Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10407 K.2023/10833

Taraflar arasındaki iş kazasının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 08.06.2007 tarihinde iş vereni olan ...'ın emrinde Zara ilçesinde ... adlı kişinin inşaat işinde çalışmak üzere iş verenine ait ve onun kullanımında olan 58 NA 591 plaka sayılı araçla iş yeri olan Zara ilçesine yanlarında diğer işçiler ..., ... ve iş verenin oğlu ... olduğu halde giderken, araç sürücüsü iş veren ...‘ın dikkatsizliği sonucu Hafik İlçesinde meydana gelen trafik kazasında işçi ... ile birlikte yaralandığını, davacı müvekkilin uzun süren tedaviye rağmen iyileşemediğini ve meslekte kazanma gücünü yitirdiğini,

iş veren ... hakkında meydana gelen trafik kazası nedeniyle taksirle yaralamaya neden olmak suçlamasıyla Hafik Sulh Ceza Mahkemesinin 2008/10 E. dosyasında dava açıldığını ve tam kusurlu bulunduğunu, davacı müvekkilin kazaya karışan 58 NA 591 plaka sayılı aracın trafik sigortasına karşı ...

2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/263 E. dosyasında açmış olduğu tazminat davasında, Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Genel Kurulunun 08.12.2011 tarihli raporunda kaza nedeniyle meslekte kazanma gücünü %44 oranında kaybettiğinin tespit edildiğini, davacı müvekkilin 12.06.2018 günü Kuruma müracaat ettiğini, Kurumca düzenlenen 28.02.2008 tarih ve 32 /İR/21 karar sayılı Teftiş raporunda olayın iş kazası olmadığına karar verildiğini beyanla, Kurum işlemin iptaline ve olayın iş kazası sayılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının 07.06.2007 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası olayı ile ilgili olarak düzenlenen 12.12.2018 tarihli ve 16995699 sayılı Kurum yazısında ... adına işlem gören 4 4120 01 01 ... 058 12-53 sicil sayılı işyeri dosyasında müfettişlikçe yapılan inceleme üzerine düzenlenen 28.05.2018 tarihli ve 32/İR/21 sayılı raporun bulunduğu, söz konusu raporda aynı kaza olayı hakkında inceleme yapıldığı ve rapora bağlandığının tespit edildiği, raporun içeriğine bakıldığında, aynı tarihli ve aynı kişilerin karıştığı kaza olayının iş kazası olup olmadığı yönünden incelendiği ve olayın iş kazası sayılmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ... tarafından davaya cevap verilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının kabulüne; davacının davalı ...’ın işçisi olarak 08.06.2007 tarihinde geçirmiş olduğu kazanın iş kazası olduğunun tespiti ile aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; iş kazası iddiası üzerine Kurum müfettişi tarafından inceleme yapıldığını, olayın iş kazası olmadığının tespit edildiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının yaralanması ile sonuçlanan trafik kazasının iş kazası sayılmasının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 13 ve devamı maddeleridir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında iş kazası,

"a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b)İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır." şeklinde belirlenmiştir.

3. İş kazası nedeniyle sosyal sigorta yardımlarının yapılabilmesi öncelikle Kurumun zararlandırıcı sigorta olayının iş kazası olduğunu kabul etmesine bağlıdır. İş kazası olgusu Kurumca kabul edilmezse somut olayda olduğu gibi sigortalının ya da hak sahiplerinin olayın iş kazası olduğunu dava yolu ile tespit ettirmesi gerekmektedir.

3. Değerlendirme İnceleme konusu eldeki davada, Mahkemece, davacının 08.06.2007 tarihinde Zara ilçesinde bulunan inşaatta çalışmak üzere davalı ...'a ait olan ve onun kullanımında bulunan 58 NA 591 plaka sayılı araçla giderken, araç sürücüsü davalı iş veren ...'ın dikkatsizliği sonucu Hafik ilçesinde meydana gelen trafik kazasında yaralanması olayının iş kazası olduğunun tespitine dair davanın kabulüne karar verilmiş ise de, hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Somut uyuşmazlıkta 28.05.2008 tarih ve 32/İR/21 sayılı Teftiş Raporu ile ... sicil numaralı ... isimli işyerinde iş kazası iddiası ile ilgili araştırma yapıldığı, söz konusu kazanın işe giderken meydana gelmesi sebebiyle iş kazası olmadığının tespit edildiği,

ancak davacı ile beraber davalı ..., ... ve ...'un işyerinde sigortalılık niteliğini haiz oldukları belirtilerek 01.06.2007 tarihli işe giriş bildirgesinin işverenden talep edilmesi gerektiği, özellikle işveren ...'un denetmene verdiği ifadesinde "Üç işçinin- Mustafa Celal ve Fatih Uçar- belgelerini verdikleri için sigortalı olduklarını, vermeyen birkaç işçinin de belgelerini vermedikleri için 2 gün çalıştırılıp işten çıkarıldığını, bu işçilerin de ..., davacı ... ile ... olduğunu sonradan öğrendiğini,

...'ın ise çalışmadığını" beyan ettiği dikkate alınarak 2 gün süreyle bu kişilerin sigortalılıklarının bildirilmesi gerektiği hususları değerlendirilmiş olup, davacının anılan Teftiş Raporu gereğince dava dışı ...'a ait ... sicil numaralı işyerinde 01.06.2007-02.06.2007 tarihleri arasında 2 günlük bildiriminin bulunduğu görülmektedir.

Mahkemece öncelikle davacının talebi bakımından iddia olunan iş kazasının gerçekleştiği işyeri ve işveren netleştirilmeli, davalı ...'ın işverenlik sıfatının bulunup bulunmadığı usulünce belirlenmeli, bu kapsamda yapılacak inceleme ve araştırma sonucunda davalı ...'ın işveren olduğunun değerlendirilmesi halinde bu defa dava dışı ...'un asıl işveren olup olmadığı,

davalı ... ile aralarında asıl işveren- alt işveren ilişkisi bulunup bulunmadığı irdelenmeli, asıl işveren olduğunun anlaşılması halinde ise davanın kamu düzenine ilişkin niteliği gereği HMK’nın 124 üncü maddesi uyarınca husumetin asıl işverene de yöneltilmesi için davacıya mehil verilmeli, davaya usulüne uygun şekilde dahil edilmeli ve davaya dahil edilen işverenin de göstereceği deliller toplanmalı,

bu kapsamda dava dışı ...'a ait ... sicil numaralı işyerinden bildirilen 2007 yılı 6 ncı ay dönem bordrosunda adı bulunan çalışanların beyanlarının da alınması suretiyle davaya konu uyuşmazlık hiçbir kuşku ve tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirlenmeli ve oluşacak kanaate göre karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3- Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,