Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10564 K.2023/11827

Taraflar arasındaki prim kesintilerinin aidiyeti ile Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 1997 yılı Mayıs ve Haziran aylarına ait tevkifat kesinti bilgileri kapsamında çiftçi Bağ-Kuru olarak kayıtlı olduğu, tevkifat listesinde baba adının ... yerine yanlışlıkla ... yazıldığı, baba adının ... olduğu, o yıllarda Demre hali no:25 ...'ya mal verdiği, tevkifat kesinti listesinde adı bulunduğu iddiasıyla Bağ-Kur çiftçi primlerinin bildirimi sırasında tevkifat listesinde baba adı sehven yanlış yazılan bilginin baba adı ... olarak düzeltilip tespiti, hizmet tesbitinin belirlenerek sigorta kaydının 1997/5 ve 1997/6 olarak kayıt edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın açılmasına Kurumun sebebiyet vermediği, davanın tevkifat kesintisindeki ismin davacıya ait olup olmadığının Kurumca tespit edilememesi nedeniyle zorunlu olarak mahkeme kararıyla tespit edilmesine yönelik olduğu, tevkifat kesintisini yapan davacının ürün verdiği komisyoncu tarafından eksik belge düzenlenmesinden kaynaklı olduğu, davada Kurumun zorunlu olarak gösterildiği, kesintinin davacıya ait olmadığının tespiti halinde davanın reddi gerektiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından. Demre İlçe Nüfus Müdürlüğünce yapılan araştırmada ilçede davacı dışında ... bulunmadığının bildirildiği, Demre İlçe Emniyet Müdürlüğü kapsamında yapılan araştırmalarda davacının ilçe ...

Mahallesinde seracılık faaliyeti yaptığının tespit edildiği, tevkifat listesini düzenleyen ...'nın alınan beyanlarında ise komisyonculuk işi yaptığı ve 1997 Mayıs ve Haziran ayına ait tevkifat listesinde yer alan ...'un davacı olduğu, davacının bu tarihlerde sebzelerini kendisine verdiğini bildirdiği, dinlenen tanıkların davacı dışında Demre ilçesinde tanıdıkları ... bulunmadığı, davacının seracılık işi yaptığı ve 1997 yılında sebzelerini ...'ya verdiği, 5/1997 ve 6/1997 tarihlerine ait tevkifat listesindeki alt kimlik bilgilerinde baba adı, doğum tarihi, doğum yeri hatalı olan ...'un Kurum kayıtlarındaki davacı ...

TC kimlik numaralı ... oğlu ... olduğunun tespitine, davalı tevkifat listelerini düzenleyen ...'nın sebze meyve komisyoncusu olup bu davada taraf olamaması nedeniyle ... yönünden husumet yokluğundan davanın reddine, her ne kadar davacı hizmet tespitinin 1997 yılı Mayıs ayından başlatılarak tespitini talep etmiş ise de, bu taleple ilgili olarak öncelikle SGK'ya başvuru yapılması ve mahkememizce yapılan tespit uyarınca değerlendirilmesi gerektiğinden bu talep açısından hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerektiği gerekçesiyle davanın davalı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, davanın davalı SGK yönünden kabulü ile,

5/1997 bildirim tarihli ve 06/1997 bildirim tarihli ... tevkifat sorumlusuna ilişkin Bağ-Kur çiftçi prim bildirim listesinde yer alan ... oğlu ...'un ... TC kimlik numaralı ... oğlu ... olduğunun tespitine, davacının hizmet tespiti talebinin hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının kesintisiz olarak tarımsal faaliyetlerini sürdürüp sürdürmediğinin dosyada açık olmadığı, davacının üretim yapmakta kullandığı tarımsal alet, edevatları olup olmadığı varsa neler olduğunun açıklanmamış olduğu, davacının tarımsal amaçlı kredi kullanıp kullanmadığı, kendi adına tapulu mülkü olup olmadığının açıklığa kavuşturulmamış olduğu, ziraat odasından davacının kaydının bulunup bulunmadığının sorulmamış olduğu iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince yöntemince yapılan araştırma sonucunda (nüfus kaydı, zabıta araştırması, muhtarlık ve komisyoncu yazısı) tevkifat belgesindeki kişinin davacı olduğunun belirlendiği, tespit talebi yönünden hukuki yarar bulunmasına rağmen red kararı verilmesi yerinde değil ise de bu konunun istinaf sebepleri arasında yer almadığı, yine dava kısmen kabul edildiğine göre yargılama giderlerinin oranlanarak hükme bağlanması gerekirken davacı üzerinde bırakılması da yine bir hukuka aykırılık olmakla beraber davacının kararı istinaf etmediği,

öte yandan kararın ikinci sayfasında tüm dosya kapsamı bütünü ile değerlendirildiğinde ifadesinden sonraki 3 üncü paragrafın 2 ve 3 üncü cümlelerinin dava dosyası ile ilgili olmadığı Bölge Adliye Mahkemesinin 2022/1003 esas sayılı dosyasından kopyalanarak İlk Derece Mahkemesince gerekçede yer verildiğinin görüldüğü, ve bu hususun eleştiri konusu olduğu, davalı Kurum yararına kabule göre reddedilen dava bölümü bakımından vekalet ücretine karar verilmesi gerekirken verilmediği ancak bu hususta açık istinaf bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava teslim edilen tarımsal ürün bedellerinden yapılan prim kesintisinin aidiyetinin ve 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2, 7, 9, 10, 36 ncı maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,