5510 sayılı Kanun'un 96 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde düzenlendiği şekilde, hizmet süresinin bildirilmemesi anlamında kasıtlı veya kusurlu bir davranışının bulunmadığını,

davalı Kurumdan kaynaklanan maddi hata sonucu müvekkilinin yersiz ödeme borcu olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin kastının değil davalı Kurumun açık hatasının söz konusu olduğunu, müvekkilinin SGK'nın bilgilendirme yazısını tesilm aldıktan sonra 27.08.2021 tarihinde ilgili Kuruma başvurarak böyle bir borcunun olmadığını, kararın iptal edilmesi gerektiğini bildirerek başvuruda bulunduğunu, ancak yasal süresi geçmesine rağmen Kurum tarafından başvuruya herhangi bir cevap verilmediğinden başvurunun zımni olarak reddedildiğini, davalı Kurumca gerekli hassasiyet gösterilmeden işlem yapıldığını ve maddi bir hataya sebebiyet verildiğini,

hukuk prensiplerinden olan "hiç kimse kendi hatasına dayanarak hak elde edemez." ilkesi göz ardı edilerek davalı Kurumun kendi ihmalinden kaynaklanan hatasına dayanarak işlem tesis ettiğini beyanla.

Denizli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 06.08.2021 tarihli ve 2/6114215 sayılı yazısıyla tesis edilen Kurum işleminin iptali ile müvekkilinin fazlaya ilişkin dava ... saklı kalmak kaydıyla ödenmeyen aylıklarının işletilecek faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle: davanın haksız ve yersiz olup reddi gerektiğini, davaya konu işlemin, Muğla 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/323 Esas ve 2018/214 Karar sayılı kararının, Yargıtay 21. Hukuk Dairesi'nin 2019/1712 Esas ve 2019/6482 Karar sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmekle kesinleşmesi üzerine tesis edildiğini, anılan davanın konusunun hizmet tespitine ilişkin olduğunu, anılan davada, Marmaris Orman İşletme Şefliğinde işçi olarak 01.11.1983-31.12.1983 ve 01.03.1984-31.03.1984 tarihleri arasında geçen sigortalı hizmet sürelerinin davacı ... ... ...'e ait olduğuna karar verildiğini,

bunun üzerine eldeki davanın davacısı ...'un anılan karara istinaden 1983/3. dönem çalışmalarının iptal edildiğini, iptal işlemi sonrası davacının emeklilik şartlarının da değiştiğini ve Kurumca tarafına 01.02.2014-19.09.2021 tarihleri arasında ödenen emeklilik aylığının 131.371,83 TL olarak borç çıkarıldığını, Kurumca Mahkeme kararına binaen işlem tesis edildiğini, yapılan işlemde hukuka aykırılık bulunmadığını, ayrıca davada verilecek kararın davacının hizmet tespitine ilişkin olacağını, bu tür hizmet tespiti davalarının kamu düzenini ilgilendirdiğinden davanın hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak şekilde ispatlanması gerektiğini,

çalışma konusu işin niteliği, devamlılık gösterip göstermediği, başlangıç ve bitiş tarihleri konusunda dinlenecek tanıkların tespiti istenen sürede işyerinde çalışan kişilerden olması veya işyerini yakından bilen ve tanıyanlardan seçilmesi, tanık beyanları ile yazılı belgelerin birbirini teyit etmesi gerektiğini, davacının Muğla 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin dosyasındaki davalıya ait işyerinde şahsi dosyası var ise bunun getirtilmesi, varsa puantaj cetvelleri ve ücret tediye bordrolarının da getirtilmesi,

bordrolarda davacının imzasının bulunup bulunmadığına bakılması gerektiğini, ayrıca kesinleşen dosya davacısının davaya dahil edilerek dinlenmesi, yine iki dosyanın da davacılarını tanıyan kişilerin davacıların çalışmalarına ilişkin Mahkememizce dinlenmesi gerektiğini beyanla; davanın reddini savunmuştur.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; "Davanın kabulü ile

1-Davacıya 2206114215 tahsis numarasıyla bağlanan yaşlılık aylığının başlangıçtan itibaren iptali ile 01.02.2014-19.09.2021 tarihleri arasında ödenen aylıkların yersiz olduğundan bahisle geri alınmasına yönelik borç tahakkukuna ilişkin olarak Denizli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 06.08.2021 varide tarihli ve 28.981.258 sayılı yazısıyla tesis edilen Kurum işleminin iptaline,

2-Davacıya dava tarihi olan 25.10.2021 tarihi itibarıyla hak kazandığı halde ödenmeyen aylıklarına karşılık olarak taleple bağlı kalınarak 2.370,00 TL'nin ayrı ayrı her bir aylığa hak kazandığı tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı SGK'dan alınarak davacıya ödenmesine ..." karar vermiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle: 06.08.2021 tarihli ve 2/61 14215 sayılı Kurum işleminin Muğla 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/323 E. 2018/214 K. sayılı kararının Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 2019/1712 E. 2019/6482 K. sayılı ilamıyla kesinleşmesi üzerine tesis edildiği, davacısı ... (...) ...'in Marmaris Orman İşletme Şefliğinde işçi olarak 01.11.1983-31.12.1983 ve 01.03.1984-31.03.1984 tarihleri arasındaki sigorta hizmet süresinin davacıya ait olduğuna karar verildiği, davacı ...'un ise anılan karara istinaden 1983/3. dönem çalışmaları iptal edildiği,

iptal işlemi sonrası davacının emeklilik şartları değiştiği ve Kurumca tarafına 01.02.2014-19.09.2021 tarihleri arasınha ödenen emeklilik aylığı 131.371.83 TL olarak borç çıkarıldığı, Kurumca Mahkeme kararı uyarınca işlem tesis edildiği, Kuruma yüklenecek bir kusur da bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden bahisle istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,