Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10399 K.2023/9263

Taraflar arasındaki Hollanda sigorta başlangıç tarihinin, bu tarih öncesi dönem için yapılan ev kadınlığı borçlanma süresi kadar başa çekilerek sigorta başlangıç tarihinin 07.02.1995 olarak tespiti ile buna göre yaşlılık aylığına hak kazanılacak tarihin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin yurt dışında ev kadınlığında geçen sürelerini 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanıp ödediğini, Türkiyede'ki sigortalılık başlangıç tarihinin Hollanda ilk sigortalılık başlangıç tarihi olan 23.03.2008 tarihinden önceki döneme isabet eden ve borçlanılan ev kadınlığı süreleri kadar geriye götürülerek belirlenmesi gerektiğinin tespiti talepli davasını 10.02.2020 tarihli ıslah ile yaşlılık aylığı alma şartlarında değerlendirilecek olan ilk defa sigortalılık başlangıç tarihinin.

Hollanda ilk sigortalılık başlangıç tarihi olan 23.03.2008 tarihinden önceki döneme isabet eden ve borçlanılan 4726 gün ev kadınlığı süreleri kadar geriye götürülerek belirlenmesi gerektiğinin tespitine, yaşlılık aylığı alma şartlarında değerlendirilecek olan ilk defa sigortalılık başlangıç tarihinin 07.02.1995 (23.03.2008 tarihi-4726 gün = 07.02.1995) olduğunun tespitine, yürürlük mevzuat gereği müvekkilin 20 yıl, 51 yaş 5750 prim gün şartlarını ikmal ettiği taktirde yaşlılık aylığına hak kazanabileceğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, yapılan Kurum işlemlerinin usul ve Kanun'a uygun bulunduğunu belirterek davanın reddini istemişir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Davacı vekili özetle, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu usul ve Kanun'a aykırı olarak verildiğini, davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Somut olayda, 08.07.2017- 11.07.2017 tarihleri arasında 3 gün 5510 sayılı Kanun'un 4/1-(a) bendi kapsamında sigortalı olan davacının yurt dışındaki ev kadınlığı süresi ile çalışma süresini borçlandığı anlaşılmakta olup davacının talebi gibi borçlandığı yurt dışı çalışma süresinden, daha önceki tarihlere ilişkin borçlanılan ev hanımlığı süresi kadar geriye gidilmek sureti ile başlangıç tarihinin belirlenmesi mümkün olmadığından istinaf nedenlerine göre yapılan incelemede sonuç itibariyle davanın reddine dair kararını maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı..." gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Hollanda sigorta başlangıç tarihinin, bu tarih öncesi dönem için yapılan ev kadınlığı borçlanma süresi kadar başa çekilerek sigorta başlangıç tarihinin 07.02.1995 olarak tespiti ile buna göre yaşlılık aylığına hak kazanılacak tarihin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile, 3201 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi

2 Davanın yasal dayanağı olan 3201 sayılı Kanun'un "Süre tespiti, sigortalılığın başlangıcı ve sürelerin değerlendirilmesi" başlıklı 5 inci maddesinin 2 ve 3 üncü bendi " Sosyal güvenlik kanun'larına tabi hizmetleri olanların, borçlandıkları gün sayısı, prim ödeme gün sayıları ile ilgili hizmetlerine katılır. Sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler borçlanılmış ise, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülür.

Sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayan istek sahiplerinin sigortalılıklarının başlangıç tarihi, borçlarını tamamen ödedikleri tarihten borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülen tarihtir." düzenlemesini,

Aynı maddede 5 inci bent olarak bulunan "(Ek fıkra: 17.04.2008-5754/79 md.) Sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ülkelerdeki hizmetlerini, bu Kanun'a göre borçlananların, sözleşme yapılan ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak dikkate alınmaz. (ek cümle: 10.09.2014-6552/29 md.) Ancak, uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinde Türk Sigortası'na girişinden önce âkit ülke sigortasına girdiği tarihin Türk Sigortası'na girdiği tarih olarak kabul edileceğine ilişkin özel hüküm bulunan ülkelerdeki sigortalılık sürelerini borçlananların âkit ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilir." düzenlemesini amirdir.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. İnceleme konusu davada, davacının yurt dışı sigortalılık başlangıç tarihinin 23.03.2008, Türkiye'de sigortalılık başlangıç tarihinin 4/1-a kapsamda 08.07.2017 tarihi olduğu, yurt dışı borçlanmasını 26.06.2019 tarihinde ödediği anlaşılmakla, temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,