Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10416 K.2023/10517

Taraflar arasındaki ödeme emrinin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 2019/11336, 2019/11337, 2019/11339, 2019/11854, 2019/11855, 2019/11856 sayılı 6 adet ... Spor Kulübü Derneğine ait ödenmemiş sigorta primi borcunu içeren ödeme emrinin yönetim kurulu üyesi olan müvekkiline gönderildiğini, müvekkilinin kanuni temsilci sıfatı bulunmadığını, ... Spor Kulübü Derneğinin temsil ve ilzama yetkili üyesi olmadığından kulübün ödenmemiş SGK prim borçlarından sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkilinin sorumluluğunun tali nitelikte olduğunu Yargıtay içtihatı ile dernek yöneticisi olunması halinde temsil ve ilzam yetkisinin varlığının arandığını, bu sebeple ... SGK İl Müdürlüğü tarafından gönderilen 2019/11336, 2019/11337, 2019/11339, 2019/11854, 2019/11855, 2019/11856 sayılı ödeme emirlerinin ayrı ayrı iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkil Kurumun ... İl Müdürlüğünde 6632.78 ve 1028368.78 işyeri sicil numarası ile işlem görmekte iken hakkında 6183 sayılı Kanun gereğince icra takibine başlanılan ... Spor Külübü Derneğinin borçlarından dolayı yönetim kurulu üyesi sıfatıyla ödeme emrinin gönderildiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "1-Davanın kısmen kabulü ile A-Davacıya, ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından gönderilen 2019/011854, 2019/01185, 2019/011856, 2019/011336, 2019/011337, 2019/011339 takip numaralı ödeme emirlerindeki 2018/1,2,3 dönem borçları yönünden ödeme emirlerinin ayrı ayrı iptaline,

B-Davacıya, ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından gönderilen 2019/011854, 2019/01185, 2019/011856, 2019/011336, 2019/011337, 2019/011339 takip numaralı ödeme emirlerindeki 2018/8,9,10,11,12 ve 2019/1 dönem borçlarına yönelik davanın ayrı ayrı reddine, (davacının 16.03.2022 tarihi itibariyle 2019/011337 nolu takipten 50.821,50 TL ile 2019/011339 nolu takipten 3.852,64 TL ile 2019/011854 no.lu takipten 1.316.413,93 TL ile 2019/01185 nolu takipten 100.188,54 TL ile 2019/011856 no.lu takipten 2.179,82 TL ile sorumlu olduğunun tespitine),

2-Reddedilen miktar üzerinden hesaplanacak %10 haksız çıkma tazminatının davacıdan alınarak davalı Kuruma verilmesine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, asıl borçluya yönelik gerekli takibin yapılmadığını, prim borcunun ödenmemesinde haklı sebebin bulunduğunu, borçlu derneğin dört adet yapılandırma başvurusu karşısında borç yenilenmiş sayılacağından davacının artık sorumluğundan bahsedilemeyeceğini ileri sürmüştür.

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde, ... Spor Kulübü Derneğinin yönetim kurulu üyesi olan davacının temsil ve ilzam yetkisinin bulunup bulunmadığının önemi olmadığını, davacının ödeme emrine konu borçtan dolayı sorumluluğunun bulunduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekili ve davalı Kurum vekilinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle ve ayrıca davacı Kurum lehine tesis edilen % 10 oranında haksız çıkma tazminatını düzenleyen 6183 sayılı Kanun'un 58/5 inci maddesinin Anayasa Mahkemesinin 01.08.2022 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanan kararı ile bozulduğunu beyanla eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı Kurum tarafından davacıya tebliğ edilen 6 adet ödeme emrindeki borcun davacıya ait olup olmadığı, dava dışı spor kulübünde davacının temsil ve ilzama yetkili olup olmadığı hususlarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6183 sayılı Kanun'un 55 ve 58 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesi

3. Değerlendirme

Somut uyuşmazlıkta, dava dışı ...

Spor Kulübü Derneğine ait dava konusu dönemlere ilişkin prim, işsizlik, sigorta primi ve damga vergisi borçları nedeniyle davacıya tebliğ edilen ödeme emirlerinin iptali talebiyle huzurdaki davanın açıldığı, davacının dava dışı spor kulübünde 31.08.2018 tarihinden 14.03.2019 tarihine kadar temsil ve ilzama yetkili yönetim kurulu üyesi olduğu, Mahkemece ödeme emrinde yer alan borçların dönemleri itibari ile temsil ve ilzam yetkisinin bulunduğu aylar yönünden takibe konu (dava dışı spor kulübü tarafından yapılan ödemeye göre belirlenen güncel) borçlardan sorumlu olduğu,

temsil ve ilzam yetkisinin bulunmadığı dönemler yönünden de davacının yazılı ödeme emirlerine konu borç ve dönemleri yönünden sorumluluğunun bulunmadığı değerlendirilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

Uyuşmazlık konusu ödeme emirlerinin dava dışı spor kulübünün 2018 yılı 1. 2. 3. 8. 9. 10. 11. 12 ve 2019 yılı 1. aylarına ait borçları için düzenlenmiş oldukları, davacının söz konusu spor kulübünde temsil ve ilzam yetkisinin 31.08.2018 tarihinden itibaren başladığı gözetildiğinde Mahkemece 2018 yılı 1. 2. ve 3. aylara ait dönem borçları yönünden ödeme emirlerinin ayrı ayrı iptaline dair hükmü yerinde ise de 2018 yılı 8. 9. 10. 11. 12 ve 2019/1. ay dönem borçlarından sorumluluğu kabul edilip, söz konusu dönemde davacının her bir ödeme emri yönünden sorumlu olduğu miktarların davalı Kurumun 16.03.2022 tarihli yazısına istinaden belirlenmiş olması hükmün 1 ve 2 nci fıkralarının kendi içerisinde çelişkili olması sonucunu ortaya çıkarmıştır.

Mahkemece verilen hükmün 1 inci fıkrasında dava konusu ödeme emirleri bakımından 2018 yılı 1. 2. ve 3. aylara ait borçların iptali gerektiği değerlendirilmiş, öte yandan dava dışı ... Spor Kulübü Derneği tarafından yapılandırma kapsamında yapılan ödemeler gereği mahsuplaşmanın her bir ödeme emri yönünden 2018 yılının 1. 2. ve 3. aylarına ait olmak üzere farklı farklı mahsup dönemleri belirlenerek ödeme sonrası borç miktarı belirlenmiştir.

Bu durumda davalı Kurumun 16.03.2022 tarihli yazısı gereğince bildirilen güncel borç tutarlarının, mahsuplaşma sonucu son borç tutarlarına davacının sorumluluğunun bulunmadığının değerlendirildiği dönem borçlarının da hesaplamaya dahil edilerek belirlendiği anlaşılmakla.

Mahkemece hüküm fıkraları arasında açıklanan çelişki gözetilerek yapılandırma sonrası yapılan ödemelere göre davacının sorumlu olduğu Kurum borcu tam olarak belirlenmeli ve tüm kanıtlar değerlendirilerek varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Kabule göre de 2018/11855 takip dosya numarası yerine 2018/01185 olarak hatalı yazılması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,